Ontsnappingstunnel gevonden in bossen Vilnius

Even buiten Vilnius, de hoofdstad van Litouwen, is een ontsnappingstunnel gelokaliseerd die tijdens de Tweede Wereldoorlog door Joden werd gegraven. Onderzoekers van het Israël Antiquities Authority vonden de circa vijfendertig meter lange tunnel op een diepte tussen 1,5 en 2 meter met gebruik van een speciale grondradar, meldt The New York Times. Radar was de enige manier, omdat graven op de locatie te gevoelig ligt, vanwege de vele massagraven.

Ondanks uitgebreide getuigenverklaringen, die het bestaan van de met de hand gegraven tunnel bevestigden, duurde het 71 jaar voordat deze kon worden gevonden in de bossen van Ponar, waar tussen 1941 en 1944 maar liefst honderdduizend Litouwers – waaronder zeventigduizend Joden – door de Nazi’s werden vermoord en in massagraven werden gegooid. In 1943, toen het Russische Rode Leger posities op het Duitse oostfront begon te veroveren, ging een Nazi-eenheid aan de slag met het uitwissen van de sporen van de genocide. Een groep van tachtig gevangenen uit concentratiekamp Stutthof werd belast met het opgraven van de lijken om deze vervolgens met benzine te overgieten en te verbranden.

Een deel van de gevangenen, onder leiding van Isaac Dogim en Yoeri Farber, een ingenieur, besloot in januari 1944 een ontsnappingspoging te wagen, door met de hand een tunnel te graven vanuit de diepe kuil waarin zij moesten overnachten. Met lepels en hun handen als het enige gereedschap, groeven zij de vijfendertig meter lange tunnel. Op 15 april 1943 waagden zij de ontsnapping. Met een nagelvijl verlosten veertig gevangenen zich van de ketenen aan hun benen en begonnen de kruiptocht door de nauwe tunnel. Kort daarna werden zij door de bewakers ontdekt en een aantal werd ter plekke doodgeschoten. Slechts vijftien wisten door het bos te ontsnappen. Elf van hen bereikten een locatie van Partizanen en overleefden uiteindelijk de oorlog.