Wens voor referendum totale Israël-boycot Amsterdam

Als het aan twee pro-Palestijnse activisten in Amsterdam ligt, komt er een referendum over een totale boycot van alles wat Israëlisch is. Ze zijn bezig om een voorstel voor een volksraadpleging bij de gemeenteraad neer te leggen. In mei moet de nieuwe raad – woensdag zijn er eerst verkiezingen – zich erover buigen. Als het referendum doorgaat en het voorstel wordt aangenomen, dan is de kans groot dat de gemeente het uitvoert.

Het open houden van het weiland bij Sloten, het omvormen van Amsterdam tot stadsprovincie of de aanleg van de Noord/Zuidlijn; het waren stuk-voor-stuk referenda waar Amsterdammers voor naar de stembus gingen. Allemaal wezenlijke thema’s op lokaal niveau. Maar nu is er een referendum met een andere dimensie in de maak: over een totale boycot van Israël door de gemeente.

Tien eisen

Pro-Palestijnse activisten Juliana en Anna – hun achternamen willen ze niet bekend maken – verschenen op vrijdag op stadszender AT5 om hun plannen toe te lichten. Als het clubje Amsterdam Palestina Referendum hebben ze hun voorstel ter beoordeling bij de referendumcommissie van de gemeente ingediend. Ze hebben tien eisen opgesteld in wat zij ‘het referendum tegen genocide’ noemen.

Antizionistisch

Volgens activiste Juliana is er behoefte in de Amsterdamse samenleving aan een Israël-boycot. “Uit peilingen blijkt dat de achterban van de zittende partijen in Amsterdam wil dat er veel strenger wordt opgetreden tegen Israël. Dan spreken we echt over 95 procent van die achterban.” De twee trekken op met de antizionistische groep Erev Gav, de Palestijnse Gemeenschap in Nederland en de extreem-linkse partij De Vonk.

Alternatief voorstel

De Vonk had samen met de fractie van DENK al een initiatiefvoorstel ingediend voor een totale boycot van Israël door de gemeente. Maar volgens de twee vrouwen is het beter een voorstel na ruggespraak met de zogenoemde Palestijnse gemeenschap in te dienen. De verordening van de gemeente zegt dat dit mag: burgers die het oneens zijn met voorstellen in de raad mogen zelf een voorstel indienen.

Oordeel volgt

Het referendumvoorstel is nu ingediend en moet vervolgens worden beoordeeld door de referendumcommissie van de gemeenteraad. Hun advies gaat dan in mei naar de nieuwe raad, die beslist of er een referendum komt. Als de nieuwe raad het sein op groen zet, dan komt er een volksraadpleging in Amsterdam over een thema waar de gemeente niet over gaat: het conflict tussen Israël en de Palestijnen.

Kansen

Het is nog niet duidelijk of het referendum er komt. Als eerste hangt dat af van de samenstelling van de nieuwe gemeenteraad. GroenLinks en PvdA gaan na de verkiezingen van woensdag samen door en zullen waarschijnlijk een fractie van tussen de vijftien en twintig zetels in de 45 zetels tellende raad vormen. De partijcombinatie staat bekend als uiterst Israël-kritisch en in die zin stemt deze grote fractie mogelijk voor.

Formatie

Daarnaast is er nog D66, dat waarschijnlijk als tweede zal eindigen. Die partij heeft de afgelopen acht jaar met de PvdA en GroenLinks bestuurd en zal dit waarschijnlijk niet willen opgeven. De formatie is in mei mogelijk nog aan de gang en wie weet kan het referendum politiek wisselgeld worden. Andere mogelijke coalitiepartijen zijn de PvdD, SP, DENK en BIJ1, allemaal partijen die dit referendum zullen steunen. De Volk staat in de peilingen op nul zetels.

Joods debat

Tijdens het Joodse verkiezingsdebat van maandag in Amsterdam kwam het beoogde referendum ter sprake na een vraag uit de zaal. Zouden de aanwezige partijen daar voor zijn of niet. De drie rechtse partijen VVD, JA21 en CDA zijn waarschijnlijk niet voor, maar de aanwezige progressieve partijen PvdA, D66 en GroenLinks waren er niet erg duidelijk over.

De tien eisen van de activisten:

1. Erken officieel dat Israël misdaden tegen de menselijkheid pleegt jegens de Palestijnen.
2. Verschaf volledige transparantie over gemeentelijke banden met Israël, inclusief bedrijven en organisaties die medeplichtig zijn aan schendingen van mensenrechten door Israël.
3. Maak een einde aan alle inkopen of aanbestedingen met Israëlische en andere instituten en bedrijven die gekoppeld zijn aan mensenrechtenschendingen door Israël.
4. Beëindig alle banden met Israëlische instellingen en andere medeplichtige (lobby-)instituten.
5. Stel als gemeente een culturele & sportboycot voor Israël in.
6. Roep de privé-sector op om samenwerking en de handel met Israël te beëindigen en stimuleer deze sector door materiële steun en procedures aan te bieden.
7. Bemoedig en informeer burgers in Amsterdam door een ​​bewustwordingscampagne te lanceren over Boycot, Desinvesteren en Sancties (BDS) en hoe zij ethisch verantwoorde producten kunnen kopen.
8. Roep de Rijksoverheid en de Provincie Noord-Holland op om het internationaal recht en mensenrechten te respecteren en om de BDS-beweging te steunen.
9. Roep onderwijsinstellingen in Amsterdam op om alle banden met Israëlische onderwijsinstellingen te verbreken.
10. Roep andere steden en landen op om het voorbeeld van de BDS-beweging te volgen en, indien relevant, een wapenembargo en economische sancties in te stellen tegen Israël.