Israëlische dirigent mag alsnog in België optreden

Lahav Shani, de dirigent uit Israël die vorig jaar door het Gent Festival in Vlaanderen werd geannuleerd omdat hij uit Israël komt, zal volgend jaar dirigeren in Brussel. Hij gaat een samenwerking aan met concertzaal Bozar, dat hem en het Münchener Philharmoniker orkest heeft geprogrammeerd. In en buiten België ontstond vorig jaar grote ophef nadat Shani was gecancelled. Nu is er opnieuw weerstand.

Bozar-directeur Christophe Slagmuylder kondigde het concert van Shani en zijn orkest aan in De Standaard. Hij wil niet dat een concert het de rest van de programmering overschaduwt. De gesprekken met de Israëliër waren al aan de gang voordat hij door het Gent Festival in Vlaanderen in de ban werd gedaan. “We hebben onze onderhandelingen toen gepauzeerd,” aldus Slagmuylder.

Verklaringen

“Na veel discussie hierover zijn we nu tot de conclusie gekomen dat we geen reden zien om hen niet uit te nodigen. We hebben een aantal verklaringen van hem gevonden waarin Shani toch zegt dat hij de situatie in Gaza onaanvaardbaar vindt,” aldus de directeur. In september 2025 zei de leiding van het Gent Festival in Vlaanderen nog stellig dat Shani nooit zo’n verklaring had afgegeven.

Consequent

De dirigent schreef in 2024 een opiniestuk in de Süddeutsche Zeitung waarin hij afstand nam van de Israëlische regering en wat er in Gaza gebeurde. Slagmuylder: “Zolang hij niets pro-Israëlisch zegt of doet, verwacht ik niet meer van hem, want dan zou ik consequent moeten zijn, en hetzelfde moeten vragen voor een groot deel van de artiesten die hier in Bozar passeren. En dan begint, vind ik, een heel ingrijpend proces van autocensuur.”

Onrust

Hoewel Slagmuylder en de leiding Shani geprogrammeerd heeft, is er toch onrust onder het personeel van Bozar over diens komst. Dat wordt verwoord door Inge Hermans de socialistische vakbond ACOD Cultuur. Zij zegt ‘dat vanuit de cultuursector het ­geweten moet blijven spelen’ en gaat niet in op de mening va Shani over het handelen van de Israëlische regering in Gaza.

Songfestival

“Wij vinden dat we absoluut niet akkoord kunnen gaan met het programmeren van mensen die zich niet expliciet uitspreken tegen de drama’s die zich in het Midden-Oosten afspelen,” zegt Hermans tegen de VRT, mogelijk niet wetend dat Shani dat wel heeft gedaan. Ze wijst ook naar de deelname van Israël aan het Eurovisie Songfestival.

Groen

Hermans krijgt steun van Aimen Horch van Groen. Hij eist een culturele boycot, want ‘kunst en cultuur zijn er om mensen samen te brengen en empathie tussen mensen te bevorderen’ Horch wil dat Bozar de boeking van Shani schrapt, maar dat gaat Slagmuylder niet doen. Het is een totaal andere situatie als bij de ‘Biënnale van Venetië of het songfestival, waar een kunstenaar binnen een competitiecontext zijn land verdedigt’.

Maestro

Slagmuylder tegen de VRT: “Shani is hier absoluut niet als vertegenwoordiger van Israël uitgenodigd. Een orkest komt onvermijdelijk met een dirigent, en dat is in dit geval nu eenmaal hun chef-dirigent, Lahav Shani.” Het optreden van de Israëlische maestro en het Duitse orkest, waar hij al jaren de dirigent van is, in Bozar gaat gewoon door.

Analyse

Met hun verklaringen schieten vakbondsvrouw Hermans en Groen-leider Horch mogelijk hun doel voorbij. Shani heeft zich kritisch uitgelaten over de Israëlische regering, de situatie in Gaza en nam er eerder afstand van. De enige reden waarom zij zich tegen zijn komst in Bozar roeren moet dan nog zijn dat hij een Israëlisch paspoort heeft. Wat ook kan, is dat ze erop gokken dat hun achterban hen gelooft of dat ze slecht geïnformeerd zijn.