Auschwitzcomité viert zeventig jaar met memorabele redes

Mirjam Sterk op 70 jaar NAC (beeld: Instagram)
Mirjam Sterk op 70 jaar NAC (beeld: Instagram)

Het Nederlands Auschwitz Comité (NAC) bestaat zeventig jaar. Dat werd vorige weet gevierd, onder meer met een toespraak van directeur Emile Schrijver van het Joods Cultureel Kwartier (JCK). Nabij de musea liggen twee monumenten van het NAC. Ook minister Mirjam Sterk (CDA) van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport hield een rede op de jubileumbijeenkomst.

In het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam vierde het NAC afgelopen donderdag haar zeventigjarig bestaan. In 1956 werd de organisatie opgericht door een handjevol mensen dat wilde vechten voor de herinnering aan de Sjoa en wilde voorkomen dat een dergelijke catastrofe opnieuw zou gebeuren. Tegenwoordig is het NAC niet meer weg te denken uit de samenleving.

Andriesse

In het KIT kwamen allerlei mensen samen, onder wie Joodse en niet-Joodse bestuurders. Een van hen was minister Sterk, die onlangs met onder meer NAC-voorzitter Linda Clewits en overlevende Miel Andriesse afreisde naar Auschwitz. “Begin jaren vijftig was de stilte over de Holocaust oorverdovend. Niet alleen op straat werd erover gezwegen,  ook de overheid liet overlevenden in de kou staan,” zei Sterk.

De voorkeur van een aantal leden [van het NAC, red.] voor het communisme maakte ze, in een tijd van Koude Oorlog, opnieuw tot buitenstaander, zei de christendemocrate. “Het maakte de eerste jaren van het Comité er niet makkelijker op. Een pijnlijke constatering. Verhalen zoals die van Miel kruipen onder je huid. Hetzelfde gebeurde me met de verhalen van Comitéleden van het eerste uur.”

Grondbeginselen

Sterk vertelde over het werk van het NAC door de aren heen en benadrukte het belang van het Namenmonument. “De grondbeginselen van onze democratische rechtsstaat zijn verankerd in de wet. Maar wij blazen ze elke dag nieuw leven in met óns handelen. Op het schoolplein, langs het sportveld, op werk en ja, ook in Kamer en kabinet zullen we ons moeten blijven uitspreken voor het goede en tegen het kwade.”

Luisteren en praten met elkaar zijn en blijven in een democratie belangrijk, aldus Sterk. “Door zo in onze samenleving te staan, kunnen we heel misschien recht doen aan de ouders van Miel en al die andere volwassenen en kinderen die niet zijn teruggekomen. Alle levens die ze nooit hebben mogen leven en de kinderen die ze nooit hebben mogen krijgen. De enige manier om hen te eren, is door hun verhalen te blijven vertellen, hun namen te blijven noemen en er met elkaar voor te zorgen dat dit nooit meer gebeurt.”

Moreel kompas

Ook directeur Emile Schrijver van het JCK hield een toespraak. Hij vroeg zich af in hoeverre Auschwitz nog een moreel kompas is. “Wat ooit alleen met de grootste eerbied behandeld mocht worden, wordt nu bespot. En dus moeten ook de oorlogsmonumenten en de cultus die zij vertegenwoordigen eraan geloven. Dan wordt het monument op de Dam beklad. En zo ligt het ooit zo imposante Nooit meer Auschwitz verguisd in stukken.”

Wie ooit dacht blind te kunnen navigeren op dat oude motto, is nu toch verdwaald, aldus Schrijver. “Die is terechtgekomen in een nieuwe wereld, waar oude regels niet meer gelden. In die wereld doemen lang overwonnen gewaande gevaren opnieuw op. Maar er kunnen ook onverwachte kansen liggen. Wie weet bieden die ooit wel de sleutel om die oude gevaren, op onverwachte en onbeproefde wijze, het hoofd te bieden.”

Barnouw

Volgens Schrijver wordt er de laatste tijd op hihilistische wijze naar de Holocaust gekeken. David Barnouw stelt vast dat die moet concurreren met andere genocides. En auteur Arnon Grunberg sprak erover met Aleida Assmann, een Duitse literatuurhistorica die veel gepubliceerd heeft over de herinneringscultuur. “We zijn niet gedwongen om het voortdurend met elkaar te vergelijken,” zei Assmann.

In zijn rede breidde Schrijver het uit naar de hele samenleving. “We zijn niet gedwongen om allemaal hetzelfde te denken. We zijn niet gedwongen om ons voortdurend te verantwoorden voor wat we vinden of zelfs wat we voelen. We zijn niet gedwongen om te accepteren dat anderen voor ons bepalen wie we wel en niet mogen herdenken,” aldus de bestuurder.

Waarom is dat belangrijk? vroeg Schrijver zich af. “Omdat in het huidige klimaat het risico bestaat dat het enorme trauma dat de Holocaust voor de Joodse gemeenschap nog steeds is, en de compassie die dat van de Nederlandse samenleving verdient, geslachtofferd worden op het hakblok van het publieke debat, waarin alles wel voortdurend met elkaar vergeleken wordt.”

Vrije ruimte

“De pijn die dat bij de Joodse gemeenschap veroorzaakt, en het isolement dat ze daarmee voelen, is voor velen maximaal nevenschade, want Gaza, want Israël, want, want, want,” aldus Schrijver, die zal blijven vechten voor de vrije ruimte om zijn vele tientallen in de oorlog vermoorde familieleden te herdenken.

“Samen met die zes miljoen anderen, onafhankelijk van wat er verder in de wereld gebeurt, en ook onafhankelijk van hoe verschrikkelijk ik dat evenzeer vind. Dat is de toekomst van mijn herdenken, en als dat moeilijker wordt, dan zal ik harder terugvechten voor die vrije ruimte.”

Beeldmerk Jonet.nl.Waardeert u dit artikel?

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Donatie
Betaalmethode
American Express
Discover
MasterCard
Visa
Maestro
Ondersteunde creditcards: American Express, Discover, MasterCard, Visa, Maestro
 
Kies uw betaalmethode

Wil je meer informatie of een hoger bedrag doneren? Ga naar jonet.nl/doneren

Categorie:

Home » Nieuws » Auschwitzcomité viert zeventig jaar met memorabele redes