Amsterdam maakte fouten in nacht ‘Jodenjacht’

De Maccabi-rellen of ‘Jodenjacht’ van 7 november vorig jaar konden zo uit de hand lopen vanwege grove fouten van de Amsterdamse autoriteiten. De communicatie was gebrekkig, waardoor er geweld werd gepleegd op onder andere Joden. Dat blijkt uit een onderzoek dat naar buiten gekomen is. Hoewel ze inziet dat er fouten zijn gemaakt, wijst burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) naar Den Haag.

Het onderzoek ‘Onder druk’ van het instituut voor veiligheids- en crisismanagement concludeert dat burgemeester, politie en Openbaar Ministerie (OM) weinig hadden kunnen doen om het geweld te voorkomen. Wel lieten ze ‘s nachts een vacuüm ontstaan waarin geruchten, ophitsing en desinformatie alle ruimte kregen. Daardoor werden Joden, maar ook Maccabi-supporters en anderen aangevallen.

Melding

Ongeveer 1,5 uur was er sprake van grof geweld, waarin belagers mensen die zij aanzagen voor Maccabi-supporter, Israëlisch of Joods te lijf gingen. Hoewel iedere melding die de politie na half twee ‘s nachts kreeg vals bleek, leek er ook daarna op sociale media nog altijd sprake van grootschalig antisemitisch geweld, met berichten over gijzelingen, Jodenjacht en pogroms.

Communicatie

In het rapport staat: ‘In de nacht is zeer terughoudend tot niks gecommuniceerd, dit was een weloverwogen besluit’. De gemeente had nog te weinig informatie over wat er was gebeurd en wilde niet bijdragen aan foutieve beeldvorming. ‘Communiceer een duidelijk handelingsperspectief (wat kunt u doen?) en blijf ook in de nachtelijke uren uitleggen wat er gebeurt, wat de politie en de gemeente doen, en waarom’, zo adviseren de onderzoekers.

Angst

Omdat de gemeente slecht communiceerde, werden Maccabi-fans bang en waren er signalen van angst. Dat zorgde weer voor een beeld in de wereld dat Joden in Amsterdam werden gemolesteerd, aldus de rapporteurs. De gemeente heeft het dus deels zelf veroorzaakt dat er een beeld van een ‘Jodenjacht’ is ontstaan, waar Nederland op werd veroordeeld. Tegelijkertijd werd het woord ‘Jodenjacht’ door de belagers gebruikt.

Overload

Ook was er maandag een ander rapport, van de Inspectie voor Justitie en Veiligheid, dat hetzelfde beeld schetste. Voor burgemeester Halsema is helder: de politie heeft goed werk gedaan, maar er zijn wat dingen fout gegaan qua communicatie. Ook spreekt ze in Het Parool van ‘een overload aan communicatie’ waardoor de gemeente door de bomen het bos niet meer zag. Ze doelt op de vele appjes en sociale media-uitingen.

Den Haag

In het rapport staat ook dat Haagse politici, zoals Geert Wilders, op grond van die uitingen meer olie op het vuur hebben gegooid. Halsema omarmt die conclusie. “Ik denk wel dat het goed is als men in Den Haag dit rapport eens even heel grondig leest. Let wel, wij vinden het verschrikkelijk wat er gebeurd is die nacht. Dat kan je niet repareren. Maar dat is door sommigen een-op-een vertaald in bestuurlijk falen. Dat leidt niet tot een rustige beoordeling. Die is er nu gelukkig wel.”