Nieuwe serie ‘Echo’s van Angst’ bij Joodse Omroep

‘Zeventig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog lijkt het wel alsof racisme, discriminatie en vooroordelen gemeengoed zijn geworden in Europa. Elke minderheid vecht om zijn rechten en soms om zijn bestaan. Maar wanneer gaat strijden voor je rechten als minderheid over in discriminatie van anderen? Wanneer wordt het vermeende slachtoffer van discriminatie zelf een dader die discrimineert in een poging zijn eigen positie te versterken?

In de EBU-documentaireserie ‘Echo’s van Angst’, waarvan de NTR en Joodse Omroep coproducent zijn, wordt getoond hoe angst een voedingsbodem kan zijn voor een nieuwe vorm van intolerantie en daders en slachtoffers van discriminatie dezelfde personen kunnen zijn. Vanaf deze week zijn vijf documentaires uit deze serie te zien. Indringende documentaires over omgaan met diversiteit – een meer dan ooit actueel Europees thema – in Kroatië, Spanje, Zweden en Nederland.

Regisseur Martijn Jennen maakte een aflevering namens de Joodse Omroep over universitair studente godsdienstwetenschappen Ananda (23) en haar ouders. Zij behoren tot de groeiende groep ontevreden Europese burgers. Ze zijn boos over de ontwikkelingen in de samenleving en dat niet alleen, ze hebben angst voor de toekomst in het veranderende Nederland. Tegen de politiek koesteren ze een groot wantrouwen, de islam is hen een doorn in het oog en ze voelen zich niet gehoord en onbegrepen. Alle drie zijn fervente aanhangers van de PVV van Geert Wilders. In hun optiek is hij de enige die het land kan verlossen van de huidige misère.

Sinds ze de geluiden horen over het toenemende antisemitisme in de Europese landen, dragen ze bij wijze van solidariteit met het Joodse volk alle drie een blinkende Magen David, een Davidsster. Ze vragen zich af waarom het toch altijd de Joden zijn die het slachtoffer moeten zijn, denk aan de recente aanslagen in Parijs en Kopenhagen. Bovendien geeft Ananda sinds enige tijd als vrijwilligster rondleidingen in de oude synagoge van de stad Groningen. Dit tot tevredenheid van de leiding van de synagoge. Althans, tot het moment waarop de beheerder te horen krijgt dat Ananda een aanhangster van de PVV is. Enigszins ongemakkelijk maakt hij haar vervolgens duidelijk, dat hij haar politieke keuze niet op prijs stelt. Op haar beurt is Ananda teleurgesteld, dit was wel het laatste wat ze had verwacht en enigszins verontwaardigd vertelt ze het nieuws aan haar ouders.

Een soortgelijke reactie komt van de Amsterdamse rabbijn Lody van de Kamp, die het gezin een rondleiding geeft op de vroegere Joodse locaties in het naburige Winschoten, dat tot de Tweede Wereldoorlog een levendige Joodse gemeenschap kende. Tijdens een bezoek aan de Joodse begraafplaats gaat hij met de familie in discussie over hun politieke opstelling. Het is duidelijk dat de rabbijn weinig sympathie heeft voor partijen als de PVV. De woorden van Van de Kamp missen hun uitwerking niet en zetten de drie gezinsleden aan het denken.’ [dv]