Ongemakkelijk Kamerdebat over komst Kanye West

In de Tweede Kamer zijn tijdens het Vragenuurtje door de SGP vragen gesteld over de komst van Kanye West, alias ‘Ye’, naar Nederland. De partij snapt niet dat de Amerikaan, die in het verleden vele antisemitische uitingen heeft gedaan, zaterdag en maandag in Arnhem mag optreden, terwijl hij in andere westerse landen omtrent geweigerd is. Een staatssecretaris verdedigde het standpunt van het kabinet om West toe te laten.

De vragen kwamen van het SGP-Kamerlid Diederik van Dijk. Hoe kan het dat Italië, Frankrijk, Engeland, Polen en Australië de rapper op die gronden te weigeren en Nederland niet? was zijn vraag. ‘Willen we ons scharen bij Turkije, waar hij wel mag optreden?” De SGP wil dat het kabinet achter de Joodse gemeenschap gaat staan en het risico neemt dat de rechter achteraf zegt: dit had toch niet gemogen.

Van den Brink weg

Staatssecretaris Claudia van Bruggen (D66) van Justitie en Veiligheid verving verantwoordelijk minister Bart van den Brink (CDA) in het debat. Volgens haar heeft het kabinet alle juridische kaders getoetst en kan het geen inreisverbod opleggen aan West. “Zijn uitspraken zijn verwerpelijk,” zei ze. “Dit is iets wat totaal onacceptabel is.” Maar toch zijn er volgens haar geen gronden om zijn komst te verbieden.

Pyromaan

Mocht West tijdens zijn verblijf in Nederland antisemitische uitingen doen, dan zal het kabinet actie ondernemen om hem te vervolgen, aldus de staatssecretaris. “Het huis staat in brand en terwijl dat gebeurt, dreigt een pyromaan het verder inbrand te zetten,” antwoordde Van Dijk, die zei dat de Joden beschermd moeten worden. “Wordt er gewerkt aan wetgeving die elke juridische onduidelijkheid wegneemt?”

Monitoren

Volgens de staatssecretaris ‘blijven we het monitoren’ wat West straks in de polder doet. Er is eerder al een motie aangenomen van de VVD en ChristenUnie die vraagt op aanscherping van de wet voor dit soort gevallen. Ze stelde dat het kabinet daar naar kijken. Van Dijk: “Het is om te huilen dat we een Joodse artieste als Lenny Kuhr laten vertrekken en een man als Kanye West laten komen om zijn antisemitisme te spuien.”

Nuancering

Andere partijen namen vervolgens het woord. De CDA-fractie is teleurgesteld dat West niet wordt geweerd en wil weten of het kabinet met andere landen in contact staat over de gronden waarop hij geweigerd is. De D66-staatssecretaris nuanceerde de situatie, omdat in sommige landen West zelf ‘om allerlei redenen’ besloten heeft om er alsnog niet op te treden, zoals in Frankrijk.

Herhaling

ChristenUnie-voorvrouw vindt het ook ‘uitermate teleurstellend’ dat het weigeren van West niet kan, ‘temeer omdat de Joodse gemeenschap zegt dat het antisemitisme al zo toeneemt in Nederland’. Ze wil dat het kabinet voorkomt dat Jodenhaat door de komst van West wordt aangewakkerd. De staatssecretaris herhaalde haar standpunten en zei de hele situatie ongemakkelijk te vinden.

Fenomeen

Omdat antisemitisme een fenomeen en geen ideologie is, stelt de wet dat West niet geweigerd kan worden. Jodenhaat valt in die zin over de vrijheid van meningsuiting. Het kabinet gaat niet alleen over de letter van de wet, maar ook over de gevolgen van dit soort situaties voor de samenleving, aldus Bikker. Haar motie roept op om ‘aanvullende mogelijkheden’ te onderzoeken.

David Ike

Het Kamerlid Mona Keijzer deed eveneens een duit in het zakje. “David Icke werd wel de toegang ontzegd en deze man niet. Mij bekruipt het gevoel dat er met twee maten wordt gemeten,” zei de politica. Ze wil bij iedere antisemitische uiting van West dat meteen de stekker eruit gaat en zijn optreden stopt. De staatssecretaris zegde daar formeel alles aan te zullen doen.

Nanninga

Ook JA21 nam het voor de Joden op. Tweede Kamerlid Annabel Nanninga nam het afstandscriterium dat in Amsterdam is ingesteld bij abortusklinieken, waar anti-abortusdemonstranten niet dichtbij mogen komen zodat vrouwen die een abortus willen veilig naar binnen kunnen. De Raad van State floot dit beleid terug, maar volgens Nanninga zou de burgemeester van Arnhem ook contrair hebben kunnen gaan.

Rechter

Tot slot was er regeringspartij VVD. Kamerlid Ulysse Elian stelde dat door de uitingen van West de openbare orde en veiligheid toch in het gedrang kunnen zijn, maar de staatssecretaris bleef bij haar standpunt. BBB-Kamerlid Henk Vermeer wil niet spreken van antisemitisme als fenomeen. “De rechter kan toch beslissen?” Volgens het kabinet zijn alle pistes bewandeld en loopt er nu ‘een juridische procedure van het CJO’.

Velen afwezig

Opvallend genoeg waren progressieve en linkse partijen afwezig in het debat, inclusief regeringspartij D66. Verder deden Forum voor Democratie (FvD) en 50PLUS niet aan het Kamerdebat mee. Er werd niet gestemd, maar vragen werden beantwoord en antwoorden besproken. Minister Van den Brink was eveneens afwezig, wat mogelijk had te maken met de rechtsgang.