‘The Graduate’ terug in de bios – klassieker met een Joods hart

De klassieker The Graduate uit 1967 is terug, en hoe! In een prachtig gerestaureerde 4K-versie is deze iconische film vanaf deze week weer op het grote scherm te zien: dé plek om dit beroemde verhaal in volle glorie opnieuw te beleven. In deze film met een Joods hart zien we Dustin Hoffman in een van zijn eerste rollen. Nico van den Berg bekeek de film opnieuw en scheef een recensie.

De meesten kennen wel de blik van Dustin Hoffman richting Mrs. Robinson en de zwoele soundtrack van Simon & Garfunkel. Maar wie goed kijkt, ziet ook iets anders: een onmiskenbaar Joodse onderlaag die deze Amerikaanse ‘coming of age’-film van toen een diepere betekenis geeft.

Benjamin Braddock

Toen regisseur Mike Nichols (zelf van Joodse afkomst) op zoek ging naar zijn hoofdrolspeler, viel zijn keuze niet op een klassieke sexy Hollywoodster. Nee, hij koos voor de toen nog onbekende Dustin Hoffman – klein, donker, nerveus én Joods. En dat was een bewuste keuze. Hoffman dacht eerst zelf dat hij totaal niet geschikt was: “Die rol is voor een blonde, gladde atleet, geen Joodse jongen uit New York.” Maar Nichols zag in hem juist hierom de perfecte vertolker voor de rol van Benjamin Braddock: “Misschien is hij wél Joods van binnen.” En precies dat maakt de rol zo interessant, ook bijna zestig jaar na de release van de film.

Buitenstaander

Regisseur Nichols omschreef The Graduate ooit als een film over een Joodse jongen met niet-Joodse ouders. En dat is precies het gevoel dat door de hele film zindert. Benjamin is anders. Hij leeft in een wereld van gladde, succesvolle volwassenen, vol fancy diners, luxe zwembaden en een plastic werkelijkheid. Maar zelf wil hij iets anders. Hij wil betekenis. Eerlijkheid. Maar wat hij precies wil, dat weet hij ook niet. Dat ongemak en die vervreemding voelt verdacht veel als het perspectief van een outsider. Een existentiële zoektocht waar veel Joodse kijkers zich in kunnen herkennen.

Aarzelend

En dan is er nog Mrs. Robinson, een vrouw die hem verleidt maar ook verstikt. Hun verhouding is ongemakkelijk, verwarrend en allesbehalve romantisch. Het laat zien hoe leeg en genadeloos de wereld van de volwassenen is waarin Benjamin zich moet bewegen. Zijn rebellie is stil, aarzelend, maar echt. En hij doet uiteindelijk iets wat je in 1967 niet vaak zag in Hollywood: hij rent weg van alles wat zijn ouders hem voorschotelen – zelfs van de perfecte bruiloft.

Soundtrack

De muziek van het duo Simon & Garfunkel tilt The Graduate naar een nog hoger niveau. Hun liedjes zijn niet zomaar sfeervol, ze zijn ook zielsverwanten van Benjamin. The Sound of Silence, Scarborough Fair, Mrs. Robinson – het zijn melancholieke, poëtische liedjes vol twijfel, verlangen en stille wanhoop. Simon en Garfunkel – beiden Joods – vertolkten recht uit het hart de stem van een generatie die de Amerikaanse droom in twijfel begon te trekken. En dat maakt hun bijdrage ook cultureel gezien van onschatbare waarde.

Joodse introspectie

De 4K-restauratie laat zien hoe visueel rijk de film eigenlijk is. De kleuren, de composities, de kleine blikken van Hoffman – alles komt scherper en krachtiger binnen. Maar wat echt blijft hangen, is die unieke mix van humor, ongemak en Joodse introspectie.

The Graduate is niet alleen een film over volwassen worden; het is een film over jezelf vinden in een wereld die niet per se voor jou gebouwd is. En dat maakt het ook vandaag nog een must-see – zeker voor wie houdt van Joodse cinema, of gewoon van slimme, gelaagde klassiekers. Want wat The Graduate zo bijzonder maakt, is dat het een verhaal vertelt dat nog steeds raakt. Met een hoofdpersoon die niet perfect is, maar wel echt. En juist daarom zo herkenbaar.