Aanslag Berlijn en Gays for Palestine, een paradox

Nu duidelijk is dat de aanslag in Berlijn op de Pride van zaterdag waarschijnlijk is gepleegd door een islamitische terrorist met banden met IS, blijft het stil vanuit de activisten van Gays for Gaza of de georganiseerde LHBTIQ+-community. Al tijden zeggen critici dat deze LHBTIQ+’ers het niet bij het rechte eind hebben, omdat zij zelf zouden worden vervolgd vermoord als ze eenmaal in Gaza of de Palestijnse gebieden zouden zijn. Hamas en andere islamitische terroristen lusten hen rauw. Het debat over deze paradox gaat door.

Update: de dader is inmiddels doodgeschoten door de politie. Hij bleek al bekend te zijn bij hen en mocht deradicaliseren in vrijheid.

De beweging Gays for Palestine roept al jaren felle discussies op. Voorstanders zien hun activisme als een uiting van mensenrechten: zij vinden dat solidariteit met Palestijnen losstaat van de houding van veel Palestijnen tegenover homoseksualiteit. Critici wijzen op een paradox: waarom zou een LHBTIQ+-activist een zaak steunen in een gebied waar homoseksuelen amper bescherming genieten en waar ze gevaar lopen?

Vermoord

In de Gazastrook, waar Hamas sinds 2007 de scepter zwaaide, worden LHBTIQ+’ers geconfronteerd met zware sociale druk, discriminatie en intimidatie. Ook worden ze vervolgd en vermoord. Nu de terreurorganisatie in de luwte moet opereren door de grote verliezen die het leed tegen Israël, valt het minder op, maar voor 7 oktober 2023 – de dag waarop Hamas ruim 1.200 Israëli’s en buitenlanders vermoorde – werd het geregeld duidelijk.

Beweging

Toch is er mettertijd een beweging opgestaan die zichzelf Gays for Palestine noemt. Varianten daarop zijn Gays for Gaza en Queers for Palestine of Queers for Gaza. Deze LHBTIQ+-activisten demosntreren luid tegen Israël en voor de Palestijnen, vooral in Gaza. Tegelijkertijd is het een feit dat Hamas en de Palestijnse samenleving vijandig staan tegenover hun lotgenoten.

De beweging manifesteert zich internationaal. Niet alleen in Duitsland, maar ook in Nederland en andere westerse landen zijn de Gays for Palestine geregeld present om hun mening te laten horen. In Londen ging trans-activist Sarah Jane Baker eerder een menigte voor vanaf een podium.

Vluchtoord

In de Palestijnse gebieden die door Fatah van Mahmud Abbas bestuurd worden, is het niet veel beter. Ook hier worden LHBTIQ+’ers tegengewerkt en vervolgd, alleen hebben zij nog een uiterste uitweg: vluchten naar Israël, waar de community wel een veilig bestaan leidt en democratische rechten heeft. Zo is de jaarlijkse Gay Pride van Tel Aviv is de grootste van het Midden-Oosten. Het kan gewoon in Israël.

Discussie

Nu blijkt dat de aanslag op de Pride van Berlijn – op zaterdag reed een man met een huurbusje in op de menigte: een persoon werd vermoord en zeker zestien mensen raakten gewond – waarschijnlijk door een islamitische terrorist is gepleegd, laait de discussie over Gays for Palestine weer op.

Paradox

Op sociale media regent het kritische berichten. Critici wijzen op de paradox. Ze stellen dat de aanslag bewijst dat de progressieve LHBTIQ+-waarden en steunbetuigingen aan een samenleving waarin homoseksuelen worden gediscrimineerd of gevaar lopen, vloeken. Juist de vrijheid die tijdens de Pride wordt gevierd, wordt bedreigd door mensen met ideologieën en normen die homoseksualiteit afwijzen.

Intersectionaliteit

Vanuit de hoek van Gays for Palestine en de georganiseerde LHBTIQ-community blijft het vooralsnog stil. Mogelijk zijn ze overrompeld. De deelnemers zijn over het algemeen progressief en links, en gaan voor intersectionaliteit: het concept dat stelt dat verschillende vormen van identiteit en ongelijkheid elkaar overlappen en beïnvloeden. Ook wordt nog steeds gewezen op ‘rechts’ dat de grootste tegenstander van de LHBTIQ+’ers zou zijn.

Klopjacht

Na de aanslag vond er in Berlijn dus een zoektocht plaats naar de dader: Abdul B., een 21-jarige man die bekend was binnen de Berlijnse islamistische scene. In het voorjaar kwam hij vrij na naden van jeugddetentie. Ook bleek hij op lijsten van veiligheidsdiensten te staan en was hij waarschijnlijk gelieerd aan terreurbeweging Islamitische Staat (IS). Voor terrorisme was hij echter nog niet veroordeeld. Mogelijk ging het op een slapende terreurcel die wakker geworden is.

Update: op zondag werden verschillende huiszoekingen gedaan, maar die bleken vergeefs. B. werd uiteindelijk gevonden nabij Spandau, in een van de vele volkstuintjes die Berlijn rijk is. Daar rende hij met een mes op de politie af, die hem vervolgens doodschoot. Reanimeren mocht niet baten. Op maandag werd bekend dat B. in mei al eens straf had gekregen, maar mocht deradicaliseren in vrijheid.

Verdriet

In Berlijn is de schok groot en treuren LHBTIQ+’ers en niet-LHBTIQ+’ers samen om de overledene en de gewonden. Wat een mooie dag was met een spetterend feest, is geëindigd in een drama met dood en verderf. Niemand aldaar wil nu praten over islamisme, de moslimwereld en ‘de gays’. In sommige Duitse media wordt er al wel over gerept. Met name vanuit rechtse media, zoals Welt, wordt er al over gesproken. Andere Duitse media blijven stil, onder meer zodat de politie zijn werk beter kan doen.

Tegelijkertijd sprak een verslaggeefster van NTV over ‘rechts als grootste gevaar voor de LHBTIQ’ers’. Zij wordt op veel social mediaberichten op de hak genomen en als voorbeeld aangehaald voor iemand die de plank misslaat.

En eerder werd een Duitse demonstrant lastig gevallen door deelnemers van de mars. Hij had een bordje bij zich met ‘Queer for Palestine are idiots’, dat werd afgepakt. Ook werd de man uitgedaagd en geïntimideerd. Hij beet van zich af door te duwen en werd daarbij gefilmd, waarna agenten aansnelden.

Geen oplossing

Voorlopig zal het debat op sociale media en andere plekken over de Gays for Palestine nog wel even doorgaan. Er is waarschijnlijk geen eenvoudige oplossing voor deze paradox, omdat het raakt aan verschillende waarden die mensen verschillend wegen: mensenrechten, zelfbeschikking, solidariteit, veiligheid en politieke verantwoordelijkheid.