Hoe Joods Amerika ‘250 jaar Verenigde Staten’ viert

‘Shabbat 250’. Meedoen met de festiviteiten van de Trump-regering of niet? Dat is voor velen in Joods Amerika de grote vraag als het gaat om het 250ste verjaardagsfeest van de Verenigde Staten. Op 4 juli 1776 werd in Philadelphia de Onafhankelijkheidsverklaring getekend. Anno 2026 viert een verdeelde natie dit gegeven, zij het in een politiek en maatschappelijk verdeeld land. Hoe verhoudt Joods Amerika zich daartoe?

Voor veel Joodse Amerikanen is het jubileum een moment val stil staan bij iets wat in de Joodse geschiedenis uitzonderlijk is: de Verenigde Staten boden gedurende meer dan twee eeuwen ongekende mogelijkheden voor Joods religieus en maatschappelijk leven. Godsdienstvrijheid is in de Amerikaanse grondwet verankerd en heeft de Joden in het land veel goeds gebracht.

Groot, groter, grootst

De aanloop naar de officiële festiviteiten, die in de nacht van vrijdag op zaterdag begonnen en groot, groter, grootst moeten zijn, kwam op 17 mei groot aantal christelijke sprekers en een rabbijn bijeen op de National Mall in Washington DC om samen met president Donald Trump een negen uur durende gebedsdienst te houden. Rededicate 250 was het religieuze onderdeel van de feestelijkheden.

Geen islam

Al maanden is de regering bezig om van deze Onafhankelijkheidsdag een succes te maken, zij het dat de invulling ervan draait om politieke boodschappen. Zo waren op de gebedsdienst geen vertegenwoordigers van andere religies meedoen. Trump riep Joden op om eerst de sjabbat te vieren, de Joodse rustdag van vrijdagavond tot zaterdagavond, en ook moedigde hij andere Amerikanen aan om dit ritueel ook te overwegen.

Gebed

“Ter ere van 250 glorieuze jaren Amerikaanse onafhankelijkheid en in het weekend van Rededicate 250, een nationaal jubileum van gebed, lofprijzing en dankzegging, worden Joodse Amerikanen aangemoedigd om een ​​nationale sjabbat in acht te nemen,” zei Trump op 4 mei tijdens de proclamatie van de Joods-Amerikaanse erfgoedmaand. Het ging om de sjabbat van 15 op 16 mei.

Ivanka

Trumps oproep was mogelijk ingegeven door dochter Ivanka Trump, die Joods werd voordat ze met haar Joodse echtgenoot Jared Kushner trouwde. Ook weerspiegelen zijn woorden de erfenis van de conservatief-christelijke activist Charlie Kirk, die in september met kogels werd vermoord. Kirks boek, waarin hij beschrijft hoe hij elke week ‘een Joodse sjabbat’ in acht nam, is inmiddels postuum gepubliceerd.

Gemengde reacties

De oproep van Trump om mee te doen met gebedsdienst en de sjabbat in acht te nemen zorgde binnen Joods Amerika voor gemengde reacties. Sommigen waardeerden het en promootten eigen Sjabbat-diensten onder de vlag van ‘Shabbat 250‘. Anderen vonden dat Trump het Jodendom misbruikt en politiseert voor zijn eigen doeleinden. Hij zou het christelijk-nationalisme ermee bevorderen.

Orthodoxen

Het zijn vooral orthodoxe Joden die mee willen doen met de Trump-machine. Over het algemeen zijn zij politiek conservatiever. “Dit weekend zullen we, op aandringen van president Trump, Shabbat 250 herdenken,” zei rabbijn Josh Joseph van de Orthodoxe Unie over de oproep van Trump. “We zullen stilstaan ​​bij alle zegeningen die de Almachtige de Amerikaanse Joden heeft geschonken door de unieke toewijding aan vrijheid die in deze natie is verankerd.”

Chabad

Het waren volgens JTA vooral synagogen van de Chabad-beweging die meededen aan Shabbat 250, onder meer met diners en gastsprekers. De groep Young Jewish Conservatives gaf 180 dollar aan Joden van onder de 35 jaar die thuis met minstens vijf mensen een diner organiseerden ter ere van 250 jaar Verenigde Staten. Ongeveer 7.500 Joodse Amerikanen meldden zich op de site van Shabbat 250 aan.

Christelijke natie

De boodschap van de Trump-regering dat de VS een christelijke natie is met een speciale plek voor het Jodendom wordt niet door iedereen in Joods Amerika overgenomen. Liberale Joden gaan er vaak niet in mee en vinden dat Amerika een veelkleurig land is met verschillende religies. Zij benadrukken de religieuze tolerantie en vrijheid die de grondleggers van de republiek in de grondwet hebben gezet.

Thora

Na het gebedsweekend ging de discussie weer even liggen. In aanloop naar Onafhankelijkheidsdag keerde het thema ‘250 jaar’ in Joods Amerika weer terug. Het Pardes Institute en Faith250 kwamen met een oproep om de onafhankelijkheidsverklaring van 4 juli 1776 te lezen zoals men de Thora zou lezen. Ofwel: er diep over nadenken, erover discussiëren en het in verband brengen met oude bronnen.

Talmud of America

“De Thora is een levend document,” zei rabbijn Leon Morris, voorzitter van Pardes, tegen JTA. “Klassieke Joodse teksten hebben overal iets nieuws en relevants te zeggen, zelfs over de Onafhankelijkheidsverklaring.” Het project Talmud of America past de technieken van de beit midrash – de Joodse studiezaal – toe op het oprichtingsdocument van Amerika. Hij bevat vier essays, onder meer voor overdenkingen over Amerika.

Sjabbat op 4 juli

Omdat Onafhankelijkheidsdag dit jaar op de sjabbat valt, valt de nationale feestdag samen met de wekelijkse Joodse rustdag. Daardoor kozen veel synagogen ervoor om op vrijdagavond speciale Independence Day-diensten te houden en tijdens sjabbat te bidden voor de VS. Ook waren er veel lezingen over religieuze vrijheid en werd de Amerikaanse geschiedenis vanuit Joods perspectief besproken.

Exposities

Aloude Joodse gemeenten, zoals de Congregation Mikveh Israel, combineerden hun sjabbatdiensten met tentoonstellingen over Joodse deelnemers aan de Amerikaanse Revolutie en over de vroege republiek. Verder zijn er exposities in het Center for Jewish History in New York, bij de American Jewish Historical Society in New York en in het Weitzman National Museum of American Jewish History in Philadelphia.

Joodse Amerikanen

Los van de festiviteiten en activiteiten zijn gewone Joodse Amerikanen zelf op zaterdag volop bezig geweest met een gewone 4th of July. Barbecuen, vuurwerk afsteken, buurtbijeenkomsten, parades bijwonen en concerten bezoeken, het hoorde er allemaal weer bij. Velen van hen lagen niet wakker van de vraag of Trump de 250-jarige jubileumfeest heeft gekaapt op niet.

Gekaapt?

Een jaar geleden creëerde Trump een aparte organisatie om 250 jaar Amerika te vieren, waarmee hij het volgens critici naar zich toetrok om te kapen voor zijn eigen eer en glorie. De groepen in de samenleving die achter Trump staan, hebben in de afgelopen tijd bijgedragen aan de festiviteiten. Op de National Mall kwamen echter weinig mensen af, onder meer vanwege het hete weer.