Brieven naar Concertgebouw over Chanoeka-concert

Verbijsterde burgers en pro-Israëlisch activisten hebben brieven geschreven aan de directie van het Koninklijk Concertgebouw over het afgelasten van het jaarlijkse Chanoeka-concert. Dat gaat niet door omdat de Joodse organisatie ervan een voorzanger had uitgenodigd die reservist is in het Israëlische leger (IDF). Ook heeft een activiste een brief aan de koning geschreven over de kwestie.

De verontwaardiging was groot toen zondag duidelijk werd dat het concert niet doorgaat. Cantor Shai Abramson is een van de beste voorzangers uit Israël en ter wereld, maar omdat hij ook reservist is voor het IDF wil de directie van het Concertgebouw hem niet over de vloer hebben. Ook is het huurcontract voor het concert verscheurd. De stichting Chanukah Concert wil doorgaan en neemt juridische stappen om het af te dwingen.

Onder druk

Inmiddels hebben verschillende personen en organisaties brieven geschreven aan het Concertgebouw. Een van hen is de Rotterdamse Ishèle Levy, die stelt dat de directie aan ‘discriminatie, verpakt als zorgvuldigheid’ doet. Ook zou de directie onder druk staan van anti-Israëlactivisten. ‘Alles wijst erop dat u reageert op externe activistische, anti-Israëlische druk, niet op een intern artistiek of moreel standpunt’.

Waarden

‘Wat hier gebeurt, is diep schokkend. Een cantor wordt geweerd, niet vanwege zijn stem of zijn muziek, maar omdat het Concertgebouw stelt dat hij als cantor binnen het Israëlische leger het IDF zou vertegenwoordigen. ‘Dat een Nederlands topinstituut als het Concertgebouw buigt voor dit soort activistische, anti-Israëlische druk, raakt aan de kern van onze waarden: vrijheid van religie, kunst en identiteit’, aldus Levy.

‘Hij vervult daar de rol van Chief Cantor een religieuze en ceremoniële functie binnen het leger, vergelijkbaar met een legerpredikant. Hij is geen gevechtsmilitair, maar een geestelijk en muzikaal vertegenwoordiger. Hij leidt gebeden bij nationale herdenkingen, zingt bij begrafenissen van gesneuvelde soldaten en vertegenwoordigt Israël bij officiële ceremonies. Zijn werk is religieus en cultureel, niet politiek of strijdlustig’.

Moreel kompas

Wie meent op te komen voor rechtvaardigheid, maar in de praktijk Joden weert van een podium, is zelf verdwaald in zijn morele kompas, stelt Levy vast, die spreek van ‘sluipende normalisering’ van Jodenhaat. ‘Wij hebben niets tegen Joden, maar liever niet déze Jood op dít podium, want dat ligt gevoelig. Dat is precies hoe het begint. Niet met geweld, maar met uitsluiting, verontschuldigingen en angst om aanstoot te geven’.

Jodenvervolging

Levy: ‘Instellingen die zo handelen, laten zien dat ze niet meer geleid worden door principes, maar door paniek. En dat is dodelijk voor elke vorm van vrije cultuur’. In 1941 werden de Joodse muzikanten van het Concertgebouw verwijderd en vervolgens bleef het orkest optreden voor Duitsers en NSB’ers. ‘Joodse musici die waren ontslagen, zijn deels gedeporteerd en vermoord. Pas na de oorlog kwam erkenning’.

Echo

De geschiedenis herhaalt zich niet letterlijk, maar haar echo klinkt vandaag in uw zalen, schrijft Levy. ‘Wie zwijgt, zijn meestal niet de slechten, maar de voorzichtigen. Daarom mijn vraag aan u: Wachten we tot er over enkele jaren opnieuw een plaquette hangt, om te erkennen wat we vandaag hadden kunnen voorkomen? Of kiest u er nu voor om trouw te blijven aan de waarden die u zegt te vertegenwoordigen?’

Christenen

Inmiddels is de brief al door meer dan 145 mensen ondertekend. Wie eronder wil, kan mevrouw Levy mailen op contactdesk4U@gmail.com. Voor-, achternaam en woonplaats zijn vereist. De brief snel de deur uit. Niet alleen deze, maar ook een andere brief is inmiddels naar het Concertgebouw gegaan: Christenen voor Israël (CvI) roept de directie op om het besluit te herzien en het Chanoeka-concert met Abramson door te laten gaan.

Precedent

Net als Levy haat CvI de bange jaren ’40-’45 aan. ‘Wéér wordt de Joodse gemeenschap buitengesloten, ditmaal onder maatschappelijke en politieke druk. Daarmee wordt een pijnlijk en gevaarlijk precedent geschapen. U weet dat vele theaters, schouwburgen en andere openbare gebouwen de afgelopen twee jaar al de deuren hebben gesloten voor Joodse cultuur en Joodse artiesten, allemaal onder intimidatie van actiegroepen’.

Excuses

Directeur Frank van Oordt en voorzitter Frank Heikoop schrijven: ‘Wij roepen u dringend op dit besluit te herzien en excuses aan te bieden aan de Joodse gemeenschap in Nederland. Alleen zo kan het Concertgebouw laten zien dat het werkelijk geleerd heeft van het verleden’. De brief is ook gericht op het Amsterdamse college van burgemeester en wethouders, waaraan schriftelijke vragen aan zijn gesteld door JA21 in de gemeenteraad.

Koning bewegen

Tot slot is er de pro-Israëlische, Urker activiste en zangeres Geke van der Sloot. Die probeert met actiegroep Opstaan tegen Antisemitisme koning Willem-Alexander te bewegen om tegen het Koninklijk Concertgebouw op te treden. Zij zegt dat ‘de woede en het verdriet binnen de Joodse gemeenschap – in Nederland én Israël – groot zijn. Het Concertgebouw heeft een verkeerde afslag genomen. Dit gedrag mag niet zonder gevolg blijven’.