Nederlanders krijgen postuum Yad Vashem-onderscheiding

In het Nationaal Monument Oranjehotel zijn zeven Nederlandse helden postuum onderscheiden met de Yad Vashem-eretitel ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’. Hun stille durf redde Joodse levens in de bange jaren ’40-’45. Tijdens een emotionele ceremonie op deze beladen, historische plek overhandigde de Israëlische ambassadeur Zvi Aviner-Vapni de oorkondes en medailles aan nakomelingen van de geëerde helden.

De jonge katholieke kerkmusicus Johannes (Hans) Scheifes en zijn vrouw Wil Smink-Scheifes boden de Joodse Paul en Lisa Jellinek, en hun zonen Franz en Joseph Stephan, onderduik in de Tweede Wereldoorlog. Ook hielpen ze de Joodse familie aan een nieuw bestaan met valse papieren in Amsterdam. Daardoor overleefde de familie de Sjoa, de massamoord op zes miljoen Europese Joden.

Fresco

Daarnaast was er een postume Yad Vashem-onderscheiding voor Gerda Fresco-Wildschut. Zij was de weduwe van de in Mauthausen vermoorde Louis Fresco en moeder van twee kleine kinderen. Ze opende haar huis voor Joodse onderduikers en gaf Meijer (Frits) Meibergen, en zijn jongere zus Zilpa Sippora, een veilige haven. Ook weigerde iedere vorm van tegenprestatie of geld.

Drenthe

De overige vier Yad Vashem-onderscheidingen ging naar de vier Drenten de Eduard (Eddie) van de Rhoer, Helene van de Rhoer-Seelig en Jacob (Jacques) van de Rhoer redden. Na ontsnappingen uit Westerbork vonden ze eerst schuilplaats bij Jacob Guichelaar, en buurman Geert van Laar, en vervolgens onderdak op de boerderij van het diepgelovige echtpaar Thomas en Gesina Rijkeboer.

Yad Vashem in Jeruzalem is het instituut ter nagedachtenis van de zes miljoen Joodse slachtoffers van de Sjoa (Holocaust) en van de duizenden bloeiende Joodse gemeenschappen die door de nazi’s zijn verwoest in de periode 1939-1945. Het instituut doet ook onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van de Jodenvervolging tijdens de Duitse overheersing van Europa, voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Rechtvaardigen

Het Yad Vashem Instituut is een Israëlische instelling die in 1953 werd opgericht door de Knesset – het Israëlische parlement. De gelijknamige onderscheiding is na de oprichting van de staat Israël uitgereikt aan niet-Joden die zonder baatzucht in de Sjoa Joodse levens hebben gered. Zij mogen zich scharen onder de ‘rechtvaardigen onder de volkeren’.

Postuum

Omdat er bijna geen mensen meer in leven zijn die indertijd Joden hebben gered, is het sinds enige jaren mogelijk om helden postuum te eren met een Yad Vashem-onderscheiding. Mensen die namen kennen van Nederlanders die in de Sjoa Joodse levens hebben gered, kunnen terecht bij de Stichting Vrienden van Yad Vashem voor hulp, vragen en begeleiding.