Blokkade container voor Israël in Antwerpen rammelt

Terwijl in de rest van Europa steeds meer wordt gesproken over het in de band doen van Israël, is in Vlaanderen het debat over een geblokkeerde container in de Antwerpse met bestemming Israël nog steeds het gesprek van de dag. Uit juridisch advies dat de minister-president heeft laten inwinnen blijkt dat de rechter eerder zijn boekje te buiten ging en de container met wapens niet had mogen blokkeren.

Maar liefst twee juridische adviezen zijn er uitgebracht. Beiden spreken elkaar niet tegen. Een adviezen kwamen na een politiek brandje in de Vlaamse regering over een container met kegelrollagers voor het Israëlische bedrijf Ashot. In Vlaamse regering stonden de N-VA van minister-president Matthias Diependaele plots recht tegenover de CD&V en Vooruit. Het vragen van juridisch advies blijkt nu een goede uitweg te zijn.

Toen de container was ontdekt, schreeuwde oppositiepartij Groen moord en brand. Drie ngo’s stapten naar de rechter om de uitvoer middels een kort geding onmogelijk te maken. Van de rechter kregen ze gelijk: Vlaanderen heeft net als Wallonië in de wet staan dat uit- of doorvoer van goederen naar oorlogsgebieden niet kan. Diependaele kondigde aan in beroep te gaan, maar werd door zijn coalitiepartners teruggefloten.

Een juridisch advies moest uitkomst bieden. Dat doet het nu. Volgens advocatenkantoor Eubelius hoeft in beroep gaan niet, maar kan het wel. De advocaten stellen vast de rechter de scheiding der machten heeft geschonden door een bindend verbod op ‘iedere doorvoer’ van zulk materiaal op te leggen. Dat is niet de taak van de rechter, aldus het kantoor.

Verder hanteert de rechter de handhavingstoepassing te ruim, waardoor handhaven niet goed mogelijk is. Het vonnis maakt dat Vlaanderen iedere doorvoer – dus ter land, ter zee en in de lucht – die potentieel voor Israël is en defensiegerelateerd materiaal bevat ‘proactief’ moet opsporen en controleren. Daarmee gaat de rechter niet alleen ver, maar ‘ontzegt’ hij ook de beleidsvrijheid van de regering.

Een tweede advies werd ingewonnen bij advocatenkantoor Publius. Zij stonden Vlaanderen eerder al eens bij de kortgedingrechter bij en komen min of meer met dezelfde argumenten. Publius vindt dat in hoger beroep een aantal ‘feitelijke rechtzettingen’ kunnen plaatsvinden en noemt zelf ook de schending van de scheiding der machten als een grote reden.

Diependaele kan dus wel in beroep gaan, maar zal de coalitie dat ook willen? “We blijven geen voorstander van een beroep, maar in de regering zijn afspraken gemaakt om verdere info te vragen,” zegt een woordvoerder van CD&V tegen De Tijd. En hoewel er bij de sociaaldemocraten van Vooruit ook geen enthousiasme voor is, lijkt doorprocederen toch de beste optie.

Dat heeft met de uitvoerbaarheid van de gerechtelijke uitspraak te maken. Als er geen beroep komt, moet Vlaanderen de uitspraak naleven. Dat wordt niet gemakkelijk. In dat gevel met er veel meer doorvoer worden tegengehouden en gecontroleerd. Bedrijven, overheidsdiensten en zeehavens, maar ook vliegvelden, worden zo kosten gejaagd. Diependaele heeft nog dertig dagen om te besluiten in beroep te gaan.