Gazaanse ‘studenten’ toch naar Nederland

Zeker 47 mensen uit de Gazastrook mogen naar Nederland afreizen. Dat heeft het kabinet op maandag na een gerechtelijke uitspraak bepaald. Het gaat om Gazanen die student of onderzoeker zijn en al een visum hebben. Regeringspartijen D66 en CDA zijn tevreden, maar coalitiepartner VVD is sceptisch en denkt dat ze een verblijfsvergunning zullen aanvragen als ze hier zijn. Ook wordt voor een aanzuigende werking gevreesd.

Er was al een poosje onduidelijkheid over: konden 47 Gazaanse studenten nou wel of niet naar Nederland komen? In principe was hun komst al goedgekeurd en hadden de Israëlische autoriteiten toestemming gegeven om door Israël naar Jordanië te reizen, maar toch liep het anders. Van daaruit vliegen ze door naar Schiphol, om vervolgens op Nederlandse hoger onderwijsinstellingen in te stromen.

Rechtsgang

Het besluit liet langer op zich wachten omdat Nederland geen moeite bij Israël deed om de 47 via hun grondgebied naar Jordanië te krijgen. Met hulp van activisten stapten de ‘studenten’ naar de Nederlandse rechter en die bepaalde dat de regering wel degelijk moeite moet doen om hen via Israël naar Amman te krijgen, waar ze hun visum bij de Nederlandse ambassade moeten ophalen.

Spookstudenten

Binnen het minderheidskabinet staan D66 en CDA in de kwestie tegenover de VVD. De rechts-liberalen zijn er niet van overtuigd dat de 47 Gazanen na hun studie terug willen naar de Gazastrook. Aan het einde van hun studie schrijven ze zich dan als spookstudent in voor een nieuwe studie om in Nederland te blijven. Dit gebeurt vaker met studenten uit problematische landen zoals Iran of Syrië.

Aanzuigende werking

Ook zouden de 47 Gazanen een verblijfsvergunning kunnen aanvragen op grond van asielrechten. De situatie in Gaza is immers nog niet stabiel en zeker ook nog niet optimaal. Dit zou volgens de VVD een aanzuigende werking kunnen hebben op andere Gazanen, die met jurisprudentie in de hand naar Nederland zouden willen komen. Een nieuwe, mogelijk grote groep asielzoekers, maakt zo zijn opwachting, is de gedachte.

Bevoegd?

VVD-Tweede Kamerleden Nicole Maes en Ulysse Ellian stelden aan het kabinet vragen over de zaak. Ze wilden weten of de uitspraak gevolgen heeft voor andere Gazanen met een visum, of gezinsleden vervolgens via gezinshereniging kunnen komen en of de beslissing van de rechter een aanzuigende werking zal hebben. Verder vragen ze zich nog steeds af of de rechter wel bevoegd is om een uitspraak over deze mensen te doen.

D66, CDA

Regeringspartij D66 is blij met het gerechtelijke besluit. Unternationaal recht, onderwijs en bescherming van individuele rechten is belangrijk, aldus de links-liberalen. D66 heeft zich vaker uitgesproken voor hulp aan Gazanen en toegang tot onderwijs. Zodoende is de partij minder kritisch op deze uitspraak dan de VVD. Het CDA zit ongeveer hetzelfde in de wedstrijd.

Griekse Gazanen

Op maandag is een bus met drie van de 47 Gazanen vertrokken vanuit de strook over Israël naar Amman. De rest volgt in de komende tijd. De groep staat los van de ‘Griekse Gazanen’ die al een verblijfsvergunning hadden in Griekenland maar persé naar een land als Nederland wilden, en hier asiel aanvroegen. Dit is tegen de regels en ook hierbij vreest men voor een aanzuigende werking.

Toetsen

Hier speelt tevens een juridisch probleem. Nederlandse en Europese rechters hebben in verschillende zaken geoordeeld dat statushouders in Griekenland soms onvoldoende toegang hebben tot huisvesting, werk en basisvoorzieningen. Daardoor is het niet altijd toegestaan om ze zonder meer terug te sturen. Het is nu aan de overheid om te oordelen over de situatie in Griekenland van deze en andere asielzoekers.