Israël: stappen tegen Nederland om houding

De zogenoemde anti-Israëlische maatregelen van het kabinet-Jetten en de boycot van het Eurovisie Songfestival van AVROTROS hebben Israël doen besluiten om maatregelen te nemen. Nederlandse vertegenwoordigers in het hulpcentrum bij Gaza zullen snel worden uitgezet. Dat heeft de Israëlische minister Gideon Sa’ar van Buitenlandse Zaken dinsdagavond bekendgemaakt.

Het besluit, dat is goedgekeurd door premier Benjamin Netanyahu, werd meegedeeld aan de Nederlandse ambassade in Israël en aan de Verenigde Staten. De vertegenwoordigers hebben de opdracht gekregen om Israël binnen een week te verlaten. Het gaat om Nederlanders die werken in het coördinatiecentrum CMCC dat fungeert als knooppunt voor internationale hulp voor de Gazastrook.

Invoerverbod

Het centrum is gevestigd in Kiryat Gat, dat op de grens met de strook ligt, en hoort hij het vredesplan voor Gaza van president Donald Trump. Op X spreekt minister Sa’ar van ‘anti-Israëlische maatregelen van de Nederlandse regering’, doelend op het invoerverbod van Israëlische producten van de West Bank, Oost-Jeruzalem en de Golan Hoogvlakte en de boycot van AVROTROS van het Songfestival vanwege de deelname van Israël.

Geen tegenmaatregelen

Sa’ar voegt daar aan toe: ‘Het anti-Israëlische beleid van de Nederlandse regering gaat gepaard met een ongekende golf van antisemitisme en boycots in dat land. Onze boodschap is duidelijk: wie zich tegen Israël keert, krijgt geen voet aan de grond in de regio. Israël zal geen tegenmaatregelen tolereren zonder een reactie’. Vanuit de ministeries van Algemene Zaken en Buitenlandse Zaken in Den Haag blijft het vooralsnog stil.

Internationaal recht

Het minderheidskabinet van premier Rob Jetten (D66) besloot voor de zomer om producten uit de betwiste gebieden in de ban te doen. Nadat de Raad van State in de maatregel geen juridische bezwaren zag, werd die in de Staatscourant als officieel aangekondigd. Op 22 september gaat het importverbod in. Premier Jetten maakte duidelijk dat Nederland hiermee wil opkomen voor het internationaal recht.

Songfestival

Omroep AVROTROS kondigde vorig jaar aan dat het niet zou deelnemen aan het Eurovisie Songfestival vanwege de komst van Israël op het liedjesfestijn. Voor de omroepdirectie waren de eigen waarden in het geding. Door dit besluit sloot Nederland zich aan bij een boycot van het festival van vijf landen. De NOS nam de uitzending over. Deze week liet AVROTROS weten volledig af te zullen zien van deelname en uitzending.

Analyse

Het besluit van Sa’ar komt niet uit de lucht vallen. De Israëlische regering is scherp en kritisch op landen die maatregelen tegen het land nemen, en wil daar ook gevolgen aan verbinden. Het besluit om de Nederlanders uit het CMCC te gooien is zo’n consequentie. Voor Den Haag was deelname juist mooi: op deze manier kon Nederland zijn beste beentje voor zetten in vrede voor Gaza en bij de Amerikaanse regering.

Mogelijk hoopt de Israëlische regering een paar dingen. Allereerst wordt gehoopt dat met deze maatregelen een signaal wordt afgegeven aan Nederland en de Nederlanders: we zijn vrienden, maar dit gaat te ver, dus keer terug naar de oude modus. Tegelijkertijd zal Den Haag er nu niet goed op staan in het Witte Huis van Trump. In die relatie is veel geïnvesteerd, getuige onder andere het bezoek van de koning en Jetten in april.

Tot slot is er voor Sa’ar en Netanyahu nog de binnenlandse politieke consumptie. In oktober zijn er verkiezingen en deze mededeling van vandaag helpt een klein beetje in de boodschap dat hun Likud-partij hard is waar het gaat om Israël-kritische landen. De vraag is wat premier Jetten nu gaat doen: nieuwe maatregelen nemen of de situatie zo laten.

Bij publicatie van dit artikel was het stil vanuit Den Haag, waar het minderheidskabinet vecht om een meerderheid voor de begroting voof Prinsjesdag.