Van Weel: optimistisch over fase twee 20-puntenplan

In de Eerste Kamer is vergaderd over het Nederlandse buitenlandbeleid. Onder meer het conflict tussen Israël en de Palestijnen werd besproken. Demissionair minister David van Weel (VVD) van Buitenlandse Zaken zei optimistisch te zijn over de volgende fase van het 20-puntenplan van Donald Trump. “De Palestijnen beseffen dat ze nu niet kunnen besturen. Er ligt een plan voor de wederopbouw dat Nederland steunt.” Verder stelde hij vast dat het Hamas is dat het bestand telkens schendt en niet goed meewerkt.

In sprak Van Weel over het 20 puntenplan. “Ik ben optimistisch, omdat ook Israël zich heeft gecommitteerd aan dit plan, aan alle fases, inclusief de terugtrekking uit Gaza en inclusief het toestaan van ongelimiteerde humanitaire hulp. In al de jaren dat ik rondloop en te maken heb met het vredesproces in het Midden-Oosten, en dat zijn er nogal wat, heb ik nog nooit zoveel stars aligned gezien als nu in dit plan.”

Perspectief

Van Weel onderkent dat het geen perfect plan is. “Maar het is wel een plan dat het perspectief van de tweestatenoplossing openhoudt. Het is een plan dat niet alleen voorziet in een staakt-het-vuren vandaag, maar ook in hoe we morgen de enorm moeilijke situatie in Gaza gaan verbeteren en oplossen. Daarmee is het een plan waarmee we perspectief kunnen creëren.”

Perspectief is nodig, want Van Weel denkt dat ‘niemand in Nederland en wereldwijd deze oorlog nog een dag langer had willen zien doorgaan’. De volgende fase kan volgens hem goed verlopen, maar zal niet gemakkelijk zijn. “Een van de moeilijkste zaken in die volgende fase wordt het ontwapenen van Hamas.” Van Weel zegt ervan op de hoogte te zijn dat Hamas zou beseffen dat het de oorlog ‘verloren’ heeft.

Hoop

“Hamas wordt verantwoordelijk gehouden voor de totale verwoesting van alles wat er in Gaza was en is, dus there is no way out. Dat geeft mij hoop, want als de landen die uiteindelijk de onderhandelingen met Hamas voeren dit zeggen en ervan overtuigd zijn dat dit de eindsituatie is waar ook Hamas zelf zich aan gecommitteerd heeft, dan hebben we een begin van een oplossing,” aldus de demissionair minister.

Karimi

Linkse partijen in de Eerste Kamer namen daar geen genoegen mee, senator Farah Karimi (GroenLinks-PvdA) voorop. “Wie het Midden-Oosten en dit conflict kent, weet dat het niet zo kan zijn dat men zich nu alleen eenzijdig zou richten op Hamas en dat er dan een oplossing komt. Dat gaat niet gebeuren. Ik ben echt heel erg benieuwd hoe de minister de rol van Israël daarbij ziet en hoe de regering-Netanyahu, die dit eigenlijk allemaal niet wil.”

Zij vervolgde: “Wat in de West Bank gebeurd is, is een teken dat men dat grote plan van een groot Israël eigenlijk nog steeds niet heeft opgegeven. Dus waarop is dat optimisme gebaseerd?” Van Weel benadrukte dat fase twee er moet komen. “Daarom ben ik er ook voor om te kijken: waar kunnen wij, als Nederland, onze rol vervullen om ervoor te zorgen dat de partijen.”

Genocidaal of genocide?

Volgens Van Weel heeft Nederland ‘degelijk nog invloed op Israël, ook omdat wij de relatie wel behouden hebben, ondanks de kritiek die we hebben gehad op het optreden. Hoe kunnen wij er als Nederland voor zorgen dat alle partijen, waaronder Israël, bewegen in de richting van de implementatie van fase 2? Als die er niet komt, dan zijn we weer terug bij af’. Volgens Karimi voert Israël een ‘genocidale’ oorlog.

SP-senator Bastiaan van Apeldoorn overtapte Karimi. De SP blijft spreken over ‘genocide’ en leek vooral Israël de schuld te geven van het schenden van het wapenbestand met Hamas. Van Weel: “U heeft het elke keer over de schending van het bestand door Israël, maar laten we toch elke keer weer benadrukken dat aan die schendingen een schending van het bestand door Hamas voorafgaat.”

Hamas werkt tegen

De minister vervolgde: “Laten we niet vergeten dat er nog steeds een terreurorganisatie zit in Gaza, waartegen Israël, ook tijdens een bestand, wel het recht heeft zich te verdedigen.” Ook stelt hij vast dat juist Hamas niet meewerkt aan dit bestand. “Als voorbeeld noem ik dan even het teruggeven van de lichamen van overleden gijzelaars, waarbij ik weet dat Hamas weet waar een aantal van deze lichamen zich bevinden. Dat is niet onder het puin of op een moeilijk bereikbare plek, maar ze kiezen er wel voor om die lichamen niet terug te geven, wetende hoe belangrijk het is in de Joodse cultuur om die lichamen wel terug te krijgen.”

Boodschappen

Nederland staat in contact met alle spelers in het Midden-Oosten, als een van de weinigen, aldus Van Weel. Ook Duitsland bekleedt zo’n positie. “U heeft mijn collega [Johann, red] Wadephul wellicht kunnen zien in Tel Aviv, eergister. Net als hij krijg ik van Arabische landen boodschappen mee voor de regering van Netanyahu die nog maar een paar landen kunnen overbrengen; daar zijn wij er ook een van. Ook dat heeft nu, in deze fase, zijn merites.”

Liaison

De geschiedenis zal moeten oordelen hoe Nederland en de EU met Israël zijn omgegaan, aldus Van Weel. Op dit moment is het moeilijk om conclusies te trekken. Zelfs in demissionaire status doet het kabinet momenteel wat het kan, aldus de VVD-minister. In die zin is Nederland momenteel weer een liaison tussen Israël en landen in de moslimwereld.

Bekijk de hele vergadering in de Eerste Kamer hier.