Trump: Atoomdeal alleen geldig als Saoedi’s Israël erkennen

Het nucleaire akkoord tussen de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië kan alleen ingaan als Riaad de Staat Israël erkent. Dat heeft president Donald Trump gezegd na het overeenkomen van de deal. Hij wil daarmee de Abraham Akkoorden een nieuwe impuls geven. Het is stikken of slikken voor de Saoedi’s, zo laat een woordvoerder van het Witte Huis weten. Eerder was er al bijna een vredesdeal tussen Israël en Saoedi-Arabië, maar die ging van tafel door de terreurdaad van 7 oktober 2023.

Trump schijft: ‘De deal over civiele kernenergie (er zal geen verrijking van materiaal plaatsvinden!) tussen het Amerikaanse ministerie van Energie en Saoedi-Arabië, die alleen betrekking heeft op niet-militair gebruik zoals dat al bestaat voor Iran en de VAE (en andere landen), zal worden goedgekeurd, maar is volledig afhankelijk van de toetreding van Saoedi-Arabië tot de zeer gerespecteerde en succesvolle Abraham-akkoorden’.

Bijna rond

Dit betekent dat Saoedi-Arabië eerst een vredesakkoord met Israël moet sluiten alvorens de deal met de VS op het gebied van atoom door kan gaan. Beide landen hebben achter de schermen al jaren contact met elkaar en waren in 2023 dichtbij een akkoord, maar dat ging niet door toen er oorlog uitbrak op 7 oktober, de dag waarop Hamas in Zuid-Israël meer dan 1.200 Israëli’s en buitenlanders afslachtte.

Biden

De eis van Trump is niet nieuw. Over de nucleaire samenwerking – het gaat niet om wapens, maar om energie – wordt al langer onderhandeld tussen Washington en Riaad. Ook president Joe Biden vond dat een dergelijke deal alleen kon ingaan als de Saoedi’s Israël zouden erkennen en normale betrekkingen met hen zouden aangaan. De Abraham Akkoorden waren er toen al.

Bevestiging

Woordvoerder van het Witte Huis, Karoline Leavitt, zei donderdag tegen verslaggevers dat Trump de leiders van de Golfstaten duidelijk heeft gemaakt dat hij wil dat zij de Abraham Akkoorden ondertekenen en de betrekkingen met Israël normaliseren. Daarmee doelt hij niet alleen op de Saoedi’s, maar ook op Koeweit, Qater en Oman. De Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein hebben al getekend.

Akkoorden

“Ja, deze deal met Saoedi-Arabië, deze energieovereenkomst, is wat de president betreft afhankelijk van deze voorwaarde. We zullen met onze Saoedische tegenpartij blijven praten om de overeenkomst af te ronden en hopelijk zien we ze zeer binnenkort toetreden tot de Abraham Akkoorden,” aldus Leavitt. De akkoorden regelen vrede en normale betrekkingen tussen Israël en moslimlanden.

Netanyahu

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei een uur na Trumps bericht dat de oorlog die Israël en de VS tegen Iran zijn begonnen, een nieuwe mogelijkheid heeft geschapen om de vrede in het Midden-Oosten uit te breiden. “Zoals president Trump al zei, zou de toetreding van Saoedi-Arabië tot de Abraham Akkoorden een historische stap voorwaarts betekenen voor de vrede in het Midden-Oosten. Vrede door kracht.”

Raamakkoord

De Amerikaanse minister Chris Wright van Energie en de Saoedische minister prins Abdulaziz bin Salman van Energie hebben woensdag in Washington een raamakkoord ondertekend. Dat gebeurde na meer dan een jaar van onderhandelingen, die weer waren opgestart. Volgens de deal zullen Amerikaanse bedrijven Saoedi-Arabië helpen bij de ontwikkeling van een civiel kernenergieprogramma.

Uranium verrijken

De Wall Street Journal wist echter te melden dat de deal ook een gezamenlijk Amerikaans-Saoedisch onderzoek omvat naar mogelijke toekomstige verrijking van uranium in het land, het stadium dat nodig is om kernwapens te kunnen maken. Verder zijn er geen afspraken gemaakt over verplichtingen van de Saoedi’s richting het VN-atoomagentschap IAEA. In die zien kan Riaad doen wat het wil.

Waarborg

Vanuit Wenen heeft het IAEA al gereageerd. ‘We kijken ernaar uit het verzoek om een ​​dergelijke verificatie te ontvangen en met de VS en Saoedi-Arabië samen te werken om de implementatie van die maatregelen te waarborgen’, aldus de organisatie, die ervan uitgaat dat beide landen zich zullen melden. De nucleaire waakhond van de VN stelt dat Saoedi-Arabië een waarborgovereenkomst met het IAEA moet ondertekenen.

Abraham Akkoorden

De Abraham-akkoorden zijn diplomatieke overeenkomsten die in 2020 werden gesloten tussen Israël en een aantal moslimlanden. Het doel is om de relaties te normaliseren. De Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Soedan en Marokko waren de eerste ondertekenaars. De akkoorden worden nu uitgebreid. Kazachstan en Somaliland, een deel van Somalië dat onafhankelijk wil zijn, willen akkoorden ook ondertekenen.