‘Ode is niet zomaar een kookboek’ – recensie

Het is alweer een paar maanden geleden dat ‘Ode’ uitkwam, een bijzonder kookboek dat gewijd is aan de aubergine. Voor schrijver, journalist en mediakok Jigal Krant heeft deze groente een speciale status en dat heeft hij bewezen ook. Het werk, dat een prijs kreeg voor de mooiste kookboekenkaft, bevat niet alleen allerlei recepten maar ook veel leuke, wetenswaardige feiten.

Een aubergine is een ding waar je veel mee kunt, maar dat in het noorden van Europa en Nederland in het bijzonder vaak wordt ondergewaardeerd. Terecht haalt auteur Krant zijn collega Sylvia Witteman aan, die de aubergine ‘een groot paars misverstand’ noemt. Dat klopt. Wie deze groente goed weet te bereiden, kan er alle kanten mee uit en er zo de lekkerste gerechten van maken. Dat bewijst Krant in zijn kookboek.

Van alles

Hoewel hij zwoor na TLV Vegan – over vegetarische gerechten uit Tel Aviv en Israël – nooit meer een kookboek te maken, begon de auteur toch aan ‘Ode’. En wat een ode voor deze ene groente is het geworden: van ‘bruschetta met paddestoelen en verstopte aubergine’ tot van ‘pizza mediorientale’ en van ‘grupariata di luzzi con melanzane’ tot ‘pici met rokerige tomaten-auberginesaus’; overal kan aubergine in.

Smaakmaker

De groentesoort is niet alleen apart – paars, ovaal, een beetje hard soms – maar vooral ook een smaakmaker waar je ‘U’ tegen zegt. Het kookboek van Krant toont dat aan van kaft tot kaft, dat zeker ook het lezen an sich waard is. Het werk zit boordelvol vertellingen en vormen van uitleg, iets waar de auteur duidelijk plezier aan heeft beleefd. Verder bevat het de mooiste foto’s van de gerechten en soms ook goede foto’s van Krant zelf.

Creatief

‘Ode’ staat boordevol gerechten, ook van zaken die je niet verwacht. Zo is de auteur er niet vies van uitstapjes te maken buiten Europa, zoals bijvoorbeeld naar de Aziatische en Latijns-Amerikaanse keuken. Creatief met teksten is hij eveneens. Zo staat bij het gerecht ‘Limabonenstoof met Chinese aubergine, tomaat en basilicum’ de volgende wetenswaardigheid:

‘Alweer negen jaar geleden riepen de Verenigde Naties 2016 uit tot het Jaar van de boon. Dat moest de wereldwijde consumptie stimuleren en bij gevolg de planeet redden, maar geen Hollander at er een extra bord bruinebonensoep om. Sowieso zijn we geen bonenminnend volkje: tegen heug en meug eten we een kleine zes gram per week’.

Televisietaal

In de teksten wordt vaak voor de ‘ik-vorm’ gekozen, wat de persoon Jigal Krant centraal stelt. Met recht. Het is immers zijn boek en het gaat om creaties die hij graag maakt. Hij beschrijft ze met liefde en vol overgave. Soms wordt door hem gekozen voor ‘televisietaal’ – een tekstvorm die een voice over op tv ook zou kunnen oplezen – zo lijkt het. Maar niets aan de hand, want deze vorm domineert het boek qua schrijfstijl niet.

Israël

Tussendoor vinden we ook gerechten uit de Israëlische keuken. Dat is de keuken waar de auteur eind jaren 2010 zo mee scoorde middels zijn bestseller TLV Vegan. Dat gebeurde een tijd waarin Israël voor velen nog acceptabel was en waarin het land nog niet voor de bus werd gegooid wegens vermeende ‘genocide’. Sinds een paar jaar is dat wel anders: wie zich op dit thema begeeft, kan het shaken, zeker in links-progressief Nederland.

En laat de Nederlandse kookboekenwereld nou gedomineerd worden door mensen die zichzelf links of progressief noemen. Zo moest Krant het eerder al ontgelden. Wegens zijn pro-Israël-standpunten werd er door andere kookboekenauteurs druk uitgeoefend op zijn uitgeverij om ‘Ode’ niet uit te brengen. Sterker nog: collega’s probeerden hem te cancellen, zo biechtte hij aan De Telegraaf op.

Palestijns kookboek

Gelukkig hield zijn uitgeverij de rug recht. Een tegenantwoord kwam later van elders: onlangs bracht uitgeverij Ambo|Anthos – onder meer bekend van het coldcase-boek over Anne Frank en de KKR-affaire – een Palestijns kookboek uit. Hiertegen kwam geen protest. Ondanks alle turbulentie heeft Jigal Krant zijn boek ‘Ode’ goed overeind gehouden. Ook viel het al in de prijzen. Zo won het de award voor het Mooiste Boekomslag 2025.

Dik verdiend

‘Ode’ komt wat ons betreft in aanmerking voor het Gouden Kookboek 2026, een prijs die eind dit jaar wordt uitgereikt tijdens de kookboekenweek van het CPNB. Op grond van een nog onbekende reden werd de prijs eind vorig jaar plots niet uitgereikt. Zou dat iets met dit mooie kookboek te maken hebben? Het alsnog winnen van die prijs zou dik verdiend zijn voor Krant, een auteur die het niet altijd makkelijk heeft gehad.

Titel: ‘Ode, aubergine for lovers and haters’
Auteur: Jigal Krant
Uitgeverij: Nijgh Cuisine
ISBN: 9-789038-815848
Prijs: 34,99 euro