David Grossman: ‘Israël pleegt genocide in Gaza’

De Israëlische auteur David Grossman stelt dat Israël ‘genocide’ pleegt in Gaza. In een interview met de Italiaanse krant La Repubblicca zegt hij dat hij ‘nu niet anders kan dan deze term te gebruiken’. De in Nederland en daarbuiten gelauwerde schrijver wordt door voorstanders van de harde lijn tegen de Palestijnen verfoeit. Grosmann staat bekend als vredesactivist. Zijn zoon sneuvelde in 2006 in Libanon.

“Jarenlang heb ik geweigerd om dit woord te gebruiken,” zegt Grossman in het interview. “Maar nu, na de beelden die ik heb gezien, wat ik heb gelezen en wat ik heb gehoord van mensen die erbij waren, kan ik het niet laten om het te gebruiken … En ik vraag me af: hoe zijn we hier terechtgekomen?” Volgens de auteur is het woord ‘genocide’ ook een krachtterm.

“Dit woord is een lawine: als je het eenmaal uitspreekt, wordt het alleen maar groter, als een lawine. En het voegt nog meer verwoesting en lijden toe,” zegt hij. “Alleen al door dat woord ‘genocide’ te gebruiken in relatie tot Israël, tot het Joodse volk, het feit dat zo’n vergelijking überhaupt wordt gemaakt, vertelt ons dat ons iets heel ergs overkomt.”

Moreel verantwoordelijk

Grossman merkt op dat ‘Israël niet als enige de schuld kan worden gegeven voor alle wreedheden die we zien’ en dat de dodentallen worden ‘gecontroleerd’ door Hamas. Hij vind het ‘verwoestend’ om de woorden ‘Israël’ en ‘hongersnood’ samen te voegen, vanwege de Sjoa en de ‘veronderstelde gevoeligheid van het Joodse volk heeft voor menselijk lijden, en ‘de morele verantwoordelijkheid die we altijd hebben beweerd te hebben jegens alle mensen, niet alleen jegens Joden’.

Vloek

De auteur verwijst naar de overwinning in de Zesdaagse Oorlog van 1967 en de periode daarna. “De bezetting heeft ons gecorrumpeerd. Ik ben er absoluut van overtuigd dat de vloek van Israël begon met de bezetting van de Palestijnse gebieden in 1967,” vervolgt hij. Tegelijkertijd stelt hij dat de Palestijnse leiders soortgelijke fouten hebben gemaakt.

Fouten

Hun ‘grootste fout’ was dat ze Gaza niet hebben herbouwd na de eenzijdige terugtrekking van Israël in 2005, maar dat ze zich toelegden op ‘fanatisme en het gebruikten als lanceerplatform voor raketten tegen Israël’. Grossman: “Als ze de andere weg hadden gekozen, had dat Israël er misschien toe aangezet om ook de Westelijke Jordaanoever op te geven en de bezetting jaren geleden te beëindigen.”

Frankrijk

Grossman spreekt van een verleiding om macht. “Ook de Palestijnen konden de verleiding van de macht niet weerstaan: zij schoten op ons, wij schoten op hen, en we belandden in dezelfde oude situatie. Als wij en zij politiek volwassener en moediger waren geweest, had de realiteit er heel anders uit kunnen zien.” Verder vind hij de zet van Frankrijk om een onafhankelijke Palestijnse staat te erkennen goed.

Voorwaarden

“Misschien heeft het wel voordelen om te maken te hebben met een echte staat, met daadwerkelijke verantwoordelijkheden, in plaats van een ambigue entiteit als de Palestijnse Autoriteit,” aldus Grossman, die eraan toevoegt dat er dan wel specifieke voorwaarden zouden moeten zijn, waaronder een gedemilitariseerde staat en transparante verkiezingen, waarbij ;iedereen die geweld tegen Israël steunt, wordt uitgesloten’.

Nestbevuiler

Grossman geldt in Israël als een vredesduif die de regering-Netanyahu geregeld bekritiseerd. Ook heeft hij vaak demonstraties van de vredesbeweging tegen de regering bijgewoond, en toegesproken. In Israël wordt hij door voorstanders van de regering en de harde lijn tegenover de Palestijnen gezien als een verrader en nestbevuiler. Anderen waarderen hem juist vanwege zijn kritische tegengeluid.

In Nederland

In 2022 was Grossman in Amsterdam om de Erasmusprijs in ontvangst te nemen uit handen van koning Willem-Alexander. Met deze prijs wilde de De Stichting Praemium Erasmianum zijn kunstenaarschap eren en lezers de kans geven zijn werk te ontdekken op opnieuw te ontdekken: ‘Als troost, en als leidraad hoe mens te zijn’. Grossman, die in zijn dankwoord zei al jong kunstenaar te willen zijn, stond stil bij tikoen olam en Etty Hillesum.