Expositie over goochelaars in Joods Museum op komst

Illusionisten en goochelaars van Joodse komaf, ze zijn en waren er wel degelijk. Het Joods Museum in Amsterdam komt daarom met een tentoonstelling over hen met de titel Abracadabra. Illusionist Hans Klok is boegbeeld en speelt een rol in de expositie. “Ik ben trots dat het Joods Museum mijn grote voorgangers voorstelt in een magische tentoonstelling waarin niets is wat het lijkt!”

Al sinds mensenheugenis zijn er goochelaars en illusionisten actief, maar vanaf circa 1900 gingen ze van de straat en de kermis de theaters en zalen in. Het werd bon ton om op te treden voor een groter publiek onder dak. Met spetterende shows en spectaculaire acts werden ze de supersterren van hun tijd: de ‘Golden Age of Magic’ was aangebroken.

Sleutelrol

Joodse illusionisten speelden een sleutelrol in de ontwikkeling van deze podiumkunst. Het artiestenvak bood mogelijkheden voor Joden die dan nog van veel andere beroepen uitgesloten waren, op het podium telde alleen talent. Er ontstonden iconische Joodse goochelaars zoals Harry Houdini, Horace Goldin en Alexander en Adelaide Herrmann. In Nederland zelf was Ben Ali Libi een bekende goochelaar van Joodse komaf.

Bamberg

Ook de wereldberoemde Okito kwam uit de Nederlands-Joodse familie Bamberg. Zes generaties lang waren zij actief als goochelaars en belichaamden ze zo de bloeitijd van het vak. In de expositie Abracadabra kunnen bezoekers hen en anderen beter leren kennen, en zelf proeven een kijkje achter de schermen nemen. ‘Je kunt ook zelf met deze trucs aan de slag: zaag je moeder door of laat je broertje verdwijnen’, aldus het museum.

Hans Klok

Voor deze tentoonstelling wordt samengewerkt met illusionist Hans Klok, die vanaf de jaren negentig internationaal furore heeft gemaakt en nog steeds actief is. “Ik ben trots dat het Joods Museum mijn grote voorgangers voorstelt in een magische tentoonstelling waarin niets is wat het lijkt,” zegt Klok, die het museum benaderde. Zelf speelt hij ook een rol in de expositie, die in september open gaat.

Fascinerend

Directeur Emile Schrijver: “Het is fascinerend hoe Joden keer op keer een belangrijke rol hebben gespeeld in vrije beroepen: beeldende kunst, literatuur, theater, variété, en dus ook het illusionisme. We kunnen niet wachten de werelden van Houdini, Okito en Ben Ali Libi binnen te wandelen.” De tentoonstelling Abracadabra is van 25 september tot 29 maart 2026 te zien.

Joods Cultureel Kwartier

Het Joods Museum, gevestigd in vier historische synagogen in de oude Jodenbuurt van Amsterdam, vormt samen met de Portugese Synagoge, de Hollandsche Schouwburg en het Nationaal Holocaustmuseum het Joods Cultureel Kwartier (JCK). Samen geven deze locaties inzicht in Joods leven, uit het verleden, in het heden en richting de toekomst.