CJO: geen Afriyie op herdenking Februaristaking

Activist en woordkunstenaar Jerry Afriyie is wat het Centraal Joods Overleg (CJO) betreft niet welkom op de jaarlijkse herdenking van de Februaristaking. De koepelorganisatie van georganiseerd Joods Nederland heeft het organisatiecomité gevraagd om Afriyie als spreker te schrappen. Vorige week werd zijn komst bekend, wat tot verontwaardiging leidde in Joodse kring omdat hij in het verleden anti-Joodse en anti-Israël-uitingen deed.

Op 25 februari is de activist een van de hoofdsprekers op de herdenking van het Comité Herdenk de Februaristaking, dat gelieerd is aan de gemeente Amsterdam. Het CJO wijst het comité erop dat de Febuaristaking van 1941 in de kern ging om het uitsluiten en wegvoeren van de Joodse bevolking door de bezetter. ‘Juist daarom vraagt deze herdenking om uiterste zorgvuldigheid in toon, context en sprekerskeuze’.

Bittere noodzaak

‘Neem een spreker die niet de controverse oproept maar met inlevingsgevoel de boodschap van de Februaristaking over kan brengen, in een stad als Amsterdam waar een oproep op te staan tegen antisemitisme hier, in Mokum, anno nu, helaas bittere noodzaak is’, aldus het CJO. De parapluorganisatie wijst het organiserend comité er ook op dat Afriyie verschillende antisemitische uitspraken heeft gedaan:

‘Wanneer een hoofdspreker, zoals de beoogde Jerry Afriyie, zich publiekelijk heeft uitgesproken tegen het bestaansrecht van de Staat Israël door generaliserend te spreken over ‘de bloedige bezetting van de Palestijnen’, te zeggen: “Je kunt niet langer wegkijken terwijl Israël in naam van jouw geloof of geschiedenis een heel land koloniseert”, of een uitspraak heeft gedaan waarin Joden worden neergezet als “slachtoffers die het monster dreigen te belichamen dat zij ooit moesten ontvluchten”, dan schuurt dat fundamenteel met de geest van 25 februari 1941’.

Lijden

Ook zei Afriyie tien dagen na 7 oktober 2023 dat hij Israël graag ziet lijden, aldus het CJO. “Ik zou het land willen zien met een gebroken hart, hangend over de doodskist van dierbaren,” zei de activist. ‘Dit is voorbij activisme; dit is niet paiserend, niet verbindend maar een uitspraak die geweld predikt rücksichtlos gericht tegen burgerbevolking’, schrijft het CJO.

Vertroebeling

De Joodse koepelorganisatie benadrukt dat hedendaagse politieke frames de historische betekenis van deze herdenking vertroebelen. ‘Dat betekent niet dat hedendaags leed elders niet erkend mag worden – niet op deze plek, niet op dit moment, en niet op deze dag. Daar is de herdenking van de Februaristaking niet voor’. Voorzitter Chanan Hertzberger vervolgt:

‘We laten daarom onze stem horen; niet om te polariseren, maar juist om te bewaken dat deze dag niet losraakt van haar oorspronkelijke betekenis: solidariteit met vervolgde Joden, verzet tegen antisemitisme, en de plicht om historische context niet te instrumentaliseren’.

Agressie

Eind 2024 werd tijdens een mars van KOPZ in Amsterdam geschreeuwd dat ‘de PVV antisemitisme gebruikt als een stok om moslims mee te slaan’ en dat ‘de queer-gemeenschap’ wordt gebruikt als stok om de anti-Israëlbeweging mee te slaan. De betogers stelden tegen zowel antisemitisme als moslimhaat te zijn. Observanten viel agressie en boosheid bij de demonstranten op.

Dibi

Er zijn op 25 februari altijd twee herdenkingen in Amsterdam: een die aan de gemeente gelieerd is en een van de vakbond FNV. Voor die laatste was voormalig GroenLinks-Tweede Kamerlid en thans Amsterdams BIJ1-lijsttrekker Tofik Dibi uitgenodigd. Hij werd van de sprekerslijst gehaald nadat onder meer het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) had geklaagd wegens antisemitisme.

Comité aan zet

De FNV besloot Dibi van de sprekerslijst te halen. ‘Een herdenking is echter niet de plek om politieke controverses uit het heden te beslechten,’ aldus de vakbond. Het is nog niet duidelijk wat het organiserend comité van de andere herdenking gaat doen met Afriyie. Veel mensen waren in de war en dachten dat de woordkunstenaar de vervanger was voor de politicus, maar dat klopt dus niet: er zijn twee herdenkingen.