Joodse slachtoffers uit Zandvoort hebben eigen namenmonument

De Joden uit Zandvoort die vermoord werden in de Sjoa hebben nu hun eigen namenmonument. Zondag werd het gedenkteken in de badplaats onthuld. Op het werk staan de namen van circa zeshonderd Joden die van hieruit naar Amsterdam werden afgevoerd en die later in het Oosten werden vermoord. Het monument, dat een twintig meter lang lint voorstelt, volgt de contouren van de vroegere synagoge die op deze plaats stond. De sjoel van Zandvoort werd aan het begin van de oorlog opgeblazen. Tijdens de onthulling waren er toespraken en werden er kransen gelegd.

De burgemeester, belangstellenden en allerlei anderen uit Nederland waren zondag naar het dorp aan zee gekomen voor de onthulling van het gedenkteken, aldus het Haarlems Weekblad. Een van de sprekers was rabbijn Spiero uit Haarlem. “Vandaag begint een nieuwe maan,” zei hij. “De Joodse kalender is gebaseerd op de maan en begint in oktober. Maar het is ook symbolisch: Het Joodse volk is als de maan. Soms verdwijnt de maan en is de nacht duister. Maar nooit voor eeuwig. Zo zal het Joodse volk nooit verdwijnen, maar altijd weer terugkomen.”

Dominee Teunard van der Linden schreef twee boeken over de Joodse geschiedenis van de badplaats. “Ooit floreerde het Joodse leven in Zandvoort. Het begon allemaal met de drie Joodse broers Eltzbacher, afkomstig uit een Duitse bankiersfamilie. Ze lieten eind negentiende eeuw een treinverbinding aanleggen van Haarlem naar de Zandvoort, het begin van ‘Bad Zandvoort’. Zij lieten chique hotels en een heus Kurhaus bouwen. In hun kielzog volgden allerlei Joodse investeerders en zakenlui. Zandvoort kende spoedig een uitgebreide Joodse gemeenschap.”

Van der Linden stond stil bij de angst en onzekerheid, die de Zandvoortse Joden gekend moeten hebben in de bange jaren ’40-’45. “Tijdens het transport naar de vernietigingskampen zijn ze geplaagd door onzekerheid, honger en vele ziektes, om dan uiteindelijk in de gaskamer te eindigen. Achter elke naam die op dit monument staat, zit een verhaal en dat moeten we elkaar blijven vertellen. Laten we dus alert blijven op discriminatie en vreemdelingenhaat.” Kinderen van de lokale basisschool Mariaschool haalden een doek weg waardoor alle namen tevoorschijn kwamen.

Lees ook:
Mokum aan Zee: het einde van de Joden in Zandvoort
‘In Zandvoort werd 75 jaar geleden de synagoge verwoest. Dit luidde het einde in van een bloeiende Joodse gemeenschap. Het is slim bekeken van het Zandvoorts Museum. Om toeristen te lokken die van het strand zijn weggeregend of weggewaaid, heeft het een tentoonstelling georganiseerd over de internationaal beroemdste Nederlandse vrouw aller tijden (die eigenlijk een Duitse was): Anne Frank.