Khan weg, maar aanklacht tegen Israëli’s blijft

De hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag is ontslagen. Bewezen is dat Karim Khan zich heeft schuldig gemaakt aan seksueel overschrijdend gedrag. De klagende medewerkster krijgt gelijk en was kwetsbaar, want Khan was zowel haar baas als het hoofd van de organisatie. Khan heeft onder meer de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en ex-defensieminister Yoav Gallat aangeklaagd. Deze arrestatiebevelen gaan niet van tafel.

Khan vroeg in het voorjaar van 2024, een half jaar na 7 oktober 2023 – de dag waarop Hamas meer dan 1.200 Israëli’s en buitenlanders vermoordde – arrestatiebevelen aan tegen onder anderen Netanyahu, Gallant en hoge Hamas-terroristen wegens vermeende oorlogsmisdrijven. Het leidde tot grote internationale politieke spanningen, onder meer omdat de Israëli’s democratisch gekozen bestuurders waren.

Geen bewijs

In het najaar van 2024 kwam er een melding van een vrouwelijke medewerker van het ICC. Zij beschuldigde Khan van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De aanklager, een Schot van Pakistaanse komaf, ontkende de aantijgingen en suggereerde dat de beschuldigingen bedoeld waren om zijn werk als aanklager te ondermijnen. Daarvoor werd nooit enig bewijs gevonden.

Politieke druk

Zoals dat hoort volgde er in 2025 een onafhankelijk onderzoek in opdracht van het ICC. Khan legde tijdelijk zijn werkzaamheden neer totdat het onderzoek afgerond zou zijn en zou blijven of de beschuldigingen zouden kloppen. Tegelijkertijd kreeg het ICC te maken met politieke druk, waaronder Amerikaanse sancties tegen Khan vanwege de Israël-onderzoeken.

Advies

De onderzoekers van het toezichthoudend orgaan van het ICC kwamen in juni met een advies: ze concludeerden dat sprake is van ernstig wangedrag en adviseerden het ontslag van Khan. Dat advies werd overgenomen door het ICC, dat vrijdag zijn ontslag aankondigde. Dat gebeurde nadat een ruime meerderheid van de 125 lidstaten voor stemde.

Khan boos

Nederland is een van de landen die voor het wegsturen van Khan heeft gestemd. Volgens het ICC en de lidstaten was de reden ‘het vastgestelde ernstige wangedrag en een ernstige schending van zijn plichten’. De grond tot ontslag was niet het inhoudelijke werk van Khan of zijn beslissingen in zaken over Oekraïne, Gaza of andere onderzoeken. Khan zelf is boos en blijft de beschuldigingen ontkennen.

Qatar

Met het vertrek van Khan, waarvan de Wall Street Journal aangaf dat hij in opdracht van Qatar heeft gewerkt om Israël aan te pakken, zijn de aanklachten tegen Netanyahu en Gallant nog niet van tafel. Deze blijven. In de meeste EU-landen – niet in Duitsland of Italië – lopen beiden het risico te worden opgepakt. Ook suggereerde de burgemeester van New York om Netanyahu aan te houden, maar dat kan niet omdat de VS geen ICC-lid is.

Hamas

Netanyahu wil dat de ‘valse beschuldigingen’ van het ICC van tafel gaan. “Israël heeft meer dan twee miljoen ton aan hulp Gaza ingelaten. Dat is één ton aan hulp per persoon, en trouwens: Hamas heeft er veel van gestolen,” zei hij eerder. Tevens legde hij toen opnieuw uit dat Hamas de Gazanen als menselijk schild gebruikt en dat Israël hen voor aanvallen waarschuwt met sms-jes.