Den Haag staat met vier mensen stil bij Jom Hasjoa

De jaarlijkse Jom Hasjoa-herdenking van Den Haag werd dit jaar afgelast vanwege de coronacrisis. In die zin is dat weinig nieuws, maar wat wel bijzonder is, is dat de vaste bloemenceremonie bij het Joods kindermonument wel doorgang vond. Dat gebeurde met vier personen. Vooraf was afgesproken dat er geen ruchtbaarheid zou worden gegeven aan het ritueel, zodat er geen publiek op af zou komen. Alle andere herdenkingen en vieringen rond ’75 jaar herdenking en vrijheid’ zijn in Den Haag afgelast. Alleen de jaarlijkse 4 mei-herdenking gaat versoberd door. De waarnemend burgemeester legt in zijn eentje een krans.

Spelende kinderen
Oud-senator en thans Jonet-columniste Hanneke Gelderblom (84) was zondagmiddag een van de vier personen die deelnam. Wie was zij dat zij dit doen mocht? “Ik ben een van de weinige Haagse kinderen die het destijds overleefd heeft en nog in leven is,” zegt Gelderblom, die tevens secretaris van de werkgroep Jom Hasjoa van de Haagse gemeenschap van Kerken. Het was zondagmiddag doodstil en prachtig weer. “Er spelen altijd wel wat kinderen op het plein. Ze konden stil zijn en hielden afstand. Er was ook politie op afstand bij om te zorgen dat mensen niet dichtbij kwamen.”

Bijzondere gebeurtenis
Vooraf is intensief overlegd met de politie over deze bijzondere gebeurtenis. “De politie heeft het mogelijk gemaakt met we een kleine delegatie van de werkgroep toch een iets bij het kindermonument mochten organiseren. Het was een soort rituele ommegang, omdat we de bloemen op een speciale manier moesten neerleggen. We stonden met zijn vieren in een cirkel. Een iemand liep dan naar het midden, waar de bloemen lagen om te pakken. Die persoon pakte er dan vijf, liep naar de plek waar ze moesten liggen om ze neer te leggen en weer door te draaien. Ik heb de laatste drie gelegd en toen was de cirkel rond. En met alles hielden we 1,5 meter afstand van elkaar.”

Eén maand niet buiten geweest
Voor de 84-jarige Gelderblom het de eerste keer sinds 12 maart dat ze buiten is geweest. “Behalve in mijn eigen tuin en het vaste ommetje naar de glasbak of brievenbus, ben ik niet naar buiten gegaan. Voor deze plechtigheid ging ik met handschoenen aan en zonder mondkapje de auto in. Mijn lieve man Hans heeft mij gereden tot aan het Rabbijn Maarssenplein. De bloemenman had vooraf de rozen naar de auto gebracht en ze achterin gelegd,” aldus Gelderblom, die zich écht aan het thuisblijven wil houden. “Maar dit vond ik zó belangrijk dat ik het gewoon moest doen.”

Chai
Twee rozen zijn vastgebonden aan een van de stoeltjes van het monument ter herdenking van de meer dan tweeduizend Joodse, Roma- en Sinti-kinderen die tussen 1942 en 1945 door de nazi’s uit Den Haag zijn weggevoerd en vermoord. “Achttien rozen zijn door ons vieren neergelegd. Achttien chai als teken van de verplichting te herdenken maar ook het leven te vieren,” legt Gelderblom uit. Alle betrokkenen hopen dat er volgend jaar weer een gewone herdenking is. Normaal gesproken komen daar honderden mensen op af. “Jom Hasjoa is in Den Haag een vaste gebeurtenis in de Kloosterkerk en dat gaan we in 2021 opnieuw doen. Normaal lopen we van de kerk naar het kindermonument leggen we daar met alle aanwezigen driehonderd rozen neer.”

‘Extra alleen‘
Gelderblom en de andere drie stonden er dit jaar ‘extra alleen’, omdat dit jaar vanwege 75 jaar Vrijheid allerlei ook hoge gasten op de gastenlijst stonden. Zo zouden onder meer de ambassadeurs van Duitsland, Israël en de Verenigde Staten aanwezig zijn. Ook waarnemend burgemeester Johan Remkes (VVD), drie wethouders en gemeenteraadsleden hadden toegezegd te komen. De vaste herdenkingsrituelen in de Kloosterkerk met gebeden, muziek en kaarsen aansteken zouden zijn omlijst door een lezing van directeur Emile Schrijver van het Joods Cultureel Kwartier. Het thema zou ‘Terugkijkend de toekomst in’ zijn.

Lees ook:
Alternatieve Jom Hasjoa in Coevorden vanwege coronacrisis
Vanwege de coronacrisis gaat de Jom Hasjoa-herdenking bij de synagoge van Coevorden niet door. Wel komt er op 20 april een alternatieve herdenking. Mensen wordt opgeroepen om dan zes kaarsen aan te steken ter nagedachtenis van de zes miljoen slachtoffers van de Sjoa.