Doden Khamenei kon door lang Israëlisch speurwerk

Het uitschakelen van opperste leider Ali Khamenei (86) en 48 andere bonzen uit de top van het Iraanse regime, zaterdag en daarna, vergde de Israëlische diensten jarenlang van intensief inlichtingenwerk Zo werden vrijwel alle beveiligingscamera’s op straat in Teheran gehackt, aldus de Financial Times in een reconstructie. Deze en andere middelen werden ingezet om tot het cruciale moment van zaterdag te kunnen komen.

Nietsvermoedend ging ayatollah Khamenei op zaterdagochtend in zijn compound het gesprek aan met een deel van zijn entourage, onder wie de minister van Defensie en hooggeplaatste inlichtingenbazen. Een aantal uur daarvoor wisten de Israëlische diensten met zekerheid dat de Iraanse bonzen daar op dat moment zouden zijn, waarna met de Amerikanen werd afgestemd dat de aanval eerder kon worden ingezet.

Aan de thee

Eerder, want eigenlijk zouden Israël en de VS nog een paar dagen langer wachten. Maar deze kans konden ze niet aan zich voorbij laten gaan. Terwijl Khamenei en zijn vrienden – vermoedelijk – aan de thee zaten, vielen er dertig precisiegranaten op hun hoofd, de compound verwoestend. De rest is geschiedenis. Later werd ook ex-president Ahmadinejad vermoord, evenals vele anderen. De teller staat nu op 49 ge-elimineerde topfiguren.

Geheim netwerk

De Financial Times beschikt over informatie van zeker zes betrouwbare bronnen over de aanloop naar de actie van zaterdagochtend. Jarenlang bouwden de Israëlische diensten aan een geheim netwerk in Iran dat steeds dieper groef. Volgens twee personen die bekend zijn met de zaak, waren vrijwel alle verkeerscamera’s in Teheran al jaren gehackt. De beelden werden versleuteld en naar servers in Tel Aviv en Zuid-Israël verzonden.

Sharon

De opbouw naar dit alles begon 25 jaar eerder, in 2001, toen destijds premier Ariel Sharon van Israël de Mossad opdracht gaf om Iran prioriteit te geven. “‘Alles wat de Mossad doet is prima,” zei Sharon tegen het hoofd van de dienst. “Wat ik nodig heb, is Iran. Dat is jouw doelwit.” Sindsdien is het Iraanse kernprogramma gesaboteerd, zijn Iraanse wetenschappers gedood, Iraanse bondgenoten bestreden en is Syrië tegengewerkt.

Nuttige hoek

De Israëliërs zagen hoe twee beveiligers van topfiguren op zaterdagochtend aan kwamen bij de compound van Khamenei. Een van hen zei dat een van de camera’s een bijzonder nuttige hoek had, waardoor ze konden vaststellen waar de mannen hun auto’s graag parkeerden en de Israëli’s zo een kijkje konden nemen in het dagelijks leven op een ogenschijnlijk onbeduidend deel van het streng bewaakte complex.

Levenspatroon

Ook was er al van alles over de twee beveiligers en vele andere veiligheidsmensen bekend. Complexe algoritmen voegden details toe aan dossiers over deze personen, waaronder hun adressen, diensturen, routes naar hun werk en, het allerbelangrijkste, wie ze moesten beschermen en vervoeren. Dit is waarmee de Israëlische diensten een zogenoemd ‘levenspatroon’ opbouwden.

Zendmasten

Niet alleen de diensten van Israël maar ook de Amerikaanse CIA was jarenlang in Iran actief. Beiden deelden informatie. Het gaat om honderden verschillende inlichtingenstromen, aldus de krant. In de uren voor de aanval van zaterdag wist Israël eveneens zo’n twaalf zendmasten in de buurt van de compound te verstoren, waardoor het leek alsof de telefoons bezet waren en Khamenei’s beveiligingsteam geen waarschuwingen konden krijgen.

Teheran kennen

Lang voordat de bommen vielen ‘kenden we Teheran net zo goed als Jeruzalem’, zei een huidige Israëlische inlichtingenofficier. “En als je een plek zo goed kent als de straat waar je bent opgegroeid, valt je het kleinste detail op dat niet klopt.” Alle krediet gaat naar Israëls geavanceerde inlichtingeneenheid 8.200 van de Mossad. Agenten werden ter plaatse ingezet om enorme hoeveelheden data werden verwerkt in dagelijkse rapporten.

Tactische kwestie

“In de Israëlische inlichtingencultuur is het verzamelen van inlichtingen over doelwitten de meest essentiële tactische kwestie; het is bedoeld om een ​​strategie mogelijk te maken,” aldus Itai Shapira, een brigadegeneraal in de Israëlische militaire reserve en veteraan van de inlichtingendienst. “Als de besluitnemer beslist dat iemand moet worden geliquideerd, dan is de Israëlische gewoonte: Wij zorgen voor de benodigde inlichtingen.”

Cyber

Al vorig jaar, tijdens de twaalfdaagse luchtoorlog tussen Israël en Iran, werden kernwetenschappers, militaire leiders en hoge ingenieurs omgelegd met dank aan het werk van de Israëlische inlichtingendiensten. Ook dat gebeurde binnen een paar minuten na de eerste aanvalsgolf. Dat kon omdat de Iraanse luchtafweer middels cyberaanvallen was uitgeschakeld.

Precisie-raketten

Radars van door Rusland gebouwde afweersystemen konden worden vernietigd door Israëlische precisieraketten, aldus de Financial Times. Zowel in juni 2025 als nu beschikken Israëlische piloten over een specifiek type raket, de Sparrow, die in staat is om een ​​doelwit zo klein als een eettafel te raken op meer dan duizend kilometer afstand – ver van Iran en buiten het bereik van al zijn luchtafweersystemen.

Bunkers

Khamenei leefde, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Hezbollah-leider Hassan Nasrallah, niet verborgen en kwam vaak in het openbaar. De ayatollah zou er prat op zijn gegaan als martelaar te willen sterven, eraan toevoegend dat zijn leven niet van belang zou zijn voor het voortbestaan van de islamitische republiek. Wel gebruikte hij twee bunkers, zeker ook tijdens de oorlog van juni 2025.

Onderhandelingen

Israël besloot destijds niet om Khamenei te liquideren. In plaats daarvan richtte het zich voornamelijk op de leiding van de Islamitische Revolutionaire Garde, raketlanceerinstallaties en -voorraden, en de nucleaire faciliteiten en wetenschappers van Iran. En in aanloop naar de aanval van zaterdag ging het regime er nog van uit dat er nog onderhandelingen met de VS in Wenen en Oman zouden komen.

Geduld Trump

President Donald Trump zou eind vorige week echter zijn geduld hebben verloren, waarna de informatie over de bijeenkomst van Khamenei in de compound de rest deed. Op vrijdagmiddag om 15.38 uur lokale tijd gaf Trump groen licht voor de militaire operatie Epische Furie. Vervolgens maakte het Amerikaanse leger de weg vrij voor de Israëlische luchtmacht om Khamenei en zijn trawanten te bombarderen.

Ochtend

Israël en de VS vallen het Iraanse regime sinds zaterdag 28 februari aan om daar mee af te rekenen. Het doel is om het regime op zijn minst dusdanig te verzwakken dat het in de komende jaren geen bedreiging vormt voor Israël en vele andere landen. Mogelijke ‘bijvangst’ is een volksopstand die moet zorgen voor een nieuwe regering die zich aan de kant van Israël, het westen en gematigde moslimlanden zal scharen.