CJO: 100%-controles op reizigers uit Israël broodje aap

Het verhaal dat er bij de douane op Schiphol een totale controle plaatsvindt van passagiers uit Israël is een broodje aap. Dat stelt het Centraal Joods Overleg (CJO) in een bericht op haar site. Bij een vlucht uit Tel Aviv is een groep van ongeveer vijftien mensen gecheckt. Verder sprak de organisatie met meerdere passagiers van meerdere vluchten uit Israël, waaruit het beeld van totale controles niet wordt bevestigd. Alleen bepaalde vluchten uit het Caribisch gebied hebben te maken met 100%-controle.

‘Er zijn geen aanwijzingen dat reizigers uit Israël op Schiphol stelselmatig aan extra controles worden onderworpen’, schrift het CJO. In de afgelopen dagen is in verschillende media en op sociale media grote commotie ontstaan, omdat er totale controles zouden worden uitgevoerd op vluchten uit Israël. Het verhaal kwam de wereld in nadat vijftien reizigers per toeval waren gecheckt.

Importverbod

Velen koppelden het gerucht aan het Nederlandse importverbod van producten uit de West Bank, de Golan Hoogvlakte en het oosten van Jeruzalem. Sinds 22 september mag de douane daar op controleren, maar van een ‘100%-procent-controle’ is geen sprake. Het gaat mogelijk wel om random bagagecontroles. Vallen goederen onder het verbod, dan kunnen ze in beslag worden genomen en wordt er een proces-verbaal opgemaakt.

Slof sigaretten

‘Een straf volgt daar niet automatisch uit, maar de juridische gevolgen mogen niet worden onderschat. Dit is niet te vergelijken met een gewone douaneboete voor bijvoorbeeld een slof sigaretten. Overtreding van het verbod valt onder de Wet op de economische delicten. Wordt geoordeeld dat goederen opzettelijk zijn meegenomen, dan is sprake van een misdrijf waarop een gevangenisstraf van maximaal zes jaar staat’, aldus het CJO.

Strafblad

De Joodse paraplu-organisatie vervolgt: ‘Ook als de uiteindelijke afdoening licht is, bijvoorbeeld een geldboete of een schikking met het Openbaar Ministerie, wordt zo’n misdrijf geregistreerd in de justitiële documentatie. Een strafblad voor een economisch delict kan jarenlang gevolgen hebben, bijvoorbeeld bij de aanvraag van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), bij sollicitaties of bij het aanvragen van een visum’.

‘Zes jaar cel’

Op sociale media gaat eveneens het verhaal te ronde dat overtreders zes jaar achter de tralies krijgen als ze bijvoorbeeld per abuis dadels uit de West Bank hebben meegenomen naar Nederland. Ook dat is onjuist. In de Algemene Douanewet staat dat er maximaal zes jaar cel voor bepaalde opzettelijke douanedelicten, bijvoorbeeld het opzettelijk onjuist doen van een aangifte waardoor te weinig invoerrechten worden geheven. Een toerist die per ongeluk met een souvenir tegen de lamp loopt, krijgt niet zomaar zes jaar cel.

CJO tegen

Het importverbod kan nog steeds rekenen op weerstand van het CJO, dat de maatregel overdreven en buiten alle proporties vindt. ‘Deze maatregelen raken het Joodse leven in Nederland rechtstreeks, in de band met familie, vrienden en gemeenschappen in Israël. En dat in een tijd waarin de Joodse gemeenschap in Nederland toch al onder extreme druk staat’.

Rekening houden

Het CJO vervolgt: ‘Zolang het besluit van kracht is, wordt het echter wel gehandhaafd, en daar moeten reizigers rekening mee houden. Wie zich tegen dit sanctiebesluit verzet, heeft geen onjuiste voorstelling van zaken nodig. De bezwaren zijn ernstig genoeg’. Mensen die hun ervaring op Schiphol na aankomst uit Israël met het CJO willen delen, kunnen contact opnemen met de organisatie.

Caribische vluchten

Vluchten vanuit Suriname, Curaçao en Sint-Maarten vallen op Schiphol onder zogenoemde 100%-controles van de Douane. Dat geldt ook voor vluchten uit Aruba, Bonaire en Venezuela. Het gaat om een specifiek douaneregime dat vooral is gericht op het tegengaan van drugssmokkel. Dat betekent niet dat iedere passagier automatisch wordt gefouilleerd of dat iedere koffer volledig wordt opengemaakt. 

Snuffelhonden

Wel worden alle reizigers en goederen van zo’n vlucht aan een controleproces onderworpen. Douaniers vragen over de reis en doelen ervan, en ook komen snuffelhonden langs. Sommige personen worden eruit gehaald en krijgen extra controle, bijvoorbeeld van de handbagage. Koffers uit het ruim worden gescand voordat ze de band op komen. Als daar iets opvalt, kunnen ze worden geopend en onderzocht.

Bolletjesslikkers

De directe aanleiding voor de 100%-controles was de sterke toename van cocaïnesmokkel via Schiphol, waaronder vooral het fenomeen van de bolletjesslikkers. Nadat in 2001 een grote golf van deze mensen was onderschept – en er veel incidenten waren geweest met ontploffende bolletjes in de lichamen van smokkelaars – is de methode van 100%-controle ontwikkeld.