Onrust over Hamas-student Maastricht houdt aan

Daar was hij dan. Een Palestijnse student die openlijk beweert te hebben meegedaan aan de aanslag van 7 oktober 2023, de dag waarop Hamas meer dan 1.200 Israëli’s en buitenlanders vermoordde. De uitlating, vanuit zijn luie stoel in zijn Maastrichtse studentenkamer, ging viraal en zorgde voor veel commotie. Hoe kan het dat deze jongen in ons midden is? En waarom doet de Universiteit van Maastricht geen aangifte?

Op social media postte de student een filmpje, waarin hij met huisgenoten aan het kijken is naar een video over het bloedbad van 7 oktober. Op de beelden zijn Hamas-terroristen te zien die Israëli’s afmaken. Plotseling wijst hij naar een van de gemaskerde mannen en zegt hij: “Dat ben ik!” Eerder op de dag is de student vermoedelijk aan het demonstreren geweest tegen Israël. Ook maakt hij anti-Israël-video’s vanuit Maastricht.

Risicogroep

De jongeman is op 8 april door de Universiteit Maastricht vanuit Gaza naar Nederland gehaald. In de Limburgse hoofdstad mag hij nu vertoeven en studeren. De IND verleende hem een verblijfsvergunning. Voor de zomer was er in politiek Den Haag discussie over de komst van studenten uit Gaza. Ze zouden anti-Israël-sympathieën hebben en ook kunnen hebben meegevochten, waardoor ze een potentieel gevaar zijn.

Belgen

Na lang soebatten en uitstellen ging het minderheidskabinet-Jetten akkoord met de komst van de studenten, waarna de discussie wat ging liggen. Vorige maand werd om de bovengenoemde redenen in België een groep Gazaanse studenten geweigerd. De rechtse partijen in de federale regering vonden het risico te groot, terwijl de sociaaldemocraten en christendemocraten het wel zagen zitten. Ze kwamen er echter niet samen uit.

Geen aangifte

Over de grens ontstond zaterdag dus het eerste probleem met zo’n Palestijnse student. Joodse studenten hebben angst. Er kwam kritiek op het handelen van de universiteitsleiding, die besloot om de jongen te schorsen in plaats van aangifte te doen. En er werden Kamervragen gesteld aan minister Rianne Letschert (D66) van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, en minister Bart van den Brink (CDA) van Asiel en Migratie.

Signalen

De Tweede Kamerleden willen onder meer weten of er voorafgaand aan de komst van de student signalen waren over mogelijke betrokkenheid bij Hamas en/of een verblijfsvergunning kan worden ingetrokken wanneer daar aanleiding toe bestaat. Op X kreeg vooral Letschert ervan langs. Zij zou te gemakkelijk omgaan met de situatie, zo tweette onder meer oud-SGP-Europarlementariër Bas Belder.

‘Geen Jacobs’

De grootste kritiek gaat over de gesprekspartners die Letschert kiest. Ze ging al eerder in zee met de Landelijke Joodse studentenorganisatie van rabbijn Yanki Jacobs en spreekt nu met hem over de kwestie. IJAR Maastricht, de Joodse studentenvereniging aldaar, voelt zich gepasseerd. Volgens hen zou Jacobs niet representatief zijn voor de Joodse en Israëlische studenten van Maastricht.

Kluveld

IJAR wil daarom dat Letschert naar Maastricht komt om zich door hen op de hoogte te laten stellen en met hen in gesprek te gaan. Tegelijkertijd is de minister de voormalig rector-magnificus van de Universiteit Maastricht, en dus is het voor haar geen onbekend terrein, zo wordt geredeneerd. Weer anderen, zoals opiniemaakster Amanda Kluveld, zeggen informatie te hebben over wat er achter de schermen zou spelen.

‘Enige met mandaat‘

In het Engels heeft IJAR Maastricht er opnieuw een verklaring doen uitgaan naar de minister. Daarin staat: ‘IJAR Maastricht is de enige organisatie met een direct mandaat van de Joodse studenten van de Universiteit Maastricht om hen te vertegenwoordigen. Geen enkele organisatie of persoon vertegenwoordigt – op welke wijze dan ook – de Joodse studentengemeenschap van Maastricht, behalve IJAR Maastricht’.

Universiteit verantwoordelijk

De studentenclub vervolgt: ‘Iedere persoon of elke organisatie die anders beweert, beschikt niet over een mandaat van de Joodse studentengemeenschap van de Universiteit Maastricht en vertegenwoordigt ons niet.’ Volgens Letschert ligt de verantwoordelijkheid van de veiligheid van studenten en medewerkers in eerste instantie bij de universiteit zelf, niet bij de autoriteiten of het Rijk.

Onderzoek

Letschert heeft tegenover zender L1 gezegd dat de juiste bevoegde instanties moeten onderzoeken of de Gazaanse student daadwerkelijk betrokken is geweest bij de Hamas-aanslagen van 7 oktober 2023. Zij vindt de suggestie die uit de video naar voren komt ‘zeer ernstig’, maar stelt niet zelf vast dat de student daadwerkelijk heeft deelgenomen aan de terreuraanval. Dat laatste is voor pro-Israëlische groepen niet genoeg.

Analyse

De video van de student uit Gaza heeft veel onrust veroorzaakt, met name in Joodse en pro-Israëlische kringen. Dat hij nog niet is teruggestuurd, kan voor deze groepen niet door de beugel. Door te wijzen op de verantwoordelijkheid van de universiteitsleiding en door onderzoek te willen afwachten, koopt minister Letschert tijd. Ook kunnen de gemoederen daardoor mogelijk wat bedaren. De vraag is hoe lang de kwestie aanhoudt.

Door geen aangifte te doen, maar de student in plaats daarvan te schorsen, denkt de Universiteit Maastricht mogelijk een uitweg te hebben gevonden. Juist dat heeft pro-Israëlische groepen op sociale media en elders veel kwader gemaakt. Zij eisen zero tolerance en meer actie. Tegelijkertijd nam de belangstelling van de nationale media voor de kwestie deze week af, mogelijk omdat Limburg ‘ver weg’ is van de Randstad.