Heeft ABP-verkoop aandelen Caterpiller effect? – analyse

Groots kondigden media woensdag aan dat het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) zijn aandelen in Caterpiller van de hand doet, omdat het Amerikaanse machinebedrijf bulldozers aan Israël verkoopt. Hoewel het gaat om een bedrag van 387 miljoen euro, is het de vraag of de actie echt effect zal hebben op de status van Caterpiller. Tegelijkertijd zal Israël doorgaan met het gebruik van de bulldozers in de Gazastrook, waar veel puin ligt.

“De manier waarop wij beleggen dient te zorgen voor goed rendement en tegelijkertijd maatschappelijk verantwoord te zijn,” zegt een woordvoerder van ABP. Als bedrijven niet aan de gestelde criteria voldoen, gaat het fonds in gesprek en uiteindelijk kan het stoppen met beleggen. Caterpiller werd vorig jaar door de VN op de vingers getikt omdat het bulldozers aan Israël verkoopt, die het gebruikt om puin te ruimen in Gaza.

‘Medeplichtig’

De Texaanse machinebouwer zou zich door de verkoop aan Israël schuldig maken aan ‘medeplichtigheid aan mensenrechtenschendingen’, aldus de VN. Caterpiller is wereldwijd grootste producent van bouw- en mijnbouwmachines, diesel- en aardgasmotoren en industriële gasturbines. Er zijn meer dan honderdduizend medewerkers. In 2023 behaalde het concern een omzet van ruim 67 miljard dollar.

Absorberen

In theorie kan de verkoop van aandelen door een groot instituut als ABP effect hebben op de koers van een aandeel als Caterpillar, maar dat is meestal beperkt en tijdelijk. Zeker voor een groot en liquide aandeel als deze, zolang het niet gaat om een extreme verkoop. Dat lijkt hier niet het geval te zijn. Bovendien zijn markten vaak ‘slim’ genoeg om deels te anticiperen of het effect na een korte schok te ‘absorberen’.

Spreiding

Caterpillar is een groot beursgenoteerd bedrijf met vrij veel handelsvolume, dus de markt kan grotere verkopen vaak absorberen zonder dat er al te grote koersbewegingen zijn. ABP heeft aangekondigd 387 miljoen euro terug te trekken uit het aandeel Caterpiller, maar zegt niet hoe dat gaat gebeuren. Spreiding van de verkoop in de tijd – bijvoorbeeld via algoritmische verkoop of via bloktransacties – vermindert mogelijk de impact ervan.

Noren

Het is nu de vraag hoe het aandeel Caterpiller het op de Amerikaanse beurs zal doen. Gisteren sloot het nog met winst af. Mocht er woensdag een tegenvaller komen – bijvoorbeeld dat het aandeel onderuit gaat – dan komt dat door de verkoop van ABP. Het grootste Noorse pensioenfonds KPL trok vorige maand zijn aandelen ter waarde van 1,8 miljard euro terug, maar dat heeft weinig effect gehad op de beursnotitie van Caterpiller.

Massagraf

Het gaat om de D9-bulldozer die in Gaza wordt gebruikt. Doordat het Israëlische leger (IDF) moet vechten tegen een guerillaleger aan Hamas-terroristen, raken veel panden in Gaza beschadigd of vernietigd. De D9 wordt vooral ingezet om puin te ruimen. Hij is echter ook ingezet bij de vergis-aanval van het IDF op ambulances, in maart. Toen werd er een gebruikt om de voertuigen en dode lichamen te bergen in een zogenoemd massagraf.

Symbolisch

Met de verkoop van haar aandelen-Caterpiller lijkt ABP vooral een symbolische daad te plegen. Het fonds wil zo laten zien dat het geen ‘vuile handen’ wil maken. Bovendien bedient ABP een breed publiek. Zeker 3,1 miljoen Nederlanders zijn voor hun pensioen afhankelijk van het fonds, dat in de top-5 aan grootste pensioenfondsen ter wereld staat en een vermogen heeft van 550 miljard euro.

Puin ruimen

Tegelijkertijd zal Israël doorgaan met het gebruik van Caterpiller-bulldozers om puin te ruimen in Gaza, zeker als Hamas het 20-puntenplan van de Amerikaanse president Donald Trump accepteert en de oorlog tot zijn einde komt. Veel panden en infrastructuur liggen nog in puin en mogelijk zal Israël daarom juist meer dan minder bulldozers van Caterpiller moeten aanschaffen.