Wat helpt om Netanyahu weg te krijgen? – column Harry Polak

Het ziet er naar uit dat premier Benjamin Netanyahu en zijn Likud-partij het moeilijk gaan krijgen op 27 oktober, de verkiezingsdag voor de Knesset, het Israëlische parlement. Na vier lange, turbulente jaren mag de bevolking dan zijn oordeel vellen over het meest rechtse kabinet ooit. Columnist Harry Polak woont in Israël. Velen willen Netanyahu weg krijgen, maar hij is een kat met negen levens.

Onlangs was langs de Ayalon-snelweg in Tel Aviv een billboard te zien van de Likud-partij met daarop vier gezichten van islamitische leiders die Israël bepaald niet goed gezind zijn. De manier waarop zij tegen Israël ten strijde trekken verschilt nogal, dus je kan het kwartet niet geheel over één kam scheren. Behalve de Iraanse leider Khamenei en de nieuwe baas van Hezbollah, waren de Turkse autocraat Erdogan en de felle anti-Israëlische burgemeester Zohran Mamdani van New York, op het grote verkiezingsbord te zien.

Iran en Hezbollah voeren openlijk oorlog met Israël, al is het nu even min of meer rustig aan dat front. Erdogan biedt leiders van Hamas gastvrijheid en zijn retoriek tegen de Joodse staat liegt er al jaren niet om. En ook Mamdani laat zich niet onbetuigd. Hij zou Netanyahu liever vandaag dan morgen tot het cachot veroordeeld zien door het Internationale Strafhof.

De Hebreeuwse tekst op het billboard luidde: ‘Zij willen dat Netanyahu zal verliezen. Laat hen niet winnen’. Zeldzaam kort door de bocht. Ook ik zou niets liever willen dan dat de Likud-leider dik verliest en eindelijk het veld ruimt na vele jaren aan de macht te zijn geweest.

Onderschat

Tégen dat illustere viertal zijn, houdt het niet automatisch in dat je vóór Netanyahu moet zijn. De campagnevoerder die die tekst voor het billboard bedacht heeft, onderschat de meeste Israëlische kiezers. Want ook alle andere politici willen natuurlijk niet dat die vier gaan winnen. Dat betekent immers het einde van Israël.

Netanyahu is onderhand aanhang kwijtgeraakt. Eén van de oorzaken is dat hij zich om in het zadel te kunnen blijven, heeft uitgeleverd aan de ultraorthodoxe partijen. Die blijven weigeren om hun aanhangers het leger in te laten gaan. Zij dienen het land door zich te wijden aan Torastudie, aldus de ultraorthodoxie. Anderen mogen sneuvelen op het slagveld.

Geknakt imago

Voorts beginnen zo langzamerhand steeds meer Israëli’s in te zien dat de fanatieke kolonisten de wet volkomen aan hun laars lappen. Hun gedrag beschadigt het toch al geknakte imago van Israël in het buitenland gigantisch. Zonder de extreem-rechtse ministers Itamar Ben Gvir en Betsalel Smotrich kan Netanyahu het met zijn uiterst rechtse coalitie wel schudden, dus hij is ook aan die extreme partijen met handen en voeten gebonden.

De voornaamste concurrent Eisenkot heeft van die loyaliteiten geen last. Hij is in veel opzichten het tegendeel van de overheidsgeld verkwistende Netanyahu met zijn bedillerige derde vrouw en hun twee zonen. Eisenkot is de eenvoud zelve én van Marokkaans-Joodse komaf, wat een sterk punt is om de uit de Arabische wereld afkomstige Israëli’s die doorgaans Likud stemmen bij Netanyahu weg te trekken.

Kat met negen levens

Maar in de komende periode tot aan 27 oktober kan er nog veel gebeuren. Netanyahu is een kat met negen levens, dus ondanks wat bijna alle peilingen laten zien, is hij nog allerminst uitgerangeerd. Het is niet voor niks dat Ben Gvir zijn uiterste best doet om de Palestijnen op de Westoever (‘Judea en Samaria’) te tarten. Mocht er een derde intifada uitbreken dan komen de kaarten weer geheel anders te liggen.

Wat ook niet helpt om Netanyahu weg te krijgen, is de steeds sterker wordende anti-Israëlische stemming in de wereld die inmiddels gepaard gaat met toenemende boycots. Zoiets drijft veel Israëli’s in handen van de zogenaamde ‘sterke leider’ die Netanyahu beweert te zijn – dan moet je 7 oktober 2023 wel even buiten beschouwing laten.

Veel losgemaakt

Stel dat de eeuwige Netanyahu eindelijk wordt weggestemd dan zal de wereldwijde weerzin tegen Israël niet opeens als sneeuw voor de zon verdwijnen. Er is er te veel losgemaakt door de verwoestende Gaza-oorlog. De lobby van het pro-Palestijnse kamp die op 8 oktober 2023 begon, is uiterst succesvol gebleken. Zij konden daarbij voortbouwen op een jarenlange gestage campagne om Israël in een kwaad daglicht te stellen.

En laten we eerlijk zijn, Israël heeft tal van stomme dingen gedaan om het anti-Israël sentiment in de wereld een handje te helpen. Ben Gvir en Smotrich uit de regering zal al veel schelen.