Geroofde Stolpersteine verplaatst en teruggevonden

Een aantal Stolpersteine dat in Rotterdam uit de straat was gerukt, is verderop in de stad op een trottoir geplaatst voor een onbekende. Een van de omwonenden ontdekte de vier messing steentjes bij haar in de stoep. Het was meteen verdacht, want het gaat om een naoorlogse wijk waar in de bange jaren ’40-’45 slechts nog weilanden waren.

Het verhaal begint in de Prinses Julianalaan in de Rotterdamse wijk Kralingen, waar in het trottoir voor huisnummer 39 vier struikelstenen lagen. Ze waren er gelegd voor de Joden die op het adres hebben gewoond en in de Sjoa zijn afgevoerd en vermoord. Afgelopen juni werden ze plots uit de grond gerukt. Niemand wist hoe en door wie dit was gedaan, maar in ieder geval waren en bleven de vier stenen foetsie.

Jaren tachtig

Vorige week wandelde een bewoonster door Rotterdam-Oostflank, een buurt die in de jaren tachtig is gebouwd en in de buurt van winkelcentrum Alexander ligt. Op de stoep zag ze ineens goudgele stenen met namen: Hesther Meyer-Davids, Andries Davids, Adolph Meyer en Louis Meyer. Het Joodse gezin werd in de Tweede Wereldoorlog vermoord in vernietigingskampen Sobibor en Auschwitz.

Wijkagent

De vrouw belde met haar wijkagent, Moenir Abu Hunein, die zondag op Instagram een bericht plaatste en aan de bel trok. ‘Wie weet meer over deze stenen?’ schreef hij. “De vrouw maakt elke dag gebruik van het poortje, dat aan haar woning grenst. De stenen lagen er een dag eerder nog niet. Maar toen ze de dag erna de steeg in liep, waren ze daar ineens geplaatst, vertelde ze,” zegt hij later tegen het AD.

Loods 24

Algauw konden de vier Stolpersteine, die uiteraard voorheen niet op deze plek lagen, worden gekoppeld aan de vier gestolen stenen van afgelopen juni in Kralingen. De steentjes zijn inmiddels teruggegeven aan Loods 24, de verantwoordelijke stichting die zich ook bezig houdt met struikelstenen. Deze Kralingen werden in 2021 in Kralingen gelegd. In Rotterdam liggen zo’n achthonderd stenen verspreid over de hele stad.

Cement

Helaas komt het vaker voor dat Stolpersteine worden geroofd, zo legt Chris Buitendijk van Loods 24 uit aan het AD. Daarom worden ze in Rotterdam verankerd met cement. Maar het is nog niet voorgekomen dat gestolen stenen elders zijn herplaatst. Buitendijk: “Waarom zou je dit doen? Diegene heeft heel veel moeite gedaan om de steentjes in Kralingen uit de grond te halen, want ook daar waren ze verankerd.”

Weinig waard

Loods 24 benadrukt dat Stolpersteine weinig financiële waarde hebben. Ze zijn van messing en niet van koper of ander edelmetaal. Buitendijk: “Als het om een grap gaat, heeft diegene heel vreemde humor. En als ie spijt heeft gekregen, waarom neemt ie dan de moeite om ze heel ergens anders in de stoep terug te leggen?” Daar voegt hij aan toe: “Die mensen hebben geen graven, dit is een laatste herinnering. Dat iemand daar dan in gaat wroeten, is heel pijnlijk.”

Zoektocht

Wijkagent Abu Hunein hoopt snel te achterhalen wie achter de pijnlijke diefstal zit en is ‘ernstig op zoek’ naar diegene, aldus de krant. “Je hebt geen geweten als je dit doet. Dat je dit in je bolle hoofd haalt, daar snap ik niets van. Elke gek kan uit de tekst op de steentjes opmaken waar het om gaat, zodra die Sobibor of Auschwitz ziet staan.” De steentjes gaan terug naar de stichting, aldus Abu Hunein.