NCTV: Jihadistische dreiging Joodse doelen blijft

Ondanks dat er sinds april geen aanslagen meer zijn geweest op Joodse en Israëlische doelen in Nederland, blijft de jihadistische dreiging volop bestaan. De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran heeft het aangewakkerd, aldus de Nationaal Coördinator Terreur en Veiligheid (NCTV). Ook andere vormen van dreiging tegenover Joodse doelen zijn niet weg, onder meer van extreem-links en extreemrechts. Het dreigingsniveau blijft daarom 4 (substantieel) op een schaal van 5.

De NCTV presenteerde dinsdag het halfjaarlijkse rapport over het dreigingsbeeld in Nederland. Voor wat de Joodse gemeenschap betreft komt de dreiging van verschillende kanten, waarvan de jihadistische momenteel de grootste factor is. Door de oorlog van de VS en Israël met Iran is de kans op aanslagen in Europa en Nederland toegenomen. Ook als de oorlog zou stoppen, gaat deze niet weg, aldus de dienst.

Vervlechting

‘Er lijkt in toenemende mate sprake van vervlechting van de statelijke dreiging en terroristische dreiging. Dit vertaalt zich in een verhoogde dreiging tegen Israëlische, Joodse en Amerikaanse doelwitten in Europa. De aanslagenreeks op Joodse en (veronderstelde) Amerikaanse locaties in onder meer Nederland in maart en april 2026, is mogelijk een voorbeeld van deze vervlechting’, schrijft de NCTV.

Hamas

De dienst waarschuwt voor cellen van terreurbeweging Hamas op ons continent. ‘Behalve een politiek netwerk heeft Hamas waarschijnlijk een operationeel netwerk in Europa. Een daadwerkelijke koerswijziging van (facties binnen) Hamas, mogelijk mede geïnstigeerd door de oorlog van Amerika en Israël tegen Iran, zou de dreiging tegen vooral Joodse en Israëlische doelwitten in Europa verder verhogen’.

Handig achterland

De NCTV stelt vast dat Hamas nooit een aanslag in Europa heeft gepleegd en het continent ziet als handig achterland waar geld kan worden ingezameld en mensen kunnen worden gerekruteerd. ‘Behalve een politiek netwerk heeft Hamas waarschijnlijk een operationeel netwerk in Europa. Mocht Hamas – of facties daarbinnen – voor een koerswijziging gaan, dan wordt de dreiging tegen vooral Joodse en Israëlische doelwitten hoger.

Aanslagenreeks

Terug naar de vervlechting, waartoe volgens de NCTV aanwijzingen zijn rond de aanslagenreeks op Joodse doelen in Nederland van dit voorjaar. De tot dan toe onbekende groep Harakat Ashaab al-Yamien al-Islamiyya (HAYI) eiste die toen op. ‘De aanslagen in Nederland zijn vooralsnog niet op mensenlevens gericht. De reeks aanslagen bij Joodse instellingen leidt tot groeiende angst onder de Joodse bevolking’.

Polarisatie

Ook kunnen de aanslagen van afgelopen voorjaar haat en polarisatie verder aanwakkeren en zo de democratische rechtsorde ondermijnen, stelt de NCTV. Als de oorlog tegen Iran langer duurt kan dat bovendien extreme krachten zoals IS in de kaart spelen, die zien dat hun drie traditionele vijanden Israël, Iran en de VS elkaar slagen toebrengen, en zich zo sterker kunnen gaan voelen.

Extreem-links

Een andere stroming waar de Joodse gemeenschap rekening mee moet houden is die van het links extremisme. ‘Binnen de beweging heerst een uitgesproken pro-Palestijns sentiment, waarbij westerse landen als medeplichtig worden gezien aan het geweld tegen Palestijnen. Sommige groepen plaatsen dit binnen een anti-imperialistisch discours waarbij ze Israël en de Verenigde Staten per definitie als kwade actoren zien’.

Minder actie

De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran hebben slechts tot beperkte actie vanuit links-extreme hoek geleid, aldus de NCTV. Wel worden gebouwen van bedrijven en organisaties beklad of vernield, die volgens de beweging banden hebben met de levering van wapens aan Israël of met de activiteiten van Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Hetzelfde geldt voor overheidsinstanties en universiteiten.

Rassenoorlog

Vanuit ultra-rechtse hoek blijft de dreiging vrijwel gelijk. ‘Aanhangers van rechts-terroristisch gedachtegoed lijken vooral geïnspireerd door het accelerationisme. Dit is een strategie die binnen het rechts-terrorisme gekoppeld wordt aan nazisme en de omvolkingstheorie. Die heeft een versnelde totstandkoming van een witte etnostaat als doel. Ook gaan ze voor een zogenoemde rassenoorlog.

Online netwerken

Personen binnen rechts-terroristische online netwerken creëren met regelmaat hun eigen gewelddadige wereldbeeld, aldus de NCTV. ‘Dat wordt samengesteld met elementen uit rechts-extremistische ideeën, misogynie of haat jegens bepaalde bevolkingsgroepen, zoals antisemitisme, in combinatie met een fascinatie voor zeer grof geweld’. Het heeft ook aantrekkingskracht op minderjarigen.

Extreemrechts

‘Tot extreemrechts gedachtegoed worden denkbeelden gerekend als vreemdelingenhaat (inclusief antisemitisme en antimoslims), haat jegens vreemde (cultuur)elementen en het ultranationalisme. Extreemrechtse activisten houden zich aan de kaders van de democratische rechtsorde, rechtsextremisten ondermijnen die rechtsorde en extreemrechtse terroristen plegen op mensenlevens gericht geweld’.

Voorkomen

Door de alertheid van veiligheidspartners in en buiten Nederland, en door goed ingrijpen, worden de meeste aanslagen in Europa voorkomen, zo concludeert de NCTV. Wel is er een groei van zogenoemd Nihilistisch extremisme bij gekomen. Een onbekend aantal Nederlandse jongeren is actief binnen dit steeds aan verandering onderhevige transnationale ecosysteem.

Amper ideologie

Binnen deze netwerken lopen dader- en slachtofferrol geregeld door elkaar en is vindbaarheid vaak lastig. ‘Hoewel veel geweld uit dit bredere online ecosysteem niet per se extremistisch is, komt er ook ideologisch gemotiveerd nihilistisch geweld uit voort’, aldus de NCTV. Het gaat om een anti-menselijk en verwoestend wereldbeeld, maar dan vaak zonder ideologische gronden. Geweld an sich is meestal de leidraad.

Kwetsbaar

Via online netwerken plegen met nam jongeren geweld tegen dieren, zoals huisdieren, maar ook tegen elkaar. Ook zijn er al zelfmoorden gemeld die onder druk van de nihilistische netwerken onder jongeren zijn gepleegd. Door geregeld geweldsbeelden te zien, kunnen mensen afstompen en makkelijker zelf geweld plegen. Dit maakt deze groep jongeren op termijn een doelwit om door terroristen te worden geworven.