Oud-ministers willen af van tweestatenoplossing

In een brief aan informateur Rianne Letschert (D66) roepen oud-ministers de formerende partijen op om af te zien van de tweestatenoplossing als uitgangspunt voor Nederland. Ze vinden dat dit internationaal afgesproken eindpunt voor het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen niet langer realistisch is. Het volgende kabinet met daarom andere wegen inslaan, aldus de ex-bewindspersonen.

Het gaat om onder meer ex-ministers Jozias van Aartsen (VVD) en Ben Bot (CDA) van Buitenlandse Zaken, voormalig minister Jan Pronk (GroenLinks-PvdA) van Ontwikkelingssamenwerking en oud-minister Joris Voorhoeve (VVD) van Defensie. Ook oud-diplomaten, huidige diplomaten en ambtenaren hebben de brief aan Letschert en de formerende partijen D66, CDA en VVD geschreven.

Onwrikbaar

In het schrijven doen ze geen concrete voorstellen, alleen wijzen ze de partijleiders erop dat de tweestatenoplossing in hun optiek moeilijker haalbaar en dat alternatieven nodig zijn. Volgens de briefschrijvers is het tijd voor een nieuw Israëlbeleid waarin ‘de mantra van een tweestatenoplossing niet bij voorbaat als onwrikbaar standpunt vastligt’.

Harde breuk

Verder beklagen de briefschrijvers zich over het Israëlbeleid van het kabinet-Schoof, dat ze ‘een harde breuk vinden met de Nederlandse ambitie om de internationale rechtsorde te bevorderen’. De wijzen op het stoppen van de geldstroom naar UNRWA, het doorprocederen in de rechtsgang over F35-onderdelen en het weigeren van VN-rapporteur Francesca Albanese.

Krachteloos

‘Met uitzondering van enkele krachteloze initiatieven in EU-verband, ondernam Nederland niets om te voorkomen dat de Palestijnse toekomst werd vernietigd’, aldus de oudgedienden. Het internationaal recht moet voor de nieuwe regering weer leidend worden, zo stellen ze. Iets anders doen zou volgens hen neerkomen op ‘het faciliteren van Israëlische oorlogsmisdrijven jegens de Palestijnen’.

Kans?

De vraag is of de oproep van de oud-bewindslieden, diplomaten en ambtenaren enige kans maakt om in een nieuw kabinet tot beleid te worden verheven. D66 wil de oproep vermoedelijk volgen maar de VVD zit anders in de wedstrijd. Hetzelfde geldt voor JA21, dat te boek staat als zeer pro-Joods en pro-Israël. Die laatste partij praat momenteel niet mee in de formatie, maar zou nog in beeld kunnen komen.

Eindpunt

De tweestatenoplossing voorziet op twee staten naast elkaar: Israël en een onafhankelijke Palestijnse staat. Die laatste zou er volgens de internationale gemeenschap pas kunnen komen als er een allesomvattende vrede gesloten is met Israël. Jarenlang hield de tweestatenoplossing stand, maar door de nederzettingenpolitiek va Israël roepen steeds meer mensen om andere oplossingen