Ex-bestuurders en diplomaten: meer actie tegen Israël

Nederlanders oud-politici, -bestuurders, -ambtenaren en -diplomaten willen dat het kabinet-Jetten meer doet tegen Israël. Een maatregel zoals het importverbod van goederen uit de betwiste gebieden gaat hen niet ver genoeg. Tegen Jeruzalem moet Nederland zich, als het aan hen ligt, veel harder opstellen. Het minderheidskabinet is onderling te verdeeld over hoe Israël te behandelen. D66, VVD en CDA zijn te druk met elkaar.

De oudgedienden hebben hun mening kenbaar gemaakt in een brief, die door 235 van hen is ondertekend, onder wie oud-burgemeester Job Cohen (Pro) van Amsterdam, ex-burgemeester Ahmed Aboutaleb (Pro) van Rotterdam, oud-minister Jozias van Aartsen (VVD) van Buitenlandse Zaken en ex-minister Jan Pronk (Pro) van VROM en voor Ontwikkelingssamenwerking.

Ex-diplomate

Andere prominente oud-politici die aan de actie meedoen zijn oud-Tweede Kamervoorzitter Wim Deetman (CDA), ex-minister Bert de Vries (CDA) van Sociale Zaken, voormalig staatssecretaris René van der Linden (CDA) van Binnenlandse Zaken en oud-staatssecretaris Yvonne van Rooij (CDA) van Economische Zaken. Ook ex-diplomate Angelique Eijpe is van de partij. Zij heeft een Palestijnse schoonfamilie.

Mensenrechten

Volgens de prominenten en andere ondertekenaars is de ‘schending van mensenrechten’ door Israël onacceptabel. Ze wijzen op de aanvallen van kolonisten op de West Bank en het dagelijks vallen van burgerslachtoffers door de actief van het Israëlische leger. Voor Nederland, dat in de grondwet heeft staan dat het moet opkomen voor internationaal recht, zou dan ook onaanvaardbaar moeten zijn, vinden ze.

‘Ver achter’

De onlangs genomen ‘bescheiden maatregelen’, zoals het weigeren van producten uit nederzettingen in betwiste gebieden zoals de Westelijke Jordaanoever, blijven volgens de ondertekenaars ‘ver achter bij wat van Nederland mag worden verwacht in het licht van zijn verantwoordelijkheid voor de internationale rechtsorde’. De groep eist onder meer een wapenembargo tegen Israël.

Luxemburg

De NOS interviewde de voormalige activistische diplomate Eijpe, die vorig jaar eiste dat de ‘genocide’ in Gaza op 4 mei moet worden herdacht. Zij stelt dat Nederland in Europees verband tegen Israël ten strijde kan trekken, maar net als Luxemburg onlangs besloot, zelf de uitgifte van Israëlische staatsobligaties niet kan verlengen. “Dat laat zien dat je ook geen geografische of geopolitieke reus hoeft te zijn om impact te hebben.”

Wie de bal kaatst

Luxemburg heeft daarentegen producten uit de betwiste gebieden niet in de ban gedaan, een maatregel die het kabinet-Jetten onlangs aankondigde en die op 22 september van kracht zal zijn. Nederland kreeg ervoor een tik op de vingers van Israël, dat twee Nederlandse diplomaten wegstuurde uit het internationale hulpcentrum voor Gaza. Dat was ook ingegeven door de Israël-boycot van AVROTROS op het Eurovisie Songfestival.

Kabinet verdeeld

De vraag is in hoeverre de brief van vandaag effect zal hebben. Immers, het minderheidskabinet is onderling verdeeld over de kwestie Israël. Bekend is dat D66 en het CDA een hardere opstelling tegenover dat land wenselijk zouden vinden, maar dat de VVD dat liever niet wil. Het importverbod van producten uit de betwiste gebieden kan in die zin als een vergaande stap gezien worden.

Druk met elkaar

Tegelijkertijd zijn de drie coalitiepartijen te druk met elkaar en de begroting voor volgend jaar. In augustus werd gesproken met oppositiepartijen over steun inzake, maar algauw bleek dat de drie het onderling oneens waren over hun begroting. Regie van premier Jetten ontbrak. Na lang onderhandelen presenteerden ze een begroting waar de oppositie nog geen groen licht op gegeven heeft.