Israëlisch-Franse spreker niet welkom op Erasmus Universiteit

In Rotterdam is commotie ontstaan nadat een lezing van de Israëlische sociologe Eva Illouz aan de Erasmus Universiteit (EUR) is afgezegd. Haar optreden mag niet doorgaan omdat de organisatie zich er ‘niet comfortabel’ bij voelt, ondanks dat haar komst conform was met de richtlijnen van de universiteit rondom Israël. Het bestuur van rector magnificus Annelien Bredenoord grijpt niet in en zegt dat het mag.

Illouz zou op 21 oktober een lezing geven in het kader van het ‘Love Lab’, een studiecentrum over relaties en emoties van de universiteit. Van de organisatie ontving zij begin oktober een mailtje met de boodschap dat haar optreden was geschrapt. Een inhoudelijke reden werd daarvoor niet gegeven, maar wel werd gezegd dat de organisatie zich ‘niet comfortabel’ voelde bij haar komst, dat tot ‘aarzeling’ had geleid, aldus NRC.

Interne discussie

Ook gaf de organisatie in de mail toe dat haar komst binnen de kaders van de richtlijnen van de EUR paste: de universiteit heeft de banden met Israëlische partners en organisaties verbroken, maar op individueel niveau mogen er nog wel contacten zijn. Er zou volgens de mail een ‘stevige interne discussie’ zijn gevoerd over de komst van Illouz, die naast de Israëlische ook de Franse nationaliteit heeft.

Europees paspoort

Uiteindelijk was besloten om de lezing – over romantische liefde en het kapitalisme – niet door te laten gaan. Illouz mailde terug en schreef dat zij ook een Europees paspoort heeft en voor de École des hautes études en sciences sociales (EHESS) in Parijs, een Europese universiteit, werkzaam is. Ook is ze hoogleraar aan de Hebrew University in Jeruzalem, maar volgens de richtlijnen van de EUR maakt dat in dit geval niet uit.

Democratisch

De projectleider van het Lab, hoofddocent sociologie aan de EUR, antwoordde dat het team zich daarvan bewust was, maar dat haar functie bij de Hebrew University desondanks ‘zeer gevoelig’ was, aldus de krant. Zij verzekerde Illouz dat het besluit van het team, hoewel niet unaniem, ‘democratisch’ genomen was. Illouz antwoordde daarop ‘verheugd’ te zijn dat ‘een bona fide antisemitische beslissing’ op een democratische manier was genomen.

‘Veel mensen zullen zich er vast en zeker nog een stuk deugdzamer door gaan voelen’, schreef Illouz in haar mail aan de EUR-hoofddocente. Dat de sociologe zichzelf rekent tot Israëlisch links, doet voor de organisatie niet ter zake. Ook had ze eerder kritiek op anti-zionisten aan westerse universiteiten die in Israël het ultieme koloniale kwaad zouden zien. Hun antizionisme is volgens Illouz een deugdzame vorm van antisemitisme.

EUR-bestuur

NRC vroeg het EUR-bestuur van rector magnificus en oud-D66-senator Annelien Bredenoord, om een reactie. Maar die wil ‘in principe geen uitspraken doen over kwesties tussen individuen’. De universiteit wijst op de regels dat individuele samenwerking van EUR-medewerkers met Israëli’s mag, maar dat ervan kan worden afgeweken als er ‘geen overeenstemming binnen een team is’. De projectleider van Love Lab wil niet reageren.

Onder vuur

Eerder verscheen een boek van Illouz niet bij een Griekse uitgeverij vanwege het feit dat zij Israëlische is. Tegelijkertijd lag ze in Israël onder vuur. Nadat zij unaniem was voorgedragen voor de Israel Prize – de hoogste culturele onderscheiding van het land – weigerde de regering-Netanyahu die aan haar toe te kennen, omdat ze in 2021 een petitie steunde om het Internationaal Strafhof onderzoek te laten doen naar vermeende Israëlische oorlogsmisdaden in de Palestijnse gebieden.