Boek ‘Veerkracht’ over Joodse naoorlogse jeugdbewegingen in Israël gepresenteerd

De auteurs van Veerkracht, een boek over de Joodse jeugdbewegingen in het Nederland van net na de oorlog, hebben hun publicatie in Israël gepresenteerd. Manfred Gerstenfeld en Wendy Cohen-Wierda hebben voor dit project ruim zeventig oud-leden van de diverse Joodse jeugdbewegingen geïnterviewd. Velen van hen wonen sinds jaar en dag in Israël en tien van hen waren donderdag bij de bijeenkomst aanwezig. Voor co-auteur Cohen-Wierda was het een extra bijzondere bijeenkomst, omdat het haar eerste boek was dat ze als auteur kon presenteren.

Nooit vergeten
De avond was georganiseerd door het Center for Research on Dutch Jewry van de Hebrew University in Jeruzalem in samenwerking met uitgever René van Praag. Behalve de tien oud-leden van clubs als Bne Akiwa, Hasjalsjelet en Haboniem zaten er nog zo’n tachtig geïnteresseerden in de zaal. De auteurs hielden een praatje, evenals professor Avraham Wijler, die wees op het belang van dergelijke oral history-projecten waarmee unieke aspecten van de Joodse geschiedenis aan de vergetelheid worden onttrokken. Er waren ook liedjes te horen zoals die vroeger door deze groepen werden gezongen, rond het kampvuur en in clubhuizen. Veel van de aanwezigen waren de teksten niet vergeten en zongen uit volle borst mee.

Niet te onderschatten
In de Joodse jeugdbewegingen konden de kinderen die de Tweede Wereldoorlog hadden overleefd – in kampen of onderduik – eindelijk weer volledig Joods zijn. Ze konden daar Hebreeuwse liedjes zingen en hun jarenlange onderdrukte identiteit terugvinden. Daarmee valt de rol die deze organisaties hebben gespeeld voor het herrijzend Jodendom in Nederland niet te onderschatten, aldus uitgever Van Praag. Hij heeft Veerkracht recent al in Nederland uitgebracht. Met deze avond heeft ook de Nederlands-Joodse gemeenschap in Israël met het boek kennisgemaakt.

Friezin in Israël
Co-auteur Wendy Cohen-Wierda is van oorsprong Fries en heeft geen Joodse wortels. In 2004 vestigde ze zich definitief in Israël om daar met haar Israëlische partner een gezin te stichten. Ze woont in Zur Hadassa, vlakbij Jeruzalem. Al vijftien jaar is Cohen-Wierda assistent van publicist Manfred Gerstenfeld. Ze helpt hem bij het researchen van zijn artikelen en boeken, waarin onder andere het hedendaags antisemitisme wordt geanalyseerd. 

Eerste keer
Veerkracht is het eerste project waarbij ze de credit co-auteur verwierf. Uit haar toespraak: ‘Ik woon al zo’n twintig jaar in Israel. Een niet-Jood in een omgeving die voor meer dan negentig procent Joods is. Ondanks het feit dat ik officieel niet tot het Jodendom ben overgegaan noemt Manfred mij sociologisch Joods. Maar eigenlijk ben ik van oorspong een outsider. Ik ben een niet-Joods provinciaaltje, die nog nooit een dag van haar leven in een jeugdbeweging heeft doorgebracht’.

Wekelijkse pe’oela
Sinds het begin van het boekproject, in 2013, heeft Cohen-Wierda zeker 72 mensen gesproken over hun ervaringen in een jeugdbeweging. ‘Ik heb me weleens afgevraagd hoe ik het in een jeugdbeweging zou hebben gevonden. Ik denk dat ik een wekelijkse pe’oela (bijeenkomst red.) nog wel aangekund had, maar dat een zomerkamp helemaal niets voor mij zou zijn geweest want als klein meisje kon ik geen nacht van huis zonder mem‘, aldus Cohen-Wierda in haar toespraak.

Lees ook: