Zubin Mehta verrast met boycot tegen Israël

De wereldberoemde dirigent Zubin Mehta heeft vriend en vijand verrast door een boycot tegen Israël aan te kondigen. De maestro heeft al zijn optredens in het land en bij het Israel Philharmonic Orchestra (IPO) afgezegd. Reden: het beleid van premier Benjamin Netanyahu in het Israëlisch-Palestijns conflict. Metha hoopt dat de premier na de zomer wordt weggestemd. In Israël heerst verbazing over zijn actie.

Mehta stond bekend om zijn liefde voor Israël en het Joodse volk, en kreeg daar ook veel waardering en zelfs prijzen voor. Maar dat deert de bijna negentigjarige maestro niet langer: het beleid van premier Netanyahu moet voor hem van tafel. Al zijn optredens bij het IPO heeft hij afgezegd. De dirigent wil zo een signaal afgeven en hoopt dat de Israëlische kiezers hem zullen horen.

Schouders ophalen

In Israël zijn velen verbaasd over de actie van Mehta. Wie denkt hij wel niet dat hij is, zeggen velen. Ook wordt getwijfeld aan het effect: bezoekers en medewerkers van het orkest zijn vaak progressief en dus meestal al tegen Netanyahu. Het grote publiek zal in Israël zijn schouders ophalen, klinkt het. Ook zou hij de complexiteit van de Israëlische samenleving negeren en er zo een karikatuur van maken.

Verkiezingen

Nu er een wapenstilstand in Gaza is en de wereld vooral bezig is met de strapatsen van de Amerikaanse president Donald Trump, lijkt de anti-Israëlbeweging in het slop te zitten of op zijn minst even te zijn geluwd. Mehta geeft tegenstanders van Israël met zijn boycotactie weer zuurstof om door te gaan, vinden critici, die zijn stap in deze fase niet begrijpen. Wel komen er na de zomer Knessetverkiezingen aan.

Optredens voor IDF

Tot voorheen was Mehta een grote fan van Israël. Hij stond erom bekend dat hij alles liet vallen om Israël te steunen. In juni 1967 stapte hij op de laatst beschikbare vlucht vanuit Europa en dirigeerde hij het IPO voor de troepen in Jeruzalem. In 1973, tijdens de Jom Kippoer-oorlog trad hij opnieuw op voor Israëlische soldaten. En in de jaren daarna verbond hij zich aan het IPO.

Gasmaskers

In 1991, nadat Saddam Hoessein Scud-raketten op Israël begon af te vuren, annuleerde Mehta al zijn andere afspraken. Hij vloog naar Israël en stond daar met zijn orkest. In de kleedkamer van de concertzaal van het IPO in Tel Aviv hangt nog een foto waarop Mehta en het orkest te zien zijn terwijl ze gasmaskers dragen. Ook sinds 7 oktober 2023 zette Mehta zich voor Israël in door zij steun uit te spreken, ook tijdens concerten.

Drie tenoren

Daar lijkt nu niets meer van over. Bij het grote publiek is de bijna negentigjarige Mehta – een Indiase dirigent die uit een Zoroastrische gemeenschap voortkomt – bekend om zijn werk met de Drie Tenoren. De charismatische maestro ging voor tijdens optredens van Luciano Pavarotti, José Carreras en Placido Domingo op het WK voetbal van 1990 en 1994. In de jaren negentig konden ze niet meer stuk. Ook daarna bleef Mehta bekend.