Kabinet: ‘Iran gevaarlijk, maar strijd moet stoppen’

Minister Tom Berendsen (CDA) van Buitenlandse Zaken heeft in een uitgebreide persverklaring vertelt waar Nederland staat in het conflict tussen Israël en de VS enerzijds en Iran anderzijds. Den Haag veroordeelt Iran en vindt het regime gevaarlijk voor Nederland, maar wil wel dat de strijd onmiddellijk stopt en dat de vechtende partijen nu naar de onderhandelingstafel komen. Ondertussen gaan de aanvallen door.

Berendsen begint met de constatering dat Israël en de VS sinds zaterdagochtend aanvallen uitvoeren op Iran, en dat Teheran aanvallen uitvoert op doelen in Israël en de Golfstaten. ‘De aanvallen van Iran op deze landen moeten stoppen. Het kabinet heeft ernstige zorgen over het risico op bredere regionale escalatie en de impact die dit conflict heeft op de veiligheid van regionale partners, waaronder de Golf-landen’.

Constatering

Ook zijn er al langere tijd grotere zorgen over het Iraanse regime, stelt Berendsen vast. ‘We weten hoe repressief dit is voor zijn eigen bevolking en welke dreiging het vormt, ook vanwege zijn nucleaire en raketprogramma. Iran speelt al decennia een ontwrichtende rol in het Midden-Oosten. En het Iraanse regime vormt ook concreet een bedreiging voor de Nederlandse en Europese veiligheid’.

Internationaal recht

Berendsen: ‘Nederland roept alle partijen op terughoudendheid te betrachten, opnieuw de weg in te slaan naar politieke onderhandelingen en om verdere escalatie te voorkomen’. Ook wil Den Haag aandacht voor de bescherming van burgers en respect voor het internationaal recht. ‘Onze onmiddellijke prioriteit ligt nu bij de veiligheid van de Nederlanders in de regio, inclusief de Nederlandse militairen gestationeerd in de regio’.

Yesilgöz bezorgd

Het kabinet leeft ook mee met alle Nederlanders die zich zorgen maken over familie en naasten in de regio, aldus Berendsen, die bijval krijgt van Defensieminister Dilan Yesilgöz (VVD). Zij zegt bezorgd te zijn over Nederlandse militairen in de regio. Hun veiligheid heeft de hoogste prioriteit, aldus de politica. “Stabiliteit in de regio is essentieel.” Over Israël zelf of direct heeft zij niets gezegd.

EU-lijn volgen

Met de boodschap van zaterdag volgt het kabinet de lijn van de EU. Zo Zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas op X dat de situatie ‘gevaarlijk’ was, terwijl de Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen benadrukte dat het ‘van het grootste belang’ is om verdere escalatie te voorkomen. Ook Europees Parlementsvoorzitter Roberta Metsola drong aan op ‘terughoudendheid’.

Analyse

Het kabinet-Jetten bestaat uit twee Israël-kritische (D66, CDA) en een Israël-vriendelijke partij (VVD). Met deze toon en inhoud van de boodschap lijkt het een compromis te hebben gevonden tussen die twee uitersten. De boodschap van Den Haag is er, maar het is vaag of Israël, de VS en Iran daar naar luisteren. Toch praat Nederland een beetje mee en is er een waarschuwing in het kader van het internationaal recht.