‘Een stille, krachtige uitnodiging’ – recensie La Venue de l’Avenir

Met ‘La Venue de l’Avenir’ levert Cédric Klapisch een film die draait om identiteit, erfgoed en de kracht van familie. Klapisch, van Joodse afkomst, onthult hier subtiel én krachtig hoe wat je niet kent, je juist vormt, schrijft filmjournalist Nico van den Berg.

Cédric Klapisch werd in 1961 geboren in een Joods gezin dat was getekend door de Holocaust. Zo werden zijn grootouders door de nazi’s in Auschwitz vermoord. Die achtergrond van verlies en herinnering hoor je niet expliciet in de film, maar je voelt het wel in de manier waarop het verhaal van de film wordt verteld als een echo door de generaties heen en hoe de verbinding met het verleden wordt gemaakt.

Joodse vertelcultuur

In La Venue de l’Avenir wordt een groep van zo’n dertig verre familieleden samengebracht door de erfenis van een oude Normandische woning. Vier van hen – Seb, Abdel, Céline en Guy – graven zich door documenten, foto’s en herinneringen naar hun gemeenschappelijke voorouder Adèle, die in 1895 Parijs verliet. Deze focus op het collectieve verleden, op archieven en op het menselijk geheugen doet denken aan de Joodse manier van omgaan met geschiedenis: bewaren, reconstrueren en nooit vergeten.

Abdel, gespeeld door Zinedine Soualem, is van Algerijnse afkomst en werkt als docent Frans. Zijn personage symboliseert migratie en integratie – en past in een bredere Joodse traditie van culturele kruisbestuiving en leergierigheid. Hij herkent zich in Adèle’s strijd om zich sociaal omhoog te werken door zelfstudie en educatie.

Zoektocht

Abraham Wapler speelt Seb en is zelf afkomstig uit een artistiek Joods milieu: zijn moeder was de Joodse actrice Valérie Benguigui. Wapler is één van de meest opvallende rollen in de film waarin de Joodse aanwezigheid impliciet doorklinkt. Zijn zoektocht in de film – naar familie, naar identiteit – voelt authentiek, misschien ook omdat het reflecteert op hoe muziek‑, kunst‑ en vertellerscultuur binnen Joodse families vaak mond‑op‑mond en generatie‑op‑generatie wordt doorgegeven.

Parallelle werelden

De film schakelt voortdurend tussen 2024 en 1895. In het verleden volgen we Adèle: een jonge vrouw die via fotografie en de opkomst van de impressionisten een nieuw perspectief op de wereld ontwikkelt. In het heden zien we haar nazaten worstelen met vraagstukken van identiteit, vervreemding en zingeving. De film verweeft historische figuren als Monet, Nadar en zelfs Sarah Bernhardt in het verhaal over het verleden – gelardeerd met poëtische fictieve elementen. Dat doet denken aan hoe Joodse verteltradities omgaan met mythologie, getuigenis en de kracht van symboliek.

Gemeenschapsgevoel

Het Joodse perspectief in La Venue de l’Avenir bevindt zich op op meerdere niveaus. Allereerst is er herkenning in Klapisch’ eigen Joodse achtergrond – een regisseur die zijn geschiedenis niet expliciet maakt, maar wel in elke scène voelbaar maakt. Ten tweede heeft de film een gemeenschapsgevoel, inclusief verschillende achtergronden (zoals bij Abdel) en generaties. Ten derde biedt de film een hoopvol perspectief op overleving van cultuur, herinnering en kunst – juist door te laten zien dat een huis, een foto, een familielid het levende bewijs kunnen zijn dat iemand heeft bestaan.

Trauma en overleving

La Venue de l’Avenir is – op het eerste gezicht – een warm familie- en erfgoedverhaal. Maar als je luistert naar wat er tussen de regels wordt gezegd, ontdek je ook een fluisterend Joods verhaal over trauma en overleving, over migratie en identiteit, over kunst als brug naar het verleden.

Klapisch bouwt er geen Joods drama van, maar laat ons wel voelen dat sommige wonden nooit genezen, en dat sommige herinneringen eeuwig blijven. Voor wie nieuwsgierig is naar film die herkomst vangt en niet vergeet, is deze film een stille, krachtige uitnodiging.

La Venue de l’Avenir draait vanaf 7 augustus in de Nederlandse filmtheaters.