Actie Trump in Venezuela: impact op Joodse wereld? – Analyse

De Amerikaanse militaire actie in Venezuela en het oppakken van president Nicolas Maduro en zijn vrouw, hebben effect op het Amerikaanse continent: de Trump-doctrine wordt ontrold. Maar heeft de actie ook gevolgen voor de Joodse wereld? En zo ja, hoe zien die gevolgen er dan uit? Voor Israël is de actie in het eerste opzicht gunstig. Joden in Venezuela zitten vaak echter klem en kunnen moeilijk weg.

De wereld werd op zaterdag verrast met het nieuws dat in de nacht ervoor een militaire actie van Amerika in Venezuela had plaatsgevonden. Het Amerikaanse leger bestookte een aantal strategische doelen in de hoofdstad Caracas en speciale troepen wisten de Venezolaanse president Maduro en zijn echtgenote gevangen te nemen. Zij zijn onderweg naar New York, waar ze zullen worden berecht.

President Donald Trump gaf kort daarvoor groen licht voor de actie, die in de maanden ervoor in het geheim goed was voorbereid. Reeds langer was het onrustig in het Caribische gebied en in de buurt van Venezuela in het bijzonder, een land waar sinds 1998 een socialistisch regime aan de macht is dat nauw samenwerkt met Iran, China, Rusland en Noord-Korea.

Drugshandel

Illegale drugshandel vanuit Venezuela werd door de Trump-regering gebruikt als reden om tot acties over te gaan, zoals het wegschieten van drugsboten in de Caribische zee of het in beslag nemen van olietankers, vaak behorend tot de Russische schaduwvloot die ervoor bedoeld is om de westerse sancties te omzeilen. Het oppakken van dictator Maduro vormt het voorlopige slotstuk van Trump’s plan in het gebied.

Doctrine

Maar het is ook een eerste uitvoering van wat nu al de ‘Trump-doctrine’ wordt genoemd – die lijkt op de oude Monroe-doctrine. Dat komt op het volgende neer: de Verenigde Staten wensen geen inmenging van andere machten in hun achtertuin, in dit geval Latijns Amerika en de Cariben. Door het Venezolaanse regime te willen ontmantelen geeft Trump een krachtige boodschap af aan landen als Iran, Rusland en China: blijf uit de buurt.

Netwerk

Door de jaren heen kwam het socialistische regime in Caracas internationaal geïsoleerder te staan, waardoor het onder andere China, Rusland, Noord-Korea en Iran als partners opzocht. Die laatste twee landen hebben ook te maken met sancties. Door samen te werken, kunnen de regimes van al deze landen overeind blijven. Venezuela en Iran zijn partners in dit netwerk.

‘Welkom’

Het anti-Israëlgeluid van Maduro en zijn regime zijn bekend. Ze hebben zich al jaren geleden geschaard achter Iran en de Palestijnse zaak, onder meer door de Israëlische ambassade in Caracas te sluiten. Ook wordt Israël door Venezuela veroordeeld en tegengewerkt waar mogelijk. In die zin zou een regimewissel in het land ‘welkom’ zijn voor Jeruzalem, dat zo de as van aartsvijand Iran weer een beetje ontmantelt ziet.

Iran, let op!

In Israël heeft oppositieleider Yair Lapid al gereageerd op de gevangenname van Maduro. ‘Het regime in Iran moet goed in de gaten houden wat er in Venezuela gebeurt’, schreef hij zaterdag op X.com. Premier Benjamin Netanyahu had een paar dagen geleden al gezegd dat Iran maar snel ‘wapens moet sturen naar Venezuela’, omdat beide landen onder één hoedje spelen.

Wapens

Het is bij het schrijven van dit artikel nog nonduidelijk of het regime in Caracas echt valt: de kop van de draak is afgehakt, maar het lichaam blijft en er komt misschien een nieuwe kop. Echter, als het regime omvalt en Venezuela een andere richting kiest, dan heeft Israël daar alleen maar bij te winnen omdat Teheran en zijn netwerk dan een bondgenoot kwijt zijn. Tevens stelt Israël dan Iran mogelijk wapens naar de VS smokkelt via Venezuela. Dat zou dan ook voorbij zijn.

Joods Venezuela

Venezuela zelf kent een Joodse gemeenschap. Velen zijn al gevlucht, omdat het leven onder het regime sociaal en economisch lastig voor te houden is. Eerder gaf een vooraanstaande rabbijn al aan dat Venezolaanse Joden proberen gewoon hun leven te leiden. Door het afsluiten van het luchtruim schoten de prijzen plots omhoog, wat ook hun dagelijks leven beïnvloedt.

Vluchten?

Vluchten kan ook voor Joden niet meer: vliegtickets die nog te krijgen waren, zijn inmiddels verviervoudigd. Joden die willen vluchten laten zich naar de grens met Colombia brengen, om eenmaal in dat buurland te proberen met dure tickets weg te komen naar bijvoorbeeld Miami, een plek waar al veel Venezolanen zijn. Ook Madrid wordt als bestemming genoemd.