VPRO is nog niet wakker… – column Sivan Behr

In de VPRO-serie Wakker in Paraguay worden ongehinderd rabiate antisemitische meningen verkondigd. Columnist Sivan Behr begrijpt niet dat Bernt Schneiders, voorzitter van het bestuur van de publieke omroep VPRO, niet ingrijpt.

De VPRO is opgericht in 1926 als Vrijzinnig Protestantse Radio Omroep. In de Tweede Wereldoorlog werkte de VPRO als publieke omroep maar haar radioprogrammering was beperkt door de Duitse censuur en controle. Nu, ruim tachtig jaar na de oorlog waarin zes miljoen Joden werden vermoord, opereert de omroep wederom binnen de ideologie van de toenmalige nazi-bezetter.

Ik ben er stil van.

De vijfdelige documentaireserie Wakker in Paraguay, die deze maand door de VPRO op televisie wordt uitgezonden, staat bol van antisemitische vooroordelen en standpunten. Volgens de omroep biedt het programma ‘een scherpe en onbevooroordeelde kijk in de denkwereld van mensen die ervan overtuigd zijn dat in Nederland de waarheid wordt verzwegen en dat zij als enigen het bedrog doorzien. Terwijl ze in Paraguay een nieuw thuis voor zichzelf opbouwen, proberen zij met vallen en opstaan het gat te dichten tussen droom en daad’.

Denkwereld

Ook stelt de omroep van links Nederland dat de regisseurs Fleur Amesz en Gijs Swantee worden gedreven door oprechte nieuwsgierigheid naar de denkwereld van wappies en andere gelukzoekers in Paraguay. Van de VPRO-website:

‘In het eerste deel is te zien hoe de aanstaande migranten een groeiend gevoel van onvrijheid en vervreemding ervaren in Nederland. Het tweede deel volgt hun eerste stappen in Paraguay, het nieuwe land vol beloften en uitdagingen, in deel drie maken gaan ze op zoek naar een leefgemeenschap om bij aan te haken, in het vierde deel maken ze kennis met de soms weerbarstige realiteit. In het slotdeel wordt de voorlopige balans opgemaakt. Wat is er na dat eerste jaar uitgekomen van hun droom en wat staat hen nog in de weg?’

Vrij baan

Vergeten wordt echter dat de geïnterviewden vrij baan hebben om eeuwenoude anti-Joodse sentimenten te verkondigen: namelijk dat Joden de handel en banken op het wereldtoneel beheersen. Ze hebben ook vrij baan om antisemitisch complot denken te etaleren. Ik citeer een gesprek tussen de Nederlander Mart en de Vlaming Yves.

Mart: “We hebben het vaak over de elite. Maar als mensen weten wie die elite zijn….”
Yves: “We weten wie die elite zijn. We weten dat de wereld gestuurd wordt door voornamelijk Joden. Ook Trumps partners waarmee hij voornamelijk werkt dat zijn Joden. Als je onderzoek doet dan zie je dat het Joden zijn. Hij bouwt achter de schermen mee aan digitaal geld voor in Amerika. Er zijn zoveel dingen waaruit je dat kunt afleiden. Trump speelt het spel gewoon mee, is eigenlijk een klein pionnetje in het spel.”

Vervolgens gaat de camera van deze anti-Joodse gestoorde mannen naar de prachtige blauwe lucht waar vogels rap weg vliegen van deze gekte.

De regisseurs met hun zogenaamde ‘oprechte nieuwsgierigheid’ vinden het niet nodig om vragen te stellen: Pionnetje, wat bedoel je? Welk spel wordt er gespeeld? Wat hebben Joden ermee te maken? Weten jullie dat Joden slechts 0,02 procent van de wereldbevolking uitmaken? En hoezo wordt de wereld gestuurd door ‘de Joden’?

Stroessner

Mijn eerste associatie met Paraguay is eigenlijk dat het een dictatoriaal land was waar Alfred Stroessner in 1954 via een militaire coup jarenlang de scepter zwaaide, maar ook waar nazi-kopstukken uit Duitsland na de Tweede Wereldoorlog naartoe vluchtten. Er is inmiddels een aanzienlijke Duitse gemeenschap. Het misdadige regime van Stroessner komt aan de orde in Wakker in Paraguay, evenals een zekere Jan die voor een bijeenkomst een T-shirt aantrekt met het embleem van de Wehrmacht en er wordt zonder problemen lelijk gesproken over asielzoekers in Europa.

Maar als men op zoek gaat naar het huis van de beruchte nazi dokter Mengele, die na de oorlog was gevlucht naar Zuid-Amerika en de Paraguayaanse nationaliteit had verkregen, roept iemand dat er echt geen experimenten in de kelder van het huis van Mengele zouden zijn gedaan.

Geen woord

Desalniettemin, er wordt met geen woord gerept over wie de oorlogsmisdadiger Josef Mengele in feite was, over de verschrikkelijke medische experimenten die hij met Joodse gevangenen in Auschwitz heeft gedaan.

Het wordt tijd dat Bernt Schneiders, oud-PvdA-burgemeester van Haarlem, tegenwoordig directeur van het VSB fonds en voorzitter van de Raad van Bestuur van de VPRO, ingrijpt. Hoe kan publiek geld aan ongebreidelde antisemitische uitlatingen worden besteed? Wanneer veroordeelt de VPRO nazi-denkbeelden?