NPO trekt keutel voor Songfestival alsnog in

Nederland zal volgend jaar toch niet deelnemen aan het Eurovisie Songfestival. Volgens de leiding was er bij nader inzien ‘onvoldoende draagvlak’ intern om het plan verder uit te voeren. Een paar weken geleden maakte de NPO bekend dat Nederland erbij zou zijn, waarna er protest kwam van circa vierhonderd medewerkers en er Kamervragen kwamen van de linkse oppositiepartij Pro. De NPO-leiding heeft taakomroep NTR niet willen dwingen om het plan op zich te nemen.

Het Eurovisie Songfestival blijft te zien via de NOS bij de publieke omroep, inclusief Nederlands commentaar en voorbeschouwing. Volgens voorzitter Jet de Ranitz van de Raad van Bestuur van de NPO wordt er nu op een ‘pauzeknop’ gedrukt, omdat er bij de omroepen zelf geen voldoende draagvlak te vinden was over de uitvoering rond een Nederlandse deelname.

Geen NTR

Ook heeft De Ranitz de NTR niet willen aanwijzen of dwingen om het Songfestival op zich te nemen. Deze omroep heeft echter de wettelijke taak om tekorten op te vullen als die ontstaan. Bij gebrek aan draagvlak voor het mogelijk maken van de deelname van Nederland aan het Songfestival is er sprake van zo’n hiaat. Maar de NTR hoefde niet, legt De Ranitz uit.

Niet doorpakken

“Als we concluderen dat het onderwerp dusdanig gevoelig is dat het voor zulke verdeelde reacties zorgt, vind ik het onverantwoord om een omroep te verplichten de organisatie van 2027 op zich te nemen.” NPO-hoofd De Ranitz wilde dus niet doorpakken of ingrijpen bij de NTR, waardoor er uiteindelijk niemand overbleef om de deelname van Nederland op zich te nemen.

Belangrijk

“We begrijpen dat dit een teleurstelling is voor iedereen die zich verheugt op een Nederlandse inzending bij het Eurovisie Songfestival,” zegt De Ranitz in een persbericht. “Wij vinden het als NPO belangrijk dat we alle Nederlanders bedienen, dus ook de groep mensen die het Songfestival een warm hart toedraagt en graag ziet dat Nederland weer meedoet.”

‘Verbinding en diversiteit’

De NPO is ervan overtuigd dat het Songfestival bij de publieke omroep hoort als een van de grootste internationale culturele evenementen rond muziek, verbinding en diversiteit, meent De Ranitz. Zij en haar team voerde vanuit de coördinerende taak gesprekken met de verschillende omroepen over de uitvoering van het plan voor deelname richting en in Bulgarije, volgend jaar.

Te vroeg

“In die gesprekken ervoeren wij aanvankelijk voldoende draagvlak om terug te keren. Helaas hebben we hier geen goede vorm voor kunnen vinden. Daardoor moeten we concluderen dat het op dit moment te vroeg is om in 2027 deel te nemen aan het Eurovisie Songfestival. Door de gevoeligheden rond de thema’s die nu spelen, hebben we besloten om op dit moment een pas op de plaats te maken,” aldus de NPO-voorvrouw.

Andere manager

De NPO heeft ook een mediadirecteur. Zijn naam is Jurre Bosman. “We weten al langer dat de deelname van Israël verschillende reacties oproept in de maatschappij en voor discussie en verdeeldheid zorgt. Dat is ook onder omroepen en medewerkers het geval en wij begrijpen die gevoeligheid,” zegt de mediadirecteur, verwijzend naar de brandbrief van circa vierhonderd personeelsleden.

“We willen alleen een artiest of artiesten en medewerkers naar het festival sturen als zij op volle steun van een of meer omroepen kunnen rekenen,” zegt Bosman. “Die verantwoordelijkheid hebben wij met elkaar te dragen, daarom heeft de NPO na overleg met het College van Omroepen besloten om af te zien van deelname in 2027.” 

In gesprek blijven

De NPO zegt met de European Broadcasting Union (EBU) in gesprek te blijven over de toekomst van het Songfestival. “Want we zijn ervan overtuigd dat het evenement weer een plek van muziek en verbinding kan worden, waar ruimte bestaat om maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken. We zien dat de EBU bereidwillig is om die belangrijke stappen te zetten. Wij zullen hier als NPO aan blijven bijdragen.”

Weg er naartoe

Nadat AVROTROS in de zomer besloot om de organisatie voor de deelname terug te geven aan de NPO, wilde geen enkele andere omroep dit op zich nemen. Zodoende dat de NPO zelf de regie nam en verkondigde dat Nederland er volgend jaar in de Bulgaarse badplaats Burgas toch weer bij is. Verwacht werd dat de NTR als taakomroep de organisatie dan op zich zou nemen.

Brandbrief

Na het besluit schoot een deel van de omroepmedewerkers in de proteststand. Zij wilden niet dat Nederland mee zou doen vanwege de deelname van Israël. Hoewel de EBU nieuwe en strengere regels heeft opgesteld voor landen als Israël, is dat voor deze personeelsleden onvoldoende. Ze schreven een brandbrief naar de NPO-leiding die door de top serieus werd genomen.

Pro kritisch

Vervolgens bleek een deel van de Tweede Kamer zich te roeren. Pro-Kamerlid Mohammed Mohandis stelde schriftelijke vragen aan het kabinet. Volgens de ex-PvdA’er moest duidelijk worden of de NPO, die geen uitzendlicentie heeft, de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor een Nederlandse inzending mag dragen. Hij verwees daarbij naar artikel 2.88 van de Mediawet die de autonomie van publieke omroepen regelt.

NTR-personeel

Uit de discussie die vervolgens ontstond bleek dat de NTR als taakomroep de verplichting heeft om tekorten op te vullen indien er bijvoorbeeld niet een gewone omroep is die de deelname van Nederland aan het Eurovisie Songfestival wil mogelijk maken. NPO-voorvrouw De Ranitz heeft echter niet willen doorpakken: zij wil de NTR niet dwingen. De vraag is waarom? Mogelijk werken er relatief veel tegenstanders van Israël bij deze omroep.

VRT draait niet

Ook bij de Vlaamse omroep VRT rommelt het. Nadat de leiding had besloten volgend jaar een Belgische deelnemer naar Bulgarije te sturen, ging een deel van het personeel in de contramine. De vakbonden dreigen met acties als het plan doorgaat. Nu de NPO de keutel intrekt, willen de bonden dat de VRT hetzelfde doet. In tegenstelling tot de NPO-leiding laat de VRT-directie weten dat het besluit niet teruggedraaid wordt.