Laat ons Joods zijn – column Jonath Weinberger

Wat betekent het om anno 2026 openlijk Joods te zijn? Terwijl Joden steeds vaker worden aangesproken op Israël, hun geschiedenis ter discussie wordt gesteld en zelfs de manier waarop ze de Sjoa herdenken onderwerp van debat lijkt te zijn, groeit de behoefte om één ding heel duidelijk te stellen: wij hoeven geen toestemming te vragen om Joods te zijn, aldus Jonath Weinberger.

Het valt vandaag de dag niet mee om Joods te zijn. Niet dat Joods zijn ooit makkelijk is geweest. Ik heb het niet over de vele geboden en verboden binnen onze godsdienst, want dat staat natuurlijk iedere Jood vrij om te nemen of te laten. Ik heb het wel over wat het betekent om anno 2026 met een bewust Joodse identiteit te leven in de hedendaagse samenleving.

Nee, het Joodse verleden was zeker niet rooskleuriger. We kennen een eeuwenlange geschiedenis van vervolging en uitsluiting. Maar de laatste decennia ontstond er de illusie dat onze multiculturele samenleving ook een plekje had voor de Jood. Zeker na de verschrikkingen van de Sjoa, leek men iets meer begaan te zijn met het Joodse lot en leed.

Vandaag de dag lijkt dit enkel schone schijn te zijn geweest. De nieuwe haat richt zich voornamelijk tegen de Joodse staat en Joden wereldwijd moeten daar tegen wil en dank verantwoording voor afleggen. Joden moeten ook stoppen met zich in hun ‘slachtofferrol’ te wentelen, daarbij verwijzend naar de Holocaust. In Nederland mogen Joden zelfs niet langer bepalen hoe men de Sjoa wenst te herdenken.

Zo moeten Palestijnen plots ook herdacht worden aan de monumenten van de Tweede Wereldoorlog, Israëlische ambassadeurs zijn niet langer welkom op de herdenkingsceremonies en Israëlische vlaggen moeten thuisblijven. Ik vind het een absolute gotspe dat ons uitgerekend op de plaatsen waar Joden massaal naar hun dood werden gedeporteerd, wordt voorgeschreven hoe wij deze tragedie mogen herdenken. Niemand heeft ons de les te lezen.

Geen enkele grond

Hoe meer de tijd voorbij gaat, hoe meer de geschiedenis vervaagt maar ook actief gemanipuleerd en veranderd wordt. Zionisme en het ontstaan van de staat Israël waren voor mensen die de Tweede Wereldoorlog hadden meegemaakt een logische ontwikkeling. Decennia later minimaliseert men de impact van de Sjoa en de nood voor een Joodse staat.

Inmiddels is ook het ultieme dieptepunt van victim blaming bereikt: het vergelijken van de staat Israël met nazi-Duitsland. Historisch gezien is daar natuurlijk geen enkele grond voor, maar het is dan ook enkel bedoeld om te kwetsen en shockeren. Langzamerhand groeit in mij een soort van moeheid om steeds maar weer uit te leggen dat dit klinkklare onzin is.

Beroepssurvivors

Israëli’s maar ook niet-Israëlische Joden worden ook telkens gedwongen om zich te verantwoorden voor actuele gebeurtenissen in Israël. Nergens ter wereld wordt een volk op dergelijke wijze onder de loep gehouden en verplicht zich uit te spreken over militaire handelingen, uitspraken van politici, overheidsbeleid of misdaden van burgers… Alsof wij daar medeverantwoordelijk voor zijn of er iets aan zouden kunnen doen.

Kortom, het valt vandaag de dag niet mee om Joods te zijn, maar we mogen ons niet laten kisten. We zijn beroepssurvivors. Wij houden ons hoofd recht en hoeven ons helemaal niet te verantwoorden tegenover alleman en iedereen. Wij vormen een natie die al eeuwenlang bijdraagt aan de maatschappij en wetenschap en daar mogen we juist trots op zijn. We weigeren de rol van zondebok op ons te nemen. Laat ons maar lekker Joods zijn.