Aan m’n hoela! – column Awraham Meijers

Het doet pijn dat Israëlische burgers nauwelijks rond kunnen komen en dat het toerisme, een belangrijke branche van de Israëlische economie, op zijn gat ligt. Columnist Awraham Meijers kan zich er behoorlijk boos om maken. Hij is niet blij met premier Benjamin Netanyahu, die over een kleine maand zal worden beoordeeld door de Israëlische burgers in verkiezingen.

Vaak heb ik mij afgevraagd hoe het er voor staat met de Israëlische economie nu Netanyahu zijn oorlogvoeringen niet wil stoppen. Integendeel, als we hem mogen geloven zijn de successen op de slagvelden zonder meer uniek in de militaire geschiedschrijving, hoewel het trouwens niet zo is dat terreurbeweging Hamas in Gaza is verslagen, er alles behalve rust en vrede langs de grens met Libanon heerst, en houdt Iran dankzij ‘Bommen Bibi’ en zijn evenknie ‘Dolle Donald’ de wereld in een economische wurggreep.

Economie

Desalniettemin kun je uit Bibi’s inspirerende woorden opmaken dat het nog nooit zo goed is gegaan met Israëls economie. Eenieder die het daarmee niet eens is wordt weggezet als antisemiet, links-extremist, of Joodse zelfhater. Maar ondanks alle zegeningen die Bibi en zijn extreemrechtse coalitiegenoten met gulle hand (lees: mond) ruimschoots over de Joodse bevolking van Israël uitstrooien, blijkt de economie rare sprongen te maken zodat het dagelijks leven voor de gemiddelde Israëliër rampzalig is.

Honger

Zo krijg ik regelmatig bericht van ‘Feed Israël’, een club betrokken mensen die om een financiële donatie vragen waarmee zij de hongerigen in dat welvarende Israël van eten kunnen voorzien. Tja, en dat terwijl mevrouw Netanyahu, zo zagen we een paar jaar geleden via een documentaire, zich laat verwennen met flessen champagne à raison van plusminus honderd euro per fles. Lechaim.

Is er dan geen kritiek op al dat juichend nieuws?

Welaan, een artikel in dagblad Trouw van Israël-correspondent Eugenie D’Hooghe over de Geweldige booming economie opent met: ‘“Zelfs hüttenkäse is onbetaalbaar geworden,” briest een man tegen de caissière in een supermarkt in Tel Aviv: “Alles stijgt, behalve mijn loon”. De frustraties betreffen niet zozeer de oorlog en schandalige situatie op de West Bank, maar hoe kan een modaal Israëlisch gezin vandaag nog rondkomen?

De financiële ellende treft uiteraard ook en vooral de Israëlische Palestijnen, waar de armoede alarmerend is. Zo stelt deze bevolkingsgroep bijvoorbeeld twee keer vaker dan de Joodse Israëliërs de medische zorg uit wegens geldgebrek en worden kosten voor medicijnen uitgesteld.

Meer slachtoffers

Het toerisme naar Israël is ingestort. Ik heb wat cijfers kunnen opduiken waaruit blijkt dat dit na 7 oktober 2023 dramatisch is teruggelopen. In het recordjaar 2019 bezochten 4,5 miljoen mensen het land, recentelijk is dit nog ‘maar’ 1,3 miljoen, waarbij genoteerd moet worden dat het hier hoofdzakelijk gaat om familie- en vriendenbezoek.

Hotels in onder andere Tel Aviv en Jeruzalem kampen met lege kamers, restaurants lijden zware verliezen. In het verlengde hiervan verkeert ook de dienstensector in zwaar weer; duizenden mensen die in deze sector werkten zijn nu werkloos. De meeste Israëli’s kunnen dus financieel niet of nauwelijks rondkomen en dat is volgens economen nogal tegenstrijdig met het feit dat zelfs na bijna drie jaar oorlog de economie nog altijd veerkrachtig is. De wapenindustrie bereikte, zoals ik begrijp uit het artikel van D’Hooghem, vorig jaar met 16,6 miljard euro een recordhoogte.

Bovenlaag

Desalniettemin toont onderzoek door de econoom Dan Ben-David aan dat minder dan drie procent van de werkende bevolking in onder meer de hightechsector, universiteiten en het grootste deel van de gezondheidszorg, zich op het niveau van een welvarend land bevindt. Ben-David: “Maar als die groep zou vertrekken, dreigt het systeem in te storten.”

Mieze autocratie

Tot slot een voorbeeld van Israël, het land dat zich graag afficheert als ‘de enige democratie in het Midden Oosten’, maar ondertussen doet de huidige Israëlische regering zijn uiterste best om de hun niet welgezinde pers monddood te maken, waardoor het land afglijdt naar een mieze autocratie.

Recent voorbeeld: de Israëlische documentaire Naza, waarin een inkijk wordt gegeven in misstanden binnen het Israëlische leger, kreeg onlangs na vertoning op het Filmfestival van Venetië een staand applaus van bijna een half uur. Geweldig, toch? Welnee, de makers van deze film, Rachel Szor en Yuval Abraham, zijn inmiddels door de Israëlische minister van Cultuur en Sport, Miki Zohar, bedreigd met: ”Ik zal onmiddellijk stappen nemen om het staatsburgerschap van deze verachtelijke makers in te trekken wegens landverraad. Ze moeten hun paspoort inleveren.”

De progressieve pers, zoals bijvoorbeeld dagblad Haaretz, wordt door Netanyahu gewaarschuwd dat, als ze blijven doorgaan met hun ‘negatieve’ berichtgeving, hij maatregelen zal nemen. En die zullen niet mals zijn! Democratie? Aan m’n hoela!