‘Zionistische flauwekul’ – column Boris Dittrich

Als voorzitter van de stichting Vrienden van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem was Boris Dittrich in de afgelopen weken in de weer om Israëlische en Palestijnse wetenschappers bij elkaar te brengen. Het lukte en er kwam een uitwisseling tot stand, die ook in de Nederlandse media aandacht kreeg. Maar op social media werd het neergesabeld als ‘zionistische flauwekul’.

Het was me het weekje wel. De stichting Vrienden van de Hebreeuwse Universiteit had een programma in Nederland georganiseerd voor een groep Palestijnse en Israëlische wetenschappers die in het Midden-Oosten gezamenlijk een nieuw graansoort hebben ontwikkeld dat hittebestendig is. U leest het goed. Israëli’s en Palestijnen die nauw samenwerken. Docenten en studenten. Van de Hebreeuwse Universiteit en het Palestijnse Al Quds Health Institute.

Het was een jarenlang project dat door Jose Hak als supervisor samen met bestuurslid Ilan Roos werd begeleid. In Nederland was de afronding met onder andere een bezoek aan de Wageningen Universiteit, waar de groep hun wetenschappelijke resultaten kon delen met Nederlandse wetenschappers. Tussendoor organiseerde de Nederlandse Vrienden van de Hebreeuwse Universiteit wat activiteiten waardoor de leden van de groep elkaar beter konden leren kennen.

Dat laatste was nodig, want door de politieke situatie in Israël en op de Westelijke Jordaanoever was het bepaald niet eenvoudig elkaar daar fysiek te ontmoeten. En voor zo’n langjarig project is behalve online ook daadwerkelijk contact nodig. Maar soms gingen afgesproken ontmoetingen op het laatste moment niet door omdat de Palestijnse wetenschappers en studenten een reisdocument met een verkeerde datum erop hadden gekregen en de Israëlische grenswacht onverbiddelijk was. Of vielen er raketten uit Iran of Libanon uit de lucht en kon er niet gereisd worden. Dus de reis naar Nederland kon dat gebrek aan persoonlijk contact compenseren.

Het slotstuk was de presentatie van de nieuwe graansoort op het ministerie van Buitenlandse Zaken aan de ambtenaren van de afdeling Midden-Oosten. Het ministerie had het project gefinancierd en was uiteraard geïnteresseerd in de uitkomsten. De professoren en studenten konden aan minister Tom Berendsen uitleggen dat het project grote impact heeft.

Veredeling-centrum

Boeren op de Westbank en in Israël kunnen met de nieuwe graansoort vooruit. Het project behelst ook de oprichting van een veredeling-centrum in Palestijns gebied waar boeren met hun vragen terecht kunnen. Zowel Israëli’s als Palestijnen beloofden met elkaar in contact te blijven en wetenschappelijke data te blijven delen. Ze gaan gezamenlijke artikelen publiceren in internationale wetenschappelijke tijdschriften.

Om hun tevredenheid met het project tot uitdrukking te brengen, stelden ze voor aan de Nederlandse media een gezamenlijk interview te geven. Ze wilden laten zien dat ondanks de verschrikkelijke politieke situatie er wel degelijk samenwerking en wederzijds respect en begrip mogelijk is. Of zoals de Palestijnse professor Ziad Abdeen tegen de minister zei: “We kiezen ervoor elkaar als buren te zien en niet als vijanden.”

Ik vond het hartverwarmend om te merken dat de wetenschappers hun oog op de toekomst hebben gericht. Ze vertelden me: “Wij werken samen voor de volgende generatie. Politici denken op korte termijn en zijn bezig met de volgende verkiezingen.”

“Wij willen samenwerken en zijn tegen een academische boycot,” zei de Palestijn. “Dankzij de samenwerking met de Hebreeuwse Universiteit hebben we toegang gekregen tot apparatuur, kennis en gegevens die we anders nooit zouden hebben gekregen. Samenwerken is voor ons een goede zaak, het helpt de Palestijnse samenleving.”

De Israeliër vulde aan: “Politiek en wetenschap moeten gescheiden blijven, anders gaat de politiek nog bepalen wat de wetenschap mag onderzoeken en wat niet. En dat is het einde van de onafhankelijkheid van de wetenschap.” De twee gezamenlijke interviews van professor Zvi Peleg van de Hebreeuwse Universiteit en professor Ziad Abdeen van Al Quds Health Institute verschenen in Het Parool en in EW.

Trots

Als voorzitter van de Nederlandse Vrienden van de Hebreeuwse Universiteit was ik trots op wat de groep bereikt had in weerwil van de politieke situatie in de regio. Daarom plaatste ik een foto van de groep met een link naar een van de artikelen op de social media. Mijn teleurstelling was groot toen ik de eerste reactie zag. Het pleidooi voor wetenschappelijke samenwerking door de Palestijnse professor werd afgedaan als ‘zionistische flauwekul’.

Wat een onzinnige en ongenuanceerde reactie die getuigt van bewustzijnsvernauwing. Het doet zo’n onrecht aan hardwerkende wetenschappers die gezamenlijk op een positieve manier aan hun toekomst werken zonder dat ze zich door de politiek van de regering Netanyahu of die van de Palestijnse Autoriteit willen laten muilkorven. Die letterlijk en figuurlijk een nieuw zaad hebben ontwikkeld en geplant dat mensen samenbrengt en niet verdeelt.

Hadden de Nederlandse reaguurders maar eenzelfde open mind als beide professoren uit het Midden-Oosten. Dat zou de wereld een stuk verder helpen.