‘AIVD gebruikte Pegasus-spionagesoftware op Ridouan Taghi’

De telefoon van topcrimineel Ridouan Taghi is in 2019 door de AIVD bespied met het omstreden Pegasus-programma. Dat stelt de Volkskrant in een artikel. De dienst werd na de moord op advocaat Derk Wiersum gevraagd om mee te helpen in het vinden van Taghi, die toen spoorloos was. De AIVD kocht de software, het Pegasus-programma, van het Israëlische concern NSO Group Technologies. Het vorige kabinet heeft afgesproken dat de Nederlandse politie alleen hacksoftware mag inkopen bij leveranciers die niet aan dubieuze regimes leveren, maar die beperking gold niet voor de inlichtingendiensten.

Het Pegasus-programma wordt niet alleen door overheidsdiensten gebruikt om terroristen en criminelen mee op te sporen, maar is mettertijd ook ingezet om oppositieleden, activisten en journalisten te bespioneren. Dart gebeurde onder andere in Hongarije, Polen en Saoedi-Arabië. Formeel verbiedt NSO dit soort gebruik, maar de firma doet volgens critici te weinig om misbruik daadwerkelijk tegen te gaan. Ook in Israël zelf is er een groot schandaal geweest waarbij journalisten, politici en andere prominenten met Pegasus zijn bespied. Er waren soortgelijke affaires in Spanje en Griekenland.

“Liever wil je dit soort middelen niet hoeven inkopen,” zegt Bart Schermer, hoogleraar privacy en cybercrime aan de Universiteit Leiden, tegen de Volkskrant. Hij wijst erop dat NSO Group een commercieel bedrijf is met commerciële belangen. “Bovendien kun je je bij de lijst met cliënten van NSO Group afvragen of je daartussen wilt staan. Als je niet wilt dat zo’n leverancier ook dubieuze regimes faciliteert, moet je ermee stoppen.” Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt in de krant: “Dit is een indringender vorm van afluisteren dan wat je in het boek 1984 van Orwell ziet. Ik wil weten binnen welk kader het is ingezet, tegen welke categorieën personen, en hoe het toezicht is georganiseerd. Ook wil ik weten wat de premier ervan vindt.”

De AIVD wil niet ingaan op vragen over het gebruik van hacksoftware, de relatie met NSO Group of het hacken van T., aldus de Volkskrant. Ook NSO Group wil niet zeggen of Nederland een klant is. ‘Technologie van NSO is door opsporingsdiensten wereldwijd gebruikt om terroristische aanvallen te voorkomen. Als gevolg van strikte geheimhoudingsovereenkomsten kunnen we niets zeggen over onze klanten’, schrijft het concern. Taghi’s advocaat Inez Weski vindt dat je ‘grote vraagtekens’ kunt plaatsen zijn bij de rol van de AIVD en de gebruikte opsporingsmiddelen. Volgens haar is Pegasus ‘een buitenwettelijk technisch middel’. Verder stelt ze dat de verdediging ‘tot op heden niets heeft mogen toetsen’.

Lees meer:
Israël in de ban van ‘Pegasus’, wat is er aan de hand en wat is het?
Het Israëlische techbedrijf NSO ontwikkelde Pegasus, een ‘zero click’ spyware-programma waarmee telefoons zowat volledig kunnen worden gehackt. Een smartphone die door Pegasus wordt geïnfiltreerd, opent zich volledig voor de vijandige hacker. Telefoongesprekken kunnen worden afgeluisterd, alle foto’s en video’s kunnen worden ingezien en de microfoon en camera kunnen vanaf een afstand worden bediend om mee te luisteren of kijken.