Netanyahu klaagt Haaretz en andere media aan

Bij de rechtbank in Jeruzalem heeft premier Benjamin Netanyahu een zaak aangespannen tegen onder meer Haaretz, Yedioth Ahronoth, Ynet-news en Channel 12, plus nog eens zes journalisten en commentatoren. Hij beschuldigt het van laster en smaad inzake hun berichtgeving over de waarschuwingen die hij zou hebben gehad voor 7 oktober 2023. Netanyahu eist een schadevergoeding van 2,6 miljoen shekel, wat neerkomt op een kleine 7,5 ton in euro’s.

De zaak draait gaat om berichten dat Netanyahu vóór 7 oktober 2023 waarschuwingen uit Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten zou hebben gekregen dat Hamas een grote aanval voorbereidde, maar die informatie niet zou hebben doorgegeven aan de Israëlische veiligheidsdiensten. Volgens de premier is de berichtgeving onjuist en heeft hij recht op schadevergoeding.

Waarschuwingen

Haaretz publiceerde in september een onderzoek waarin staat dat de Emiratische president Mohammed bin Zayed Netanyahu ongeveer anderhalve week voor 7 oktober zou hebben gewaarschuwd voor een grote operatie van Hamas-leider Yahya Sinwar. Andere media berichtten over herhaaldelijke waarschuwingen van Egyptische kant die Netanyahu zou hebben genegeerd.

Waarheid

Als Netanyahu kan aantonen dat die gesprekken niet hebben plaatsgevonden, kan dat een wezenlijk onderdeel van zijn zaak zijn. Zijn advocaten wijzen op het ontbreken van telefoongegevens en bezoekersregistraties. Bovendien geldt onder het Israëlische defamatierecht dat de verdediging van ‘waarheid’ niet alleen om waarheid draait: ook publiek belang speelt een rol.

Bronnen

De aangeklaagde media hebben mogelijk een sterke verdediging: zij baseren hun berichtgeving op bronnen en onderzoek. Haaretz en de betrokken journalisten zullen waarschijnlijk proberen aan te tonen dat ze redelijk en zorgvuldig hebben gehandeld, en over betrouwbare bronnen beschikten. Ze kunnen getuigen oproepen die kunnen aantonen dat er inderdaad contact met Netanyahu is geweest.

Politiek gemotiveerd

Tegelijkertijd kunnen de media in de rechtszaal hun bronnen en bewijsmateriaal voor de rechter presenteren. Haaretz heeft daar al expliciet op gezinspeeld. Daarnaast beweert Netanyahu dat de berichtgeving politiek gemotiveerd is, omdat de verhalen in aanloop naar de Knesset-verkiezingen van 27 oktober naar buiten zijn gekomen.

Timing

Echter, de aangeklaagde media zeggen: het feit dat iets politiek gevoelig is, maakt het nog niet onwaar; als er bewijs is van wat er vóór 7 oktober gebeurde, heeft het publiek daar juist recht daarop. De timing kan relevant zijn voor de context, maar timing op zichzelf bewijst nog geen laster en bewijst evenmin de waarheid van het verhaal. Bovendien zal de rechtsgang langer duren dan de periode tot de verkiezingen.

Olmert

Het is niet voor het eerst dat Netanyahu media aanklaagt. Tegen ex-premier Ehud Olmert spanden hij, zijn vrouw Sarah en zoon Yair een zaak aan wegens uitspraken over hun geestelijke gesteldheid. In 2022 kregen de Netanyahus uiteindelijk gelijk en werd Olmert veroordeeld tot betaling van een geldsom. Ook lopen er nog defamatie-zaken tegen andere journalisten en politici.

Onderbouwing

De zaak tegen Haaretz en de andere media en journalisten draait om de vraag of hun onderbouwing goed zit. Zo ja, dan kunnen ze winnen. Zo nee, dan krijgt Netanyahu gelijk. Ook kan tijdens de rechtsgang blijken dat het ingewikkelder zit dan verwacht. In dat geval kan het jaren duren om alles uit te zoeken. De Israëlische rechtspraak heeft eerder laten zien dat kleine foutjes een waarheidsverweer niet noodzakelijk vernietigen.