Verbond wil dat importverbod producten van tafel gaat

Het Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom (NVPJ, aka het Verbond), waartoe tien Liberaal Joodse Gemeenten (LJG’s) horen, wijst het importverbod van producten uit de West Bank, het oosten van Jeruzalem en de Golan Hoogvlakte af. De gevolgen van de maatregel zijn volgens het Verbond zorgwekkend. ‘Hij treft vooral gewone mensen, versterkt het (gevoel van) isolement van Nederlandse Joden en draagt bij aan een klimaat waarin alles wat met Israël of zionisme wordt geassocieerd, verdacht is’.

‘Op geen enkele wijze raakt hij de verantwoordelijken voor het geweld op de Westelijke Jordaanoever. Onze overheid behoort zorgvuldig te handelen, onderscheid te maken tussen verantwoordelijken en gewone burgers, en te voorkomen dat maatregelen die bedoeld zijn als politiek signaal bijdragen aan de uitsluiting van Nederlanders’, schrijft NVPJ-voorzitter Evaline Weijel-Cosman in een verklaring.

Uitsluiting

Het Verbond roept het kabinet-Jetten op om de maatregel in te trekken. ‘Hoewel de maatregel formeel niet tegen de Joodse gemeenschap als zodanig is gericht, vreest de NVPJ dat hij de maatschappelijke uitsluiting van Nederlandse Joden verder vergroot. Dat is bijzonder verontrustend nu het antisemitisme in Nederland is toegenomen en veel Joden zich minder veilig voelen’.

Relaties

De meeste Joden hebben sterke banden met Israël. Ook zijn er Joden die relaties hebben met bewoners van Jeruzalem en in de nederzettingen. ‘Door de sanctiemaatregelen worden ze door de overheid, onbedoeld, in de criminele hoek geplaatst, terwijl de taak van de overheid juist is om discriminatie tegen te gaan en de gelijkheid van alle burgers te garanderen’.

Boycots

In de afgelopen jaren zijn er ook Israëlische artiesten en wetenschappers geboycot, onder wie mensen die zich juist kritisch uitlaten over het beleid van de Israëlische regering. Weijel-Cosman schrijft: ‘Daarmee dreigt niet langer het handelen van een regering centraal te staan, maar de Israëlische afkomst of nationaliteit van individuele personen’.

Leuzen

Daarnaast verschijnen Nederland spandoeken waarop staat dat ‘zionisten niet welkom’ zijn of zelfs ‘de gracht in moeten’, aldus Weijel-Cosman. ‘Ook uitingen waarin steun aan Hamas wordt betuigd, zijn in het straatbeeld te zien. Hiertegen wordt niet opgetreden. Deze getolereerde uitingen tezamen met de door de regering ingestelde boycot, roepen bij veel Joden pijnlijke historische herinneringen op’.

NS-tijd

De term ‘Kauft nicht bei Juden’ in de jaren dertig van de vorige eeuw luidde het begin in van de vernietiging van Joods leven in Europa. ‘Ondanks het feit dat de maatregelen tegen producten uit de nederzettingen op andere gronden berusten dan die uit de nazi-periode, dient de overheid zich bewust te zijn van die historische gevoeligheid. Temeer omdat niet gebleken is dat de ingestelde sancties veranderingen in het Israëlische beleid hebben opgeleverd’

Internationaal recht

Ten derde, zo benadrukt Weijel Cosman, beroept het kabinet zich op het internationaal recht. Een juridisch correcte maatregel of niet, toch is het de vraag hoe doeltreffend die is. ‘Deze sanctie is niet rechtstreeks gericht tegen de radicale leiders van de kolonisten of anderen die verantwoordelijk zijn voor geweld en intimidatie. Zij treft economische bedrijvigheid waarbij gewone Joden, Palestijnen en Druzen betrokken zijn’.

Druzen

Weijel-Cosman wijst op getroffen Palestijnse ondernemers in het oosten van Jeruzalem, die al generaties lang producten vervaardigen, maar in het verkeerde gebied zitten. Een andere groep zijn de Druzen op de Golanhoogte, die betrokken zijn bij de wijnproductie en niets met Syrische bewind te maken willen hebben. ‘Hun dagelijkse bestaanszekerheid wordt geraakt, zonder dat zij iets met de nederzettingen van doen hebben’.

Proportionaliteit?

Tevens is er het gebrek aan proportionaliteit van de strafmaat. Het Verbond vindt dat zorgelijk. ‘Op overtreding staat een maximale gevangenisstraf van zes jaar. Het is moeilijk uit te leggen dat het meenemen of verhandelen van een fles wijn uit de Golanhoogte bij het publiek de indruk kan wekken een ernstiger misdrijf te zijn dan openlijke geweldpleging, waarvoor 4,5 jaar cel staat’.

Willekeur

De strafmaat moet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het concrete strafbare feit, concludeert Weijel-Cosman. ‘Een politiek gemotiveerde maatregel mag niet leiden tot een strafrechtelijke reactie die buiten verhouding staat tot het gedrag van degene die de wet overtreedt’. Ook moet de toepassing van internationaal recht niet middels willekeur plaatsvinden, aldus het Verbond.

Andere benadering

‘De Israëlische aanwezigheid op de Westelijke Jordaanoever, de Golanhoogte en in Oost-Jeruzalem kent een complexe geschiedenis. De gebieden zijn veroverd in de oorlog van juni 1967, waarin Israël werd aangevallen door zijn buurlanden. Jeruzalem verdient daarnaast een benadering die recht doet aan zijn bijzondere betekenis’, aldus het Verbond.

Jeruzalem

Weijel-Cosman wijst erop dat Jeruzalem al erg lang de Joodse hoofdstad was voordat iemand ooit van Arabieren of Palestijnen had gehoord. ‘Al bijna tweehonderd jaar vormen Joden er de meerderheid. Het richten van de sancties op plekken in het oosten van Jeruzalem is ten diepste de ontkenning van de verbondenheid van het Jodendom met die stad’.

Andere gebieden

Verder kijkt het Verbond naar hoe het importverbod zich verhoudt met andere langdurige bezettingen, zoals de Turkse aanwezigheid in Noord-Cyprus, de Marokkaanse controle over de Westelijke Sahara en de inname van stukken van Armenië door Azerbeidzjan. ‘Internationaalrechtelijke normen dienen op een consistente, juridisch onderbouwde en proportionele wijze te worden toegepast’. 

Drie jaar

Het Verbond vraagt aan het kabinet waarom de maatregel voor drie jaar is vastgesteld. ‘Waarom zo lang? Israël is een democratische staat met verkiezingen, een parlement, een onafhankelijke rechterlijke macht en een samenleving waarin overheidsbeleid wordt bekritiseerd en politieke koerswijzigingen mogelijk zijn. Dat betekent dat beleid kan veranderen en dat burgers invloed kunnen uitoefenen op de politieke toekomst van hun land’.

Onwenselijk

Een vooraf vastgelegde sanctieperiode doet afbreuk aan de werkelijkheid die in de democratische staat Israël heerst. ‘Zij wekt de indruk dat geen beleid wordt veroordeeld, maar dat een hele samenleving voor langere tijd collectief wordt gestraft’, aldus Weijel-Cosman in haar verklaring, die concludeert dat het importverbod de verkeerde mensen treft en onwenselijke signalen in Nederland afgeeft.

Stop ermee

‘Het brengt de Nederlandse Joodse gemeenschap in groter isolement en biedt geen enkel uitzicht, dat de maatregel de situatie ter plaatse daadwerkelijk verandert. De maatregel dient dan ook onmiddellijk te worden ingetrokken’.