David als geloofsproduct – filmrecensie

De Bijbelse figuur David is een van de meest gelaagde personages uit de Joodse traditie. Het is dan ook opmerkelijk hoe zelden zijn verhaal in de hedendaagse cinema wordt verteld – laat staan in animatie. Met David waagt regisseur Phil Cunningham zich aan een ambitieuze, internationaal geproduceerde animatiefilm die het bekende verhaal uit de boeken Samuël vertaalt naar een musicalachtig coming-of-age-epos. Het resultaat is een film die tegelijk religieus, spectaculair en ideologisch geladen is.

De film volgt de jonge David, die vanuit zijn eenvoudige bestaan als herdersjongen uitgroeit tot de legendarische koning van – het oude – Israël. Zijn confrontatie met de reus Goliath vormt het dramatische middelpunt, maar de film is nadrukkelijk meer geïnteresseerd in de innerlijke reis: geloof als drijvende kracht, twijfel als noodzakelijke tegenhanger. 

Disney-achtige stijl

Visueel kiest Cunningham voor een glanzende, bijna Disney-achtige stijl, met uitbundige landschappen en expressieve personages. De musicalnummers – soms gedragen, soms bombastisch – onderstrepen het universele karakter van het verhaal. Toch wringt hier ook iets. Waar de Hebreeuwse Bijbel David juist neerzet als een complexe en soms tegenstrijdige figuur, is hij hier vooral een uithangbord van een onwrikbaar geloof. Zijn morele ambiguïteit – essentieel binnen de Joodse traditie – maakt plaats voor een eenduidig evangelisch heldenbeeld.

Moralistisch vermaak

Dat heeft alles te maken met de rol van Angel Studios, de Amerikaanse distributeur en mede-aanjager van het project. Dit bedrijf, dat groot werd met religieus geïnspireerde producties, profileert zich nadrukkelijk als maker van moralistisch vermaak. Die insteek voel je in elke vezel van David: het verhaal wordt niet zozeer verteld als onderdeel van een eeuwenoude Joodse traditie, maar als universeel – en expliciet – geloofsgetuigenis.

Mens

Interessant is dat David daarmee op gespannen voet staat met zijn eigen bronmateriaal. In de Tenach is David geen heilige, maar een mens van vlees en bloed: een koning die ook misstappen begaat, een dichter die worstelt met God. De film kiest ervoor om die rafelranden grotendeels glad te strijken. Wat overblijft is een plat en weinig prikkelend portret.

Geloofsmarketing

De internationale productiecontext maakt dit spanningsveld nog zichtbaarder. De film werd grotendeels gemaakt in Zuid-Afrika en is onderdeel van een bredere franchise Young David, eveneens gericht op een jong, religieus publiek.

Daarnaast speelt ook NEEMA Media, sinds kort ook in Nederland actief op de bioscoopmarkt, een grote rol in de internationale uitrol, waarbij de film nadrukkelijk wordt gepositioneerd als familievriendelijke, spirituele cinema. Die combinatie van Amerikaanse geloofsmarketing en internationale productie leidt tot een opvallend hybride eindproduct: technisch verzorgd, maar ideologisch duidelijk gekleurd.

Schoonheid

Dat betekent niet dat David geen indruk maakt. Integendeel: de film heeft momenten van oprechte schoonheid, vooral wanneer hij de intimiteit van Davids relatie tot God verbeeldt. In die scènes raakt Cunningham aan iets wat ook binnen de Joodse traditie centraal staat: de persoonlijke, soms worstelende band tussen mens en het goddelijke. Het zijn precies die momenten waarin de film loskomt van zijn meer didactische toon.

Christelijke blik

Toch blijft de vraag hangen voor wie deze film uiteindelijk bedoeld is. Voor wie vertrouwd is met de Joodse traditie voelt de film soms als een versimpeling, een hervertelling die de complexiteit van de oorspronkelijke tekst niet volledig durft te omarmen. Voor een breder, internationaal publiek biedt de film juist een toegankelijke ingang tot een eeuwenoud verhaal – zij het flink gefilterd door een hedendaagse christelijke blik.

David is daarmee een fascinerend maar ook ambivalent project: een technisch indrukwekkende animatiefilm die een van de bekendste verhalen uit de Joodse geschiedenis opnieuw tot leven brengt, maar tegelijkertijd laat zien hoe dat verhaal kan verschuiven wanneer het wordt verteld binnen een andere culturele en ideologische context.

David draait sinds 8 april in de bioscoop.