AIVD: naast Hamas ook anderen in Nederland actief

Het nieuws dat Hamas zich volgens de AIVD inzet bij anti-Israëldemonstraties, sloeg afgelopen week in als een bom. Maar er is meer, zo laat het AIVD-jaarrapport 2025 zien. Naast dat Hamas een politiek netwerk in Nederland heeft, constateert de dienst dat er ook dreiging komt van jihadisten en anderen: van extreem-links tot -rechts tot clubs als Samidoun. Jonet.nl zet in dit artikel de belangrijkste feiten voor Joden en Israëli’s op een rij.

De Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) bracht afgelopen week haar jaarrapport over 2025 uit. Wat sommigen vermoedden bleek waar: Hamas is actief betrokken bij de anti-Israël-demonstraties en -acties in Nederland. Er is een politiek netwerk van de terreurbeweging in de polder actief, dat bestaat uit onder meer activisten, lobbyisten en fondsenwervers.

Aanjagers

Deze Hamas-mensen hebben de vele demonstraties en gewelddadige acties aangejaagd. ‘Ten opzichte van 2024 heeft de AIVD meer duidelijkheid gekregen over de betrokkenheid van het Hamas-netwerk in Nederland bij pro-Palestina- en anti-Israëlprotesten. Zo ziet de AIVD dat dit netwerk betrokken is bij bredere organisaties die demonstraties organiseren namens een groter deel van de Palestijnse gemeenschap’, aldus de dienst.

Terreurcellen

Hoewel de acties in 2025 volgens de AIVD niet tot geweld hebben geleid, is waakzaamheid geboden, omdat de demonstraties ‘kunnen leiden tot verdeeldheid in de samenleving’. Ook wijst de dienst op een tweede tak van Hamas in Europa: het terreurnetwerk. Dat gaat om personen die via Libanon aan Hamas gelieerd waren en in de afgelopen jaren gewelddadige terreurdaden aan het voorbereiden waren. Dat is hen vooralsnog niet gelukt.

Extreem-links

Maar er is meer. Zo is er een gevaar voor Joodse en Israëlische doelen uit links-extremistische hoek. In 2025 vond een opvallend aantal bekladdingen en vernielingen plaats op en bij ‘gebouwen van bedrijven die betrokken (zouden) zijn bij wapenleveranties aan de Israëlische strijdkrachten of bij de activiteiten van Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever’. Deze zijn volgens de AIVD toe te schrijven aan extreem-links.

Samidoun

De in Duitsland verboden stichting Samidoun is eveneens actief en wordt door de AIVD in de gaten gehouden. De dienst schrijft: ‘Een van de organisaties die actief betrokken is bij de pro-Palestina- en anti-Israëlprotesten is de Nederlandse tak van de internationaal gevestigde, marxistisch-leninistische organisatie Samidoun. Samidoun Nederland toont zich in daad activistisch’.

Samen met links

Hoewel Samidoun niet oproept tot geweld, wordt geweld tegen Israëliërs en de Israëlische staat wel verheerlijkt, ‘bijvoorbeeld door acties van terroristische organisaties te legitimeren’. De extreme boodschap resoneert goed in Nederland. Dit komt mede door de huidige aandacht voor de kwestie en de kruisbestuiving die de organisatie heeft met andere (veelal linkse) organisaties van pro-Palestina- en anti-Israëlprotesten’.

Verbod?

De boodschap van Samidoun kan volgens de AIVD wel als dreigend worden ervaren en kan worden voor meer tegenstellingen. Over een verbod, zoals in Duitsland, wordt in het rapport niet gerept. Wel heeft de situatie in het Midden-Oosten en met name de Palestijnse gebieden, effect op de veiligheidssituatie in Nederland. Zo kunnen Nederlanders daar in gevaar komen door de gevechtshandelingen, stelt de dienst vast.

Versmelting

Inmiddels is het zo dat islamistische groepen versmelten met extreem-linkse groepen in Nederland, zeker waar het om het Midden-Oosten en de Palestijnse zaak gaat. Ze werken meer en beter samen, ondanks verschillen in ideologie. Hun haat tegen Israël en de VS is wat hen verbindt. ‘Zo vonden vertegenwoordigers vanuit zowel de Palestijnse als de islamitische gemeenschap, klimaatactivisten, anti-imperialisten en studenten elkaar’.

Jihadisten

De situatie in het Midden-Oosten heeft effect op de polder. ‘Tevens heeft de oorlog consequenties voor de Nederlandse sociale stabiliteit. Ook heeft de oorlog mogelijk een katalyserend effect op sommige individuele jihadisten en op de links-extremistische beweging. Bovendien is de geweldsdreiging toegenomen tegen Joodse en Israëlische doelwitten in Nederland’.

Dreiging

De jihadistisch-terroristische dreiging tegen Nederland komt vrijwel geheel vanuit Islamitische Staat (IS of ISIS). ‘Deze komt deels van (aspirant-)aanslagplegers die verbonden zijn met en aangestuurd worden door ISIS. Het andere deel van deze dreiging komt van ISIS-aanhangers die zonder contact met ISIS geïnspireerd worden tot aanslagplanning, of die in sommige gevallen via online contact met ISIS-leden daartoe worden aangezet’.

Bondi Beach

IS wordt in de moslimwereld bestreden met militaire middelen, maar op het moment dat dat met succes plaatsvindt, worden er meer terreurcellen in het westen actief. De AIVD werkt samen met andere diensten in Europa om het IS-netwerk aan te pakken. De jihadisten hebben het ook gemunt op Joodse en Israëlische doelen, zo is bekend. De dienst haalt de aanslag met Chanoeka in Sydney, Bondi Beach, als voorbeeld aan.

Jongeren

In Nederland en Europa duiken steeds meer jongeren op die IS-aanhanger zijn. Ze vormen inmiddels eenderde van de IS-populatie, onder meer omdat IS-propaganda op sociale mediaplatformen makkelijk verkrijgbaar is. ‘Dit komt mede door de activiteiten van jonge jihadisten die op grote schaal jihadistische content online plaatsen, beheren en/of verder verspreiden’.

Rechts-extremisme

Vanuit rechts-extremistische hoek gaat eveneens dreiging uit, aldus de AIVD, die een activistische, niet-gewelddadige groep en een kleinere, gewelddadige kern van elkaar onderscheidt. ‘Zij zien minderheidsgroepen of andersdenkenden als bedreiging. Bij beide groepen staat de bedreiging van “het blanke ras” centraal en beide streven naar “een blanke etno-staat”‘, aldus het jaarrapport.

Infiltreren

Hoewel antisemitisme binnen extreem-rechts zeker voor komt, maakt de AIVD geen melding van expliciete dreiging vanuit deze beweging naar Joden of Israëli’s. Wel worden rechts-extremisten effectiever in bijvoorbeeld het infiltreren in politieke en bestuurlijke functies om zo hun doelen te bereiken, aldus de dienst. In Europa zoeken rechts-extremisten ook rechts-radicale partijen op.

Anti-militaristen

Tot slot zijn er nog de anti-militairisten, die tegen oorlog zijn en zeggen de Nederlandse wapenhandel met Israël te moeten stoppen. Er waren acties gericht tegen bedrijven die wapenonderdelen (zouden) leveren aan Israël en de in Nederland gehouden NAVO-top. ‘Antimilitaristische acties bleven beperkt tot de hiervoor vermelde vernielingen aan gebouwen en activistische uitingen zoals demonstraties’.