Geen Israël en Gaza in kersttoespraak Willem-Alexander

Het kind stond centraal in de jaarlijkse kersttoespraak van koning Willem-Alexander, die teruggreep naar de jonge jaren van zijn eigen kinderen. Tegelijkertijd was er een oproep tot het koesteren van gemeenschapszin, vrijheid en verdraagzaamheid. De koning riep ook op kwetsbaren te beschermen. In die zin zou ook de Joodse gemeenschap kunnen worden bedoeld. In de toespraak werden Israël en Gaza niet genoemd.

Vanuit Paleis Huis ten Bosch herinnerde koning Willem-Alexander het publiek er aan dat ieder jaar in Nederland ongeveer 160.000 kinderen worden geboren. “Misschien bent u zelf moeder of vader geworden dit jaar. Misschien werd u grootouder, oom of tante. Of anders ging u wellicht op kraambezoek bij vrienden, collega’s of buren. Telkens is het weer aangrijpend om dat nieuwe leven te zien.”

Oergevoel

De koning herinnert zich de beginjaren van zijn kinderen nog goed. “Je wereld wordt opeens heel erg klein. Alles valt stil. Alles wordt relatief, behalve dat kleine wezen in je armen. Je wilt het beschermen tegen alle kwaad, het gelukkig maken. Dat oergevoel is heel sterk, zelfs tijdens de vele gebroken nachten. Tegelijkertijd weet je: het is ons kind, maar het kind is niet van ons. Het is ons toevertrouwd.”

Dictators

In welke wereld groeien onze kinderen op? vroeg Willem-Alexander zich af, verwijzend naar onwenselijke ontwikkelingen. :We willen voor onze kinderen ook geen wereld waarin meningsverschillen en conflicten continu op de spits worden gedreven en waarin we elkaar bedreigen en verdacht maken, online en offline. Of een wereld zonder vrijheid, waarin dictators victorie kraaien ten koste van democratie en recht.”

Gemeenschapszin

De koning riep op zuinig te zijn met wat ons als Nederlanders verbindt: de democratie, rechtstaat, vrijheid, onze leefomgeving en verantwoordelijkheid voor elkaar. “Maar zonder gemeenschap waarin mensen naar elkaar omkijken, naar elkaar luisteren en elkaar steunen, gaat het niet. Gemeenschapszin is de sleutel. Het is belangrijk dat kinderen dit van jongs af aan meekrijgen.”

Antisemitisme

Ook nam de koning het op voor kwetsbare groepen, die in angst en onzekerheid leven. In het afgelopen jaar is een groot deel van actief Joods Nederland zich niet veiliger gaan voelen. De angst is toegenomen, ook door het groeiende antisemitisme en toenemende onbegrip voor Joods leven in Nederland. In die zin nam de koning het ook voor de Joden op, zij het niet direct.

Beschermen

“Laten we daarom ons best doen om te zorgen dat onze wereld een leefbare plek blijft waarin niemand alleen staat en waarin de sterken oog hebben voor wie kwetsbaar is of bang, eenzaam of onzeker,” aldus Willem-Alexander. Een essentiële vraag voor de toekomst is of de ‘sterke’ meerderheid de ‘kwetsbare’ Joodse minderheid zal blijven beschermen. Dat is nodig om Joods leven in de toekomst in Nederland te kunnen blijven garanderen.

Geen Israël en Gaza

Over Israël en Gaza, of spanningen omtrent in de polder, ging het dit jaar, in tegenstelling tot voorgaande jaren, niet in de kersttoespraak van de koning. Ook was er geen directe verwijzing of oproep naar Joden. De tekst is van hemzelf. Wel gaat die altijd langs de premier voor politieke dekking, in dit geval demissionair premier Dick Schoof. De monarch sloot af om traditiegetrouw iedereen ‘een gezegend kerstfeest’ toe te wensen, ook aan niet-christenen.